Mūla Madhyamaka Kārikā
Pratyaya Parīkṣā Nāma
Prathamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ (Maṅgala Śloka)
Anirodham, anutpādam, ¦
anucchedam, aśāśvatam, |
anekaāartham, anānaāartham, ¦
anāgamam, anirgamam || 1.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√rudh √pad ¦ √chid √śas |
*ek √arth *nān √arth ¦ √gam √gam ||
Kārikā Dvitīyaḥ (Maṅgala Śloka)
Yaḥ, pratītyasamutpādaṃ, ¦
prapañcaoupaśamaṃ, śivam, |
deśayā, māsa saṃbuddhas, ¦
taṃ, vande, vadatāṃ, varam || 1.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· (√i, √pad) ¦ pañc √śam √śī |
√diś √mā √budh ¦· √vand √vad √vṛ ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Na svato, na,āapi, parato, ¦
na dvābhyāṃ, na,āapy, ahetutaḥ, |
utpannā, jātu, vidyante ¦
bhāvāḥ, kvacana1, kecana. || 1.3 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
····· ¦· *dvi ·· √hi |
√pad · √vid ¦ √bhū ··||
Rūpāvalī
[1] ms1,ms2: kkacana (ms2 = pp.pdf)
Kārikā Caturthaḥ
Catvāraḥ, pratyayās, hetuś, ¦
caāālambanam anantaram, |
tathā,aieva,āadhipatieayaṃ ca, ¦
pratyayo, naāasti, pañcamaḥ || 1.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
cat √i √hi ¦· √lamb *ant |
·· √pat √i ·¦ √i · √as pañc |
Kārikā Pañcamaḥ
Na hi, svabhāvo, bhāvānāṃ, ¦
pratyayaāādiṣu, vidyate. |
Avidyamāne svabhāve, ¦
parabhāvo, na vidyate. || 1.5 ||
Chandas Śloka Ma (Ra) Vipulā
u‐u‐ ‐‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐ ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū √bhū ¦ √i *ād √vid |
√vid √bhū ¦ √bhū · √vid ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Kriyā, na pratyayavatī, ¦
naāapratyayavatī, kriyā, |
pratyayās, na,āakriyāvantaḥ, ¦
kriyāvantaś ca santy, uta! || 1.6 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √i ¦· √i √kṛ |
√i · √kṛ ¦ √kṛ · √san ·|
Kārikā Saptamaḥ
Utpadyate, pratītyā,eimān, ¦
iti,īime, pratyayāḥ, kila |
yāvan, naoutpadya tas, ime, ¦
tāvan, naāāpratyayāḥ, katham || 1.7 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √i ·¦·· √i ·|
·· √pad ··¦·· √i ·||
Kārikā Aṣtamaḥ
Na,aieva,āasato, na,aieva, sataḥ, ¦
pratyayas,o'arthasya, yujyate, |
Asataḥ, pratyayaḥ, kasya, ¦
sataś ca, pratyayena, kim || 1.8 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
‐‐u‐ ‐uu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· *sat ·· *sat ¦ √i √arth √yuj |
*sat √i ·¦ *sat · √i ·||
Kārikā Navamaḥ
Na san, naāasan, na sadasan, ¦
dharmo nirvartate; yadā, |
kathaṃ, nirvartako hetur, ¦
evaṃ, sati, hi, yujyate'd. || 1.9 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· *sat · *sat · *sat ¦ √dhṛ √vṛt ·|
· √vṛt √hi ¦· *sat · √yuj ||
Kārikā Daśamaḥ
Anālambana, eva,āayaṃ, ¦
sandharmas upadiśyate. |
Athā,āanālambane dharme, ¦
kutas, ālambanaṃ, punaḥ. || 1.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√lamb · √i ¦ √dhṛ √diś |
· √lamb √dhṛ ¦· √lamb ·||
Kārikā Ekādaśaḥ
Anutpanneṣu dharmeṣu, ¦
nirodho naoupapadyate. |
Naāanantaram, ato, yuktaṃ, ¦
niruddhe, pratyayaś, ca kaḥ? || 1.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √dhṛ ¦ √rudh · √pad |
· *ant · √yuj ¦ √rudh √i ··||
Kārikā Dvādaśaḥ
Bhāvānāṃ, niḥsvabhāvānāṃ, ¦
na sattā vidyate; yataḥ, |
satī,īidam, asmin, bhavatiī. ¦
Itiy, etadn, naaieva,oupapadyate. || 1.12 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ¦ *sat ·· √bhū |
√as ·· √bhū ¦ ···· √pad ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Na ca vyasta samasteṣu, ¦
pratyaye, svasti, tat phalam. |
Pratyayebhyaḥ, kathaṃ, tac ca ¦
bhaven; na pratyayeṣu, yat? || 1.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ¦
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √as √as ¦ √i ·· √phal |
√i ···¦ √bhū · √i ·||
Kārikā Caturdaśaḥ
Athā, sad, api, tat, tebhyaḥ, ¦
pratyayebhyaḥ, pravartate. |
Apratyayebhyas,o'api, kasmāt, ¦
phalaṃ, naāabhipravartate || 1.14 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *sat ···¦ √i √vṛt |
√i ··¦ √phal · √vṛt ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Phalaṃ, ca pratyayam, ayaṃ, ¦
pratyayāś, caāāsvayaṃ, mayāḥ, |
phalam, asvamayebhyo, yat, ¦
tat, pratyayam ayaṃ, katham? || 1.15 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal · √i √i ¦ √i ·· √mā |
√phal √mā ·¦· √i √i ·||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Tasmān, na pratyayam ayaṃ, ¦
naāapratyayam ayaṃ, phalam, |
saṃvidyate; phalaāābhāvāt, ¦
pratyayaāapratyayāḥ, kutaḥ? || 1.16 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √i √i ¦· √i √i √phal |
√vid √phal √bhū ¦ √i √i ·||
Gatāgata Parīkṣā
Dvitīyaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Gataṃ, na gamyate, tāvad; ¦
agataṃ, na,aieva, gamyate. |
Gatāgata vinirmuktaṃ, ¦
gamyamānaṃ, na gamyate. || 2.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐ ‐u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √gam ·¦ √gam ·· √gam |
(√gam√gam) √muc ¦ √gam √man · √gam ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Ceṣṭā, yatra, gatis tatra, ¦
gamyamāne ca, sā, yataḥ, |
na gate, naāagate, ceṣṭā; ¦
gamyamāne, gatis, tataḥ || 2.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√ceṣṭ · √gam ·¦ √gam ···|
· √gam · √gam √ceṣṭ ¦ √gam √gam ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Gamyamānasya, gamanaṃ, ¦
kathaṃ, nāmaoupapatsyate? |
Gamyamāne, dvigamanaṃ, ¦
yadā, naaieva,oupapadyate || 2.3 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam √gam ¦· √nam √pat |
√gam √gam ¦··· √pad ||
Kārikā Caturthaḥ
Gamyamānasya, gamanaṃ, ¦
yasya, tasya, prasajyate. |
Ṛte, gater, gamyamānaṃ, ¦
gamyamānaṃ, hi, gamyate. || 2.4 ||
Chandas Śloka Na ca Ra Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam √gam ¦·· √sañj |
· √gam √gam ¦ √gam · √gam ||
Kārikā Pañcamaḥ
Gamyamānasya, gamane, ¦
prasaktaṃ, gamana dvayam, |
yena, tad, gamyamānaṃ ca, ¦
yac ca,āatra, gamanaṃ, punaḥ || 2.5 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam √gam ¦ √sañj √gam *dvi |
·· √gam ·¦··· √gam ·||
Kārikā Ṣaṣṭhaḥ
Dvau gantārau, prasajyete, ¦
prasakte gamana dvaye, |
gantāraṃ, hi, tiras, kṛtya, ¦
gamanaṃ, naoupapadyate. || 2.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*dvi √gam √sañj ¦ √sañj √gam *dvi |
√gam ·· √kṛ ¦ √gam · √pad ||
Kārikā Saptamaḥ
Gantāraṃ, cettir, askṛtya; ¦
gamanaṃ, naoupapadyate. |
Gamane, 'asati gantā;āatha, ¦
kutas, eva, bhaviṣyati? || 2.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam √cit √kṛ ¦ √gam · √pad |
√gam √as √gam · ¦ ·· √bhū ||
Kārikā Aṣṭamaḥ
Gantā na gacchate1; tāvad, ¦
agantā na,aieva, gacchati. |
Anyo gantur, agantuś ca, ¦
kas tṛtīyo, hi, gacchati? || 2.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √gam · ¦ √gam ·· √gam |
· √gam √gam · ¦ · *tri · √gam ||
Rūpāvalī
[1] ms1: gacchati tāvad ¦ ‐ uu‐u ¦
(√gam na ātmanepadam, √gam[p] ¦ uu‐u ; mss: gacchate ; gacchate tāvad ¦ ‐ u‐‐u ¦ ; > √gam[pā])
Kārikā Navamaḥ
Gantā, tāvad, gacchati,īiti ¦
katham, eva,oupapatsyate? |
Gamanena, vinā gantā, ¦
yadā, naaieva,oupapadyate? || 2.9 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √gam · ¦ √kath · √pad |
√gam · √gam ¦ ··· √pad ||
Kārikā Daśamaḥ
Pakṣo, “gantā gacchati”,īiti, ¦
yasya, tasya, prasajyate, |
gamanena, vinā gantā, ¦
gantur, gamanam, icchataḥ. || 2.10 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐ ‐u‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pakṣ √gam √gam ¦ ·· √sañj |
√gam · √gam ¦ √gam √gam √iṣ ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Gamane, dve, prasajyete. ¦
Gantā, yady, uta, gacchati. |
Gantā,eiti, ca,oucyate, yena, ¦
gantā, sanyakc, ca, gacchati. || 2.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam *dvi √sañj ¦ √gam ·· √gam |
√gam ·· √vac · ¦ √gam ·· √gam ||
Rūpāvalī
[1] tc: samyak
Kārikā Dvādaśaḥ
Gate, naāārabhyate gantuṃ. ¦
Gataṃ1, naāārabhyate, 'agate. |
Naāārabhyate, gamyamāne. ¦
Gantum, ārabhyate, kuha? || 2.12 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √rabh √gam ¦ √gam · √rabh √gam |
· √rabh √gam ¦ √gam √rabh · ||
Rūpāvalī
[1] ms2,ms3: gantum
Kārikā Trayodaśaḥ
Prag, asti1, gamanaāārambhād, ¦
gamyamānaṃ na, no2 gatam, |
yatra,āārabhyeta gamanam. ¦
Agate, gamanaṃ, kutaḥ || 2.13 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuuu ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· *pūr √gam √rambh ¦ √gam ·· √gam |
· √rabh √gam ¦ √gam √gam · ||
Rūpāvalī
[1] ms1, ms3: na pūrva
[2] ms1, ms3: vā
Kārikā Caturdaśaḥ
Gataṃ kiṃ, gamyamānaṃ kim, ¦
agataṃ kiṃ, vikalpyate, |
adṛśyamāna ārambhe, ¦
gamanasya,aieva, sarvathā || 2.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √gam · ¦ √gam · √kḷp |
√dṛś √rambh ¦ √gam ·· ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Gantā na tiṣṭhate1; tāvad, ¦
agantā na,aieva, tiṣṭhati, |
anyo, gantur, agantuś ca; ¦
kas tṛtīyas,o'atha, tiṣṭhati? || 2.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √sthā · ¦ √gam ·· √sthā |
· √gam √gam ·¦· *tri · √sthā ||
Rūpāvalī
[1] ms1, ms3: tiṣṭhati (sa vipulā)
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Gantā, tāvat, tiṣṭhati,īiti, ¦
katham, eva,oupapatsyate; |
gamanena, vinā gantā, ¦
yadā, naaieva,oupapadyate. || 2.16 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √sthā ·¦·· √pad |
√gam · √gam ¦··· √pad ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Na tiṣṭhate1, gamyamānān, ¦
na gatān, naāagatād; api, |
gamanaṃ, saṃpravṛttiś, ca ¦
nivṛttiś ca, gateḥ, samā. || 2.17 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √sthā √gam ¦· √gam · √gam ·|
√gam √vṛt ·¦ √vṛt · √gam ·||
Rūpāvalī
[1] ms1, ms3: tiṣṭhati
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Yad1, eva, gamanaṃ, gantā, ¦
sas, evaeiti, na yujyate. |
Anya, eva, punar, gantā, ¦
gater, iti, na yujyate. || 2.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √gam √gam ¦···· √yuj |
··· √gam ¦ √gam ·· √yuj ||
Rūpāvalī
[1] (tad)
Kārikā Navadaśaḥ
Yad1, eva, gamanaṃ, gantā, ¦
sas, eva, hi, bhaved; yadi, |
ekībhāvaḥ, prasajyeta, ¦
kartuḥ, karmaṇas, eva, ca || 2.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √gam √gam ¦ ··· √bhū ·|
*ek √bhū √sañj ¦ √kṛ √kṛ ··||
Rūpāvalī
[1] (tad)
Kārikā Viṃśaḥ
Anya eva, punar, gantā, ¦
gater, yadi vikalpyate. |
Gamanaṃ, syād, ṛte, gantur. ¦
Gantā, syād, gamanād, ṛte. || 2.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √gam ¦ √gam · √kḷp |
√gam √as · √gam ¦ √gam √as √gam ·||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Ekībhāvena, vā siddhir, ¦
nānā, bhāvena, vā yayoḥ, |
na vidyate; tayoḥ, siddhiḥ, ¦
kathaṃ nu, khalu, vidyate. || 2.21 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
(*ek √bhū) · √sidh ¦· √bhū ··|
· √vid · √sidh ¦ ··· √vid ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Gatyā, yayos,oucyate gantā, ¦
gatiṃ, tāṃ, sa na gacchati |
Yasmān, na gati pūrvaso'asti, ¦
Kaścit, kiṃcid1, dhi,2 gacchati's || 2.22 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √vac √gam ¦ √gam ··· √gam |
·· √gam *pūr √as ¦·· √dhī √gam ||
Rūpāvalī
[1] tc: kiñcid
[2] tc: dhī ‐‐‐ ‐‐‐ u‐
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Gatyā, yayos,oucyate, gantā, ¦
tatas,o'anyāṃ, sa na gacchati |
Gatī, dve, naoupapadyete; ¦
yasmād, eke, pragacchati || 2.23 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam · √vac √gam ¦· any ·· √gam |
√gam *dvi · √pad ¦· *ek √gam ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Sadbhūto, gamanaṃ, gantā, ¦
triprakāraṃ, na gacchati |
Naāasadbhūtas,o'api, gamanaṃ, ¦
triprakāraṃ, sa gacchati || 2.24 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
(sat √bhū) √gam √gam ¦ √kṛ · √gam |
· (sat √bhū) · √gam ¦ √kṛ · √gam ||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Gamanaṃ, sadasad bhūtas, ¦
triprakāraṃ, na gacchati |
Tasmād, gatiś ca gantā ca, ¦
gantavyaṃ ca, na vidyate || 2.25 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam *sat √bhū ¦ √kṛ · √gam |
· √gam · √gam ·¦ √gam ·· √vid ||
Cakṣur Ādīndriya Parīkṣā
Tṛtīyaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Darśanaṃ, śravaṇaṃ, ghrāṇaṃ, ¦
rasanaṃ, sparśanaṃ, manaḥ, |
indriyāṇi, ṣaḍ eteṣāṃ, ¦
draṣṭavyaāādīni, gocaraḥ || 3.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √śru √ghrā ¦ √ras √spṛś √man |
√ind ṣaṭ ·¦ √dṛś *ād √car ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Svamāt, mānaṃ, darśanaṃ, hi, ¦
tat, tam eva, na paśyati |
Na paśyati, yadā,āātmānaṃ, ¦
Kathaṃ, drakṣyati tat, parān || 3.2 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ | u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √man √dṛś ·¦···· √paś |
· √paś · *ātm ¦· √dṛś ··||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Na paryāptas,o'agni dṛṣṭānto, ¦
darśanasya, prasiddhaye, |
sadarśanaḥ, sa, pratyukto, ¦
gamyamāna gataāagataiḥ || 3.3 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √āp √ag √dṛś ¦ √dṛś √sidh |
√dṛś · √vac ¦ √gam √gam √gam ||
Kārikā Caturthaḥ
Naāapaśyamānaṃ bhavati, ¦
yadā, kiṃ cana, darśanam |
Darśanaṃ paśyati,īity; evaṃ, ¦
katham, etat, tu, yujyate || 3.4 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
‐‐u‐ ‐uuu ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √paś √bhū ¦··· √dṛś |
√dṛś √paś ··¦··· √yuj ||
Kārikā Pañcamaḥ
Paśyati1 darśanaṃ na,aieva; ¦
naaieva, paśyatiy adarśanam |
Vyākhyāto, darśanena,aieva, ¦
draṣṭā, ca,āapy, upagamyatām2 || 3.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐uu‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√paś √dṛś ··¦·· √paś √dṛś |
√khyā √dṛś ·¦ √dṛś ·· √gam ·||
Rūpāvalī
[1] ms2,ms3: paśyate ‐u‐‐ u‐‐u ¦
[2] ms2,ms3: avagamyatām
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Tiraskṛtya, draṣṭā, naāastya, ¦ nāstya
tiraskṛtya, ca, darśanam |
Draṣṭavyaṃ, darśanaṃ ca,aieva, ¦
draṣṭary, asati, te, kutaḥ || 3.6 ||
Chandas Śloka Ma Vipula
u‐‐‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
Dhātūni
· √kṛ √dṛś · √as ¦· √kṛ · √dṛś |
√dṛś √dṛś ··¦ √dṛś √as ··||
Kārikā Saptamaḥ
Pratītya, mātā pitarau, ¦
yathā,ouktaḥ, “putra saṃbhavaḥ”, |
cakṣū rūpe, pratītya,aieva, ¦
mukto, vijñāna saṃbhavaḥ || 3.7 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i mātṛ pitar ¦· √vac *put √bhū |
√ck √rūp √i ·¦ √muc √jñā √bhū ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Draṣṭavya, darśanaāābhāvād, ¦
vijñānaāādi catuṣ,ṭayam,1 |
naāasti,īitiy, upādānaāādīni. ¦
Bhaviṣyanti, punaḥ, katham? || 3.8 || chin
Chandas Śloka Ma Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √dṛś √bhū ¦ √jñā *ād cat √i |
· √as · √dā *ād ¦ √bhū ··||
Rūpāvalī
[1] tc: vijñānādicatuṣayam ‐‐‐ uuu u‐ |
Kārikā Navamaḥ
Vyākhyātaṃ, śravaṇaṃ, ghrāṇaṃ, ¦
rasanaṃ, sparśanaṃ, manaḥ, |
darśanena,aieva, jānīyātc ¦
chśrotṛ śrotavya, kaāādi, ca || 3.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√khyā √śru √ghrā ¦ √ras √spṛś √man |
√dṛś · √jan ¦ √śru √śru · *ād ·||
Skandha Parīkṣā
Caturthaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Rūpa kāraṇa nirmuktaṃ, ¦
na rūpam, upalabhyate |
Rūpeṇa,āāpi, na nirmuktaṃ, ¦
dṛśyate rūpa kāraṇam || 4.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp √kṛ √muc ¦ √rūp √labh |
√rūp ·· √muc ¦ √dṛś √rūp √kṛś ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Rūpa kāraṇa nirmukte, ¦
rūpe, rūpaṃ prasajyate, |
āhetukaṃ, na ca,āasty arthaḥ ¦
kaścid, āhetukaḥ, kvacit || 4.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp √kṛ √muc ¦ √rūp √rūp √sañj |
√hi ·· √as √arth ¦· √hi ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Rūpeṇa, tu, vinirmuktaṃ, ¦
yadi, syād, rūpa kāraṇam, |
akāryakaṃ, kāraṇaṃ, syāt, ¦
naāasty akāryaṃ ca kāraṇam || 4.3 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp · √muc ¦·· √rūp √kṛ |
√kṛ √kṛ ·¦· √as √kṛ · √kṛ ||
Kārikā Caturthaḥ
Rūpe, satya,eiva, rūpasya, ¦
kāraṇaṃ naoupapadyate |
Rūpe, 'asatya,eiva, rūpasya, ¦
kāraṇaṃ naoupapadyate || 4.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐ ‐u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐ ‐u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp *sat · √rūp ¦ √kṛ · √pad |
√rūp *sat · √rūp ¦ √kṛ · √pad ||
Kārikā Pañcamaḥ
Niṣkāraṇaṃ, punā, rūpaṃ, ¦
naaieva, naaieva,oupapadyate |
Tasmāt, rūpa gatān, kāṃścin ¦
na vikalpān, vikalpayet || 4.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √rūp ¦···· √pad |
· √rūp √gam ·¦· √kḷp √kḷp ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Na, kāraṇasya, sadṛśaṃ, ¦
kāryam, ity, upapadyate |
Na kāraṇasya,āasadṛśaṃ, ¦
kāryam, ity, upapadyate || 4.6 || chin
Chandas Śloka Na ca Bha Vipulā
u‐u‐ uuu‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
Dhātūni
· √kṛ √dṛś ¦ √kṛ · √pad |
· √kṛ √dṛś ¦ √kṛ · √pad ||
Kārikā Saptamaḥ
Vedanā citta saṃjñānāṃ, ¦
saṃskārāṇāṃ, ca sarvaśaḥ, |
sarveṣām, eva, bhāvānāṃ, ¦
rūpeṇa,aieva, samaḥ kramaḥ || 4.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √cit √jñā ¦ √kṛ ··|
sarv · √bhū ¦ √rūp · *sam √kram ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃjñā
Kārikā Aṣtamaḥ
Vigrahe, yaḥ, parīhāraṃ, ¦
kṛte, śūnyatayā, vadet |
Sarvaṃ, tasya,āaparihṛtaṃ, ¦
samaṃ, sādhyena, jāyate || 4.8 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√grah · (√i√hā) ¦ √kṛ *śūn √vad |
sarv · √hṛ ¦ *sam √sādh √ji ||
Kārikā Navamaḥ
Vyākhyāne, yas, upālambhaṃ, ¦
kṛte, śūnyatayā, vadet |
Sarvaṃ, tasyāmn, upālabdhaṃ, ¦
samaṃ, sādhyena, jāyate || 4.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√khyā · √labh ¦ √kṛ *śūn √vad |
sarv · √labh ¦ *sam √sādh √jī ||
Dhātu Parīkṣā
Pañcamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Naāākāśaṃ, vidyate, kiñcit1 ¦
pūrvam, ākāśa lakṣaṇāt |
Alakṣaṇaṃ prasajyeta, ¦
syāt, pūrvaṃ, yadi lakṣaṇāt || 5.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √kāś √vid ·¦ *pūr √kāś √lakṣ |
√lakṣ √sañj ¦· *pūr · √lakṣ ||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcit
Kārikā Dvitīyaḥ
Alakṣaṇo, na kaścic ca, ¦
bhāvaḥ saṃvidyate, kvacit1, |
asatya lakṣaṇe, bhāve, ¦
kramatāṃ, kuha, lakṣaṇam || 5.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√lakṣ ···¦ √bhū √vid ·|
*sat √lakṣ √bhū ¦ √kram . √lakṣ ||
Rūpāvalī
[1] ms1: kkacit
Kārikā Tṛtīyaḥ
Naāalakṣaṇe, lakṣaṇasya, ¦
pravṛttir, na salakṣaṇe, |
salakṣaṇaāalakṣaṇābhyāṃ, ¦
na,āapy, anyatra, pravartate || 5.3 || chin
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ ‐u‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐ ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √lakṣ √lakṣ ¦ √vṛt · √lakṣ |
√lakṣ √lakṣ ¦··· √vṛt ||
Kārikā Caturthaḥ
Lakṣaṇaāasaṃpravṛttau ca, ¦
na lakṣyam upapadyate, |
lakṣyasya,āanupapattau, ca, ¦
lakṣaṇasya,āapy, asaṃbhavaḥ || 5.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√lakṣ √vṛt ·¦· √lakṣ √pad |
√lakṣ √pat ·¦ √lakṣ · √bhū ||
Kārikā Pañcamaḥ
Tasmān, na vidyate lakṣyaṃ, ¦
lakṣaṇaṃ, naaieva, vidyate, |
Lakṣya lakṣaṇa nirmukto, ¦
naaieva, bhāvas,o'api, vidyate || 5.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √vid √lakṣ ¦ √lakṣ ·· √vid |
√lakṣ √lakṣ √muc ¦·· √bhū · √vid ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Avidyamāne, bhāve ca, ¦
kasya,āabhāvo bhaviṣyati, |
bhāvaāabhāva vidharmā ca, ¦
bhāvaāabhāvam, avaiti, kaḥ? || 5.6 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √bhū ·¦· √bhū √bhū |
√bhū √bhū √dhṛ ·¦ √bhū √bhū √i ·||
Kārikā Saptamaḥ
Tasmān, na bhāvo, naāabhāvo, ¦
na lakṣyaṃ, na,āapi, lakṣaṇam, |
ākāśam, ākāśas, samā ¦
dhātavaḥ pañca, ye pare || 5.7 ||
Chandas Śloka Ma ca Bha Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐uu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū · √bhū ¦· √lakṣ ·· √lakṣ |
√kāś √kāś *sam ¦ √dhā pañc · par ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Astitvaṃ, ye, tu, paśyanti, ¦
naāastitvaṃ, ca,āalpa buddhayaḥ, |
Bhāvānāṃ, te, na paśyanti, ¦
draṣṭavyaoupaśamaṃ, śivam || 5.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√as ·· √paś ¦· √as · *alp √budh |
√bhū ·· √paś ¦ √dṛś √śam √śī ||
Rāga Rakta Parīkṣā
Ṣaṣṭhaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Rāgād, yadi bhavet, pūrvaṃ ¦
rakto, rāga, tiras, kṛtaḥ. |
Taṃ, pratītya, bhaved rāgo, ¦
rakte, rāgo bhavet, sati || 6.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rañj · √bhū ·¦ √rañj √rañj · √kṛ |
· √i √bhū √rañj ¦ √rañj √rañj √bhū ·||
Kārikā Dvitīyaḥ
Rakte, 'asati, punā, rāgaḥ, ¦
kutas, eva, bhaviṣyati. |
Sati, vā asati, vā rāge. ¦
Rakte, 'apy, eṣas, samaḥ kramaḥ. || 6.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√rañj √as · √rañj ¦·· √bhū |
*sat √vas · √rañj ¦ √rañj ·· *sam √kram ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Saha,aieva, punar, udbhūtir ¦
na yuktā, rāga raktayoḥ, |
bhavetāṃ, rāga raktau, hi, ¦
nirapekṣau, parasparam || 6.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √bhū ¦· √yuj √rañj √rañj |
√bhū √rañj √rañj ·¦ √īkṣ ·|
Kārikā Caturthaḥ
Naaiekatve, saha, bhāvaso'asti ¦
na tena,aieva, hi tat saha |
Pṛthaktve, saha bhāvas,o'atha, ¦
kutas, eva, bhaviṣyati || 6.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· *ek √bhū √as ¦······ |
√pṛth · √bhū ·¦·· √bhū ||
Kārikā Pañcamaḥ
Ekatve, saha, bhāvaś, cet, ¦
syāt, sahaāayaṃ, vinā,āapi, saḥ |
Pṛthaktve, saha bhāvaś, cet ¦
syāt, sahaāayaṃ, vinā,āapi, saḥ || 6.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ek · √bhū ·¦·· · ···|
√pṛth · √bhū ·¦·· · ···||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Pṛthaktve, saha, bhāvaś, ca, ¦
yadi, kiṃ, rāga raktayoḥ, |
siddhaḥ, pṛthak, pṛthag, bhāvaḥ, ¦
saha bhāvo, yatas, tayoḥ || 6.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pṛth · √bhū ·¦·· √rañj √rañj |
√sidh ·· √bhū ¦· √bhū ··||
Kārikā Saptamaḥ
Siddhaḥ, pṛthak, pṛthag, bhāvo, ¦
yadi, vā, rāga raktayoḥ, |
saha bhāvaṃ, kim arthaṃ, tu, ¦
parikalpayase, tayoḥ || 6.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√sidh ·· √bhū ¦·· √rañj √rañj |
· √bhū · √arth ·¦ √kḷp ·||
Kārikā Aṣtamaḥ
Pṛthaṅ, na sidhyati,īity, evaṃ ¦
Saha, bhāvaṃ, vikāṅkṣasi |
Saha, bhāva prasiddhy arthaṃ, ¦
pṛthaktvaṃ, bhūya, icchasi || 6.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √sidh ··¦· √bhū √kāṅkṣ |
· √bhū √sidh √arth ¦ √pṛth √bhū √ich ||
Kārikā Navamaḥ
Pṛthag, bhāvaāāprasiddheś ca ¦
saha bhāvo na sidhyati |
Katamasmin, pṛthag, bhāve ¦
saha bhāvaṃ satiīicchasi || 6.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √sidh ·¦· √bhū · √sidh |
·· √bhū ¦· √bhū *sat √ich ||
Kārikā Daśamaḥ
Evaṃ, raktena, rāgasya, ¦
siddhir, na saha, naāasaha |
Rāgavat, sarva dharmāṇāṃ, ¦
siddhir, na saha, naāasaha || 6.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· √rañj √rañj ¦ √sidh ····|
√rañj · √dhŗ ¦ √sidh ····||
Saṃskṛta Parīkṣā
Saptamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Yadi, saṃskṛta utpādas, ¦
tatra, yuktā, trilakṣaṇī. |
Atha,āasaṃskṛta utpādaḥ, ¦
kathaṃ, saṃskṛta lakṣaṇam. || 7.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u-u‐ ||
Dhātūni
· √kṛ √pad ¦· √yuj √lakṣ |
· √kṛ √pad ¦· √kṛ √lakṣ ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Utpādaāadyās, trayo, vyastā, ¦
naāalaṃ, lakṣaṇa karmaṇi. |
Saṃskṛtasya, samastāḥ, syur. ¦
Ekatra, katham, ekadā. || 7.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad *ād *tri √as ¦·· √lakṣ √kṛ |
√kṛ √as √as ¦ *ek · *ek ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Utpāda sthiti bhaṅgānām, ¦
anyat, saṃskṛta lakṣaṇam |
asti, ced anavasthā,aievaṃ, ¦
naāasti, cette na saṃskṛtāḥ. || 7.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √sthā *bhaṅg ¦· √kṛ √lakṣ |
√as · vasth ·¦· √as ·· √kṛ ||
Kārikā Caturthaḥ
Utpādaoutpāda utpādo, ¦
mūlaoutpādasya, kevalam. |
Utpādaoutpādam, utpādo. ¦
Maulo, janayate, punaḥ. || 7.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √pad √pad ¦ √mūl √pad ·|
√pad √pad √pad ¦ √mūl √jan ·||
Kārikā Pañcamaḥ
Utpādaoutpāda utpādo, ¦
mūlaoutpādasya, te. Yadi, |
maulena,āajanitas, taṃ, te ¦
Sa, kathaṃ, janayiṣyati. || 7.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √pad √pad ¦ √mūl √pad ··|
√mūl √jan ··¦·· √jan ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Sas, te, maulena, janito, ¦
maulaṃ janayate. Yadi, |
maulaḥ, sas tena,āajanitas, ¦
tam, utpādayate, katham. || 7.6 ||
Chandas Śloka Na ca Bha Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐uu‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √mūl √jan ¦ √mūl √jan ·|
√mūl ·· √jan ¦· √pad ·||
Kārikā Saptamaḥ
Ayam, utpadya, mānas, te, ¦
kāmam, utpādayed, imam. |
Yadiīimam utpādayitum, ¦
ajātaḥ śaknuyād ayam. || 7.7 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐uuu ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √pad √man ·¦· √pad ·|
·· √pad ¦ √jan √śak √i ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Pradīpaḥ, svaparātmānau, ¦
saṃprakāśayitā, yathā, |
utpādaḥ, svaparātmānā,v ¦
ubhā,vutpādayet, tathā. || 7.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dīp *ātm ¦ √kāś ·|
√pad √ātm ¦· √pad ·||
Kārikā Navamaḥ
Pradīpe, naāandha kāras,o'asti, ¦
yatra, ca,āasau pratiṣṭhitaḥ. |
Kiṃ, prakāśayati dīpaḥ, ¦
prakāśo, hi, tamo vadhaḥ. || 7.9 ||
Chandas Śloka (Sa?) Vipulā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u uu‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√dīp · √andh √kŗ √as ¦··· √sthā |
· √kāś √dīp ¦ √kāś ·· √vadh ||
Kārikā Daśamaḥ
Katham, utpadya, mānena, ¦
pradīpena, tamo hatam, |
naoutpadya māno, hi, tamaḥ, ¦
pradīpaḥ prāpnute, yadā. || 7.10 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐uu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √pad √man ¦ √dīp √tam √han |
· √pad √man · √tam ¦ √dīp √āp ·||
Kārikā Ekādaśaḥ
Aprāpya,aieva, pradīpena, ¦
yadi vā, nihataṃ, tamaḥ, |
iha, sthaḥ, sarva loka sthaṃ, ¦
sas, tamo nihaniṣyati. || 7.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√āp · √dīp ¦·· √han √tam |
· √sthā · √lok √sthā ¦· √tam √han ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Pradīpaḥ, svaparātmānau, ¦
saṃprakāśayate; yadi, |
tamas,o'api, svaparātmānau, ¦
chādayiṣyaty, asaṃśayam. || 7.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dīp *ātm ¦ √kāś ·|
√tam · *ātm ¦ √chad √saṃś ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Anutpannaso'ayam, utpādaḥ ¦
svātmānaṃ, janayet, katham. |
Atha,outpanno janayate. ¦
Jāte, kiṃ, janyate, punaḥ. || 7.13 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √i √pad ¦ *ātm √jan ·|
· √pad √jan ¦ √jā · √jan ·||
Kārikā Caturdaśaḥ
Naoutpadyamānaṃ, naoutpannaṃ, ¦
naāanutpannaṃ, kathaṃ, ca na, |
utpadyate, tathā, khyātaṃ, ¦
gamyamāna, gataāagataiḥ. || 7.14 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √pad · √pad ¦· √pad ··· |
√pad · √khyā ¦ √gam √gam √gam ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Utpadyamānam, utpattaā¦
avidaṃ, na kramate. Yadā, |
katham, utpadyamānaṃ, tu, ¦
pratītyaoutpattim, ucyate. || 7.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √pat ¦ √vid · √kram ·|
· √pad ·¦ √i √pat √vac ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Pratītya yad, yad bhavati, ¦
tat, tas,cchśānta svabhāvataḥ, |
tasmād, utpadyamānaṃ, ca, ¦
śāntam, utpattir, eva ca. || 7.16 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uuu ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i ·· √bhū ¦·· √śam √bhū |
· √pad ·¦ √śam √pat ··||
Kārikā Saptadaśaḥ
Yadi, kaścid, anutpanno, ¦
bhāvaḥ saṃvidyate; kvacit, |
utpadyeta. Sas, kiṃ, tasmin, ¦
bhāvas utpadyate, 'asati.1 || 7.17 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √pad ¦ √bhū √vid ·|
√pad ···¦ √bhū √pad √as ||
Rūpāvalī
[1] ms2: utpadyeta sa kim tasmin ¦ bhāve na utpadyate sati |
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Utpadyamānam, utpādo, ¦
yadi ca,outpādayaty, ayam, |
utpādayet, tam, utpādam. ¦
Utpādaḥ, katamaḥ punaḥ || 7.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √pad ¦·· √pad √i |
√pad · √pad ¦ √pad ··||
Kārikā Navadaśaḥ
Anya, utpādaty, enaṃ, yady, ¦
utpādas,o'anavasthitiḥ. |
Atha,āanutpāda utpannaḥ, ¦
sarvam, utpadyate, tathā. || 7.19 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐u‐‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐u ‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √pad ··¦ √pad √sthā |
· √pad √pad ¦· √pad ·||
Kārikā Viṃśaḥ
Sataś, ca, tāvad, utpattir, ¦
asataś, ca na, yujyate, |
na sataś, caāasataś ca,eiti ¦
pūrvam, eva,oupapāditam. || 7.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √pat ¦··· √yuj |
······¦·· √pad ||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Nirudhyamānasya,outpattir, ¦
na bhāvasya,oupapadyate. |
Yaś ca,āanirudhyamānas, tu, ¦
saḥ bhāvo, naoupapadyate. || 7.21 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rudh √pat ¦· √bhū √pad |
·· √rudh ·¦· √bhū · √pad ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Na sthita bhāvas, tiṣṭhatiy. ¦
Asthita bhāvo, na tiṣṭhati. |
Na tiṣṭhate1, tiṣṭhamānaḥ. ¦
Kas,o'anutpannaś, ca, tiṣṭhati? || 7.22 ||
Chandas Śloka Ma ca Ra Vipulā
‐uu‐ ‐,‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √sthā √bhū √sthā ¦ √sthā √bhū · √sthā |
· √sthā √sthā ¦· √pad · √sthā ||
Rūpāvalī
[1] mss, ms1: tiṣṭhati u‐uu, ‐u‐‐ ¦
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Sthitir, nirudhya mānasya, ¦
na bhāvasya,oupapadyate; |
yaś, ca,āanirudhyamānas, tu, ¦
sabhāvo, naoupapadyate. || 7.23 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√sthā √rudh √man ¦· √bhū √pad |
·· √rudh ·¦ √bhū · √pad ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Jarāmaraṇa dharmeṣu, ¦
sarva bhāveṣu, sarvadā, |
tiṣṭhanti, katame, bhāvā, ¦
ye, jarāmaraṇaṃ, vinā. || 7.24 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
(√jṛ √mṛ) √dhṛ ¦· √bhū ·|
√sthā ··¦· (√jṛ √mṛ) ·||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Sthityā, nyayaāasthiteḥ, sthānaṃ, ¦
taya,aieva, ca na, yujyate. |
Utpādasya, yathā,outpādo, ¦
naāātmanā, na parātmanā. || 7.25 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√sthā √i √sthā √sthā ¦···· √yuj |
√pad · √pad ¦· *ātm · *ātm ||
Kārikā Ṣaḍviṃśaḥ
Nirudhyate, naāaniruddhaṃ. ¦
Na niruddhaṃ nirudhyate. |
Tathā,āapi, nirudhyamānaṃ, ¦
kim, ajātaṃ nirudhyate || 7.26 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐uu, ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rudh √rudh ¦· √rudh √rudh |
·· √rudh ¦· √jā √rudh ||
Kārikā Saptaviṃśaḥ
Sthitasya, tāvad, bhāvasya, ¦
nirodho naoupapadyate. |
Naāasthitasya,āapi, bhāvasya, ¦
nirodhas upapadyate. || 7.27 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√sthā · √bhū ¦ √rudh · √pad |
· √sthā · √bhū ¦ √rudh √pad ||
Kārikā Aṣṭāviṃśaḥ
Tayā,aieva,āavasthayā,āavasthā, ¦
na hi, sā,aieva, nirudhyate. |
Anya, yā,āavasthayā,āavasthā, ¦
na ca,āanya,aieva, nirudhyate. || 7.28 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √sthā √sthā ¦···· √rudh |
· √yā √sthā √sthā ¦···· √rudh ||
Kārikā Navaviṃśaḥ
Yadā,aievaṃ, sarva dharmāṇām, ¦
utpādo, naoupapadyate. |
Tadā,aievaṃ, sarva dharmāṇāṃ, ¦
nirodho, naoupapadyate. || 7.29 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √dhṛ ¦ √pad · √pad |
··· √dhṛ ¦ √rudh · √pad ||
Kārikā Triṃśaḥ
Sataś, ca tāvad, bhāvasya, ¦
nirodho naoupapadyate. |
Ekatve, na hi, bhāvaś ca, ¦
naāabhāvaś ca,oupapadyate. || 7.30 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
···· √bhū ¦ √rudh · √pad |
*ek ·· √bhū ·¦· √bhū · √pad ||
Kārikā Ekatriṃśaḥ
Asatas,o'api, na bhāvasya, ¦
nirodha upapadyate. |
Na dvitīyasya, śirasasc, ¦
chedanaṃ vidyate'd, yathā. || 7.31 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
uu‐u u‐‐u ¦ u‐u‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*sat ·· √bhū ¦ √rudh √pad |
· *dvi śir *sat ¦ √chid √vid ·||
Kārikā Dvātriṃśaḥ
Na, svātmanā, nirodhaso'asti. ¦
Nirodho, na parātmanā. |
Utpādasya, yathā,outpādo, ¦
naāātmanā, na parātmanā. || 7.32 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· *ātm √rudh √as ¦ √rudh · *ātm |
√pad · √pad ¦· *ātm · *ātm ||
Kārikā Trayastriṃśaḥ
Utpāda sthiti bhaṅgānām, ¦
asiddher, na,āasti saṃskṛtam, |
saṃskṛtasya,āaprasiddhau ca, ¦
kathaṃ, setsyaty asaṃskṛtam. || 7.33 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √sthā *bhaṅg ¦ √sidh · √as √kṛ |
√kṛ √sidh ·¦· √sidh √kṛ ||
Kārikā Catustriṃśaḥ
Yathā māyā, yathā svapno, ¦
gandharva nagaraṃ, yathā, |
tathāoutpādas, tathā sthānaṃ, ¦
tathā bhaṅga udāhṛtam. || 7.34 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √mā · √svap ¦ (√gand *nag) ·|
· √pad · √sthā ¦· *bhaṅg √hṛ ||
Karma Kāraka Parīkṣā
Aṣṭamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Sadbhūtaḥ kārakaḥ, karma ¦
sadbhūtaṃ, na karoty ayam. |
Kārako, naāapy, asadbhūtaḥ, ¦
karmaāasadbhūtam, īhate. || 8.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √kṛ √kṛ ¦ √bhū · √kṛ |
√kṛ ·· *sat √bhū ¦ √kṛ *sat √bhū √īh ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Sadbhūtasya, kriyā naāasti, ¦
karma, ca syād, akartṛkam. |
Sadbhūtasya, kriyā naāasti. ¦
Kartā, ca syād, akarmakaḥ. || 8.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √kṛ · √as ¦ √kṛ ·· √kṛ |
√bhū √kr̈ · √as ¦ √kṛ ·· √kṛ ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Karoti, yady, asadbhūtas, ¦
o'asadbhūtaṃ. Karma kārakaḥ, |
ahetukaṃ, bhavet. Karma ¦
kartā, ca,āahetuko, bhavet. || 8.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √bhū ¦ √bhū √kṛ √kṛ |
√hi √bhū √kṛ ¦ √kṛ · √hi √bhū ||
Kārikā Caturthaḥ
Hetāv, asati; kāryaṃ ca ¦
kāraṇaṃ, ca na, vidyate. |
Tad, abhāve, kriyā, kartā, ¦
karaṇaṃ, ca na, vidyate. || 8.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi √as √kṛ ·¦ √kṛ ·· √vid |
· √bhū √kṛ √kṛ ¦ √kṛ ·· √vid ||
Kārikā Pañcamaḥ
Dharmaāadharmau, na vidyete. ¦
Kriyāāādī, nāma sambhave1. |
Dharme, caāasatya dharme ca, ¦
phalaṃ, tajjaṃ, na vidyate. || 8.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dhṛ √dhṛ · √vid ¦ √kṛ *ād √nam √bhū |
√dhṛ · *sat √dhṛ ·¦ √phal tajj · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhave
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Phale, 'asati na, mokṣāya. ¦
Na svargāya,oupapadyate. |
Mārgaḥ, sarva kriyāṇāṃ, ca, ¦
nair artha kyaṃ, prasajyate. || 8.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal √as · √muc ¦· √svar √pad |
√mārg · √kṛ ·¦· √arth √sañj ||
Kārikā Saptamaḥ
Kārakaḥ, sadasad bhūtaḥ, ¦
sadasat kurute na, tat. |
Paraspara, viruddhaṃ, hi. ¦
Sac caāasac, ca,aiekataḥ, kutaḥ? || 8.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ *sat √bhū ¦ *sat √kṛ ··|
· √rudh ·¦ *sat · *sat ···||
Kārikā Aṣtamaḥ
Satā, ca, kriyate na,āasan. ¦
Naāasatā, kriyate, ca, sat. |
Kartrā, sarve, prasajyante. ¦
Doṣās tatra, taseva, hi. || 8.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*sat · √kṛ · *sat ¦· √sat √kṛ · √sat |
√kṛ sarv √say ¦ √duṣ ····||
Kārikā Navamaḥ
Naāasad bhūtaṃ, na sad bhūtaḥ, ¦
sadasad bhūtam, eva, vā, |
karoti kārakaḥ; karma ¦
pūrvaouktair, eva, hetubhiḥ. || 8.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *sat √bhū · *sat √bhū ¦ *sat √bhū ··|
√kṛ √kṛ √kṛ ¦ *pūr √vac · √hi ||
Kārikā Daśamaḥ
Naāasad bhūtas,o'api, sad bhūtaṃ, ¦
sadasad bhūtam, eva, vā, |
karoti kārakaḥ; karma ¦
pūrva1ouktair, eva, hetubhiḥ. || 8.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√
Rūpāvalī
[1] ms1: purva
Kārikā Ekādaśaḥ
Karoti, sadasad bhūto, ¦
na san, naāasac ca, kārakaḥ. |
Karma, tat, tu, vijānīyāt. ¦
Pūrvaouktair, eva, hetubhiḥ || 8.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ *sat √bhū ¦· *sat · *sat · √kṛ |
√kṛ ·· √jan ¦ *pūr √vac · √hi ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Pratītya, kārakaḥ, karma, ¦
taṃ, pratītya, ca, kārakam, |
karma pravartate, naāanyat, ¦
paśyāmaḥ, siddhi kāraṇam || 8.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √kṛ √kṛ ¦· √i · √kṛ |
√kṛ √vṛt ··¦ √paś √sidh √kṛ ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Evaṃ, vidyād, upādānaṃ, ¦
vyutsargād, iti, karmaṇaḥ, |
kartuś, ca, karma kartṛbhyāṃ, ¦
śeṣān, bhāvān, vibhāvayet || 8.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √vid √dā ¦ √sṛj · √kṛ |
√kṛ · √kṛ √kṛ ¦ √śiṣ √bhū √bhū ||
Pūrva Parīkṣā
Navamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Darśana śravaṇaāādīni, ¦
vedanaāadīni, caāapy, atha, |
bhavanti, yasya, prāg, ebhyaḥ ¦
Saso'asti,īity, eke, vadanty, uta! || 9.1 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √śru *ād ¦ √vid *ād ···|
√bhū ···¦· √as · *ek √vad ·||
Kārikā Dvitīyaḥ
Kathaṃ, hy, avidyamānasya, ¦
darśanaāādi, bhaviṣyati |
bhāvasya, tasmāt, prāg, ebhyaḥ ¦
Saso'asti, bhāvo, vyavasthitaḥ || 9.2 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √vid ¦ √dṛś √bhū |
√bhū ··· ¦· √as √bhū √sthā ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Darśana śravaṇaāādibhyo, ¦
vedanaāādibhya, eva ca, |
yaḥ, prāg, vyavasthito bhāvaḥ, ¦
kena, prajñapyate, 'atha, saḥ || 9.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛs √śru ¦ √vid ··|
·· √sthā √bhū ¦· √jñā ··||
Kārikā Caturthaḥ
Vinā,āapi, darśanaāādīni, ¦
yadi ca,āasau, vyavasthitaḥ, |
amūny, api, bhaviṣyanti ¦
Vinā, tena, na saṃśayaḥ || 9.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √dṛś *ād ¦··· √sthā |
·· √bhū ¦··· *saṃś ||
Kārikā Pañcamaḥ
Ajyate, kenacit, kaścit, ¦
kiñcit1, kenacid, ajyate |
kutaḥ, kiñcid1, vinā kaścit, ¦
kiñcit1, kaṃcid, vinā kutaḥ || 9.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√aj ··¦·· √aj |
····¦····||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcid
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Sarvebhyo, darśanaāādibhyaḥ, ¦
kaścit, pūrvo, na vidyate |
ajyate, darśanaāādīnām, ¦
manyena, punar, anyadā || 9.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
*sarv √i √dṛś *ād ¦· √pūr · √vid |
√aj √dṛś *ād ¦ √man ··||
Kārikā Saptamaḥ
Sarvebhyo, darśanaāādibhyo, ¦
yadi, pūrvo na vidyate'd |
Ekaikasmāt, kathaṃ, pūrvo ¦
darśanaāādeḥ, sas vidyate'd || 9.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*sarv √dṛś *ād ¦· √pūr · √vid |
*ek · √pūr ¦ √dṛś *ād · √vid ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Draṣṭā, sas eva, sas śrotā, ¦
sas eva, yadi vedakaḥ |
Ekaaiekasmād, bhavet, pūrvaṃ, ¦
evaṃ, caitan, na yujyate || 9.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś ··· √śru ¦··· √vid |
*ek *ek √bhū *pūr ¦· √cit · √yuj ||
Kārikā Navamaḥ
Draṣṭā,āanya, eva, śrotā,āanyo, ¦
vedako, 'anyaḥ, punar, yadi, |
sati, syād, draṣṭari, śrotā, ¦
bahutvaṃ, ca,āātmanāṃ, bhavet || 9.9 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś ·· √śrū ¦ √vid ···|
*sat · √dṛś √śrū ¦·· *āt √bhū ||
Kārikā Daśamaḥ
Darśana śravaṇaāādīni, ¦
vedanaāādīni, caāapy, atha, |
bhavanti, yebhyas, teṣv; eṣas, ¦
bhūteṣv, api, na vidyate || 9.10 ||
Chandas Ma Vipulā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐u‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √śrū *ād ¦ √vid *ād ···|
√bhū ···¦ √bhū ·· √vid ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Darśana śravaṇaāādīni, ¦
vedanaāādīni, ca,āapy, atha, |
na vidyate, ced, yasya, syur1¦
na vidyantas, imāny, api || 9.11 ||
Chandas Ma Vipulā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √śru *ād ¦ √vid *ād ···|
· √vid ··√as ¦· √vid ··||
Rūpāvalī
[1] ms1,ms3: sa ‐‐uu ¦
Kārikā Dvādaśaḥ
Prāk, ca, yo darśanaāadibhyaḥ, ¦
sāṃ prataṃ, ca,ourdhvam, eva, ca, |
na vidyate, 'asti, naāasti,īiti, ¦
nivṛttās, tatra, kalpanāḥ || 9.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √dṛś *ād ¦·····|
· √vid √as · √as ·¦ √vṛt · √kḷp ||
Agnīn Dhana Parīkṣā
Daśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Yad, indhanaṃ sas, ced agnir, ¦
ekatvaṃ, kartṛ karmaṇoḥ |
Anyaś, ced indhanād, agnir, ¦
indhanād, apy ṛte, bhavet || 10.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
Dhātūni
· √indh ·· √ag ¦ *ek √kṛ √kṛ |
·· √indh √ag ¦ √indh ·· √bhū ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Nitya, pradīpta, eva, syād, ¦
apradīpana hetukaḥ |
Punar, ārambha, vai,yarthyam, ¦
evaṃ ca,āakarmakaḥ sati || 10.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √dīp ··¦ √dīp √hi |
· √rambh · √arth ¦·· √kṛ *sat ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Paratra, nirapekṣatvād, ¦
apradīpana hetukaḥ, |
Punar, ārambha, vai,yarthyaṃ, ¦
nitya, dīptaḥ prasajyate || 10.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √īkṣ ¦ √dīp √hi |
· √rambh · √arth ¦· √dīp √sañj ||
Kārikā Caturthaḥ
Tatra,aietat syād1, idhyamānam. ¦
Indhanaṃ, bhavatiīiti, cet, |
kena,eidhyatām, indhanaṃ, tat, ¦
tāvan, mātram, idaṃ, yadā. || 10.4 ||
Chandas Ra Vipulā
‐‐‐‐ ‐u‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √as √idh ¦ √indh √bhū ··|
· √idh √indh ·¦· √mā ··||
Rūpāvalī
[1] ms1: tatraitasmād
Kārikā Pañcamaḥ
Anyo, na prāpsyate, 'aprāpto ¦
Na dhakṣyaty adahan, punaḥ |
Na nirvāsyate,yanirvāṇaḥ ¦
Sthāsyate, vā, the svaliṅgavān || 10.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √āp √āp ¦· √dah √dah ·|
· √vas √vā ¦ √sthā · √liṅg ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Anya, eva,eindhanād, agnir, ¦
indhanaṃ, prāpnuyād, yadi, |
strī saṃprāpnoti, puruṣaṃ, ¦
puruṣaś, ca, striyaṃ, yathā || 10.6 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √indh √ag ¦ √indh √āp ·|
str √āp *pur ¦ *pur · str ·||
Kārikā Saptamaḥ
Anya, eva,eindhanād, agnir, ¦
indhanaṃ, kāmam, āpnuyāt |
Agniīindhane, yadi syātām; ¦
anyas,oanyena, tiras, kṛte || 10.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √indh √ag ¦ √indh √kām √āp |
√ag √indh · √as ¦ *an *an √tṝ √kṛ ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Yadi,īindhanam, apekṣya,āagnir, ¦
apekṣya,āagniṃ, yad, īndhanam1|
Katarat, pūrva niṣpannaṃ, ¦
yad, apekṣya,āagnir, indhanam || 10.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √indh √īkṣ √ag ¦ √īkṣ √ag · √indh |
· *pūr √pad ¦· √īkṣ √ag √indh ||
Rūpāvalī
[1] tc: yad īndhanam u‐u‐
Kārikā Navamaḥ
Yadi,īindhanam, apekṣya,āagnir, ¦
agneḥ, siddhasya, sādhanam, |
evaṃ, satiīindhanaṃ, ca,āapi, ¦
bhaviṣyati, niragnikam || 10.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐u‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √indh √ikṣ √ag ¦ √ag √sidh √sādh |
· *sat √indh ··¦ √bhū √ag ||
Kārikā Daśamaḥ
Yas,o'apekṣya, sidhyate bhāvas ¦
Tam, eva,āapekṣya, sidhyati |
yadi, yas,o'apekṣitavyaḥ, sas, ¦
sidhyatāṃ, kam, apekṣya, kaḥ || 10.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √īkṣ √sidh √bhū ¦·· √īkṣ √sidh |
·· √īkṣ ·¦ √sidh · √īkṣ ·||
Kārikā Ekādaśaḥ
Yas,o'apekṣya, sidhyate bhāvaḥ, ¦
Sas,o'āsiddhaso'apekṣate, katham |
Athā,āapy, apekṣate siddhas, ¦
Tv, apekṣāsya1, na yujyate || 10.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √īkṣ √sidh √bhū ¦· √sidh √īkṣ ·|
·· √īkṣ √sidh ¦· √īkṣ · √yuj ||
Rūpāvalī
[1] tc: apekṣāyaḥ [f.gs]
Kārikā Dvādaśaḥ
Apekṣya,eindhanam, agnir na, ¦
naāanapekṣya,āagnir, indhanam |
Apekṣya,eindhanam, agniṃ na, ¦
naāanapekṣya,āagnim, indhanam || 10.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√īkṣ √indh √ag ·¦· √īkṣ √ag √indh |
√īkṣ √indh √ag ·¦· √īkṣ √ag √indh ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Āgacchaty, anyato, naāagnir ¦
Indhane, 'agnir na vidyate, |
Atra,eindhane, śeṣam, uktaṃ, ¦
gamyamāna, gatāgataiḥ || 10.13 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√gam ·· √ag ¦ √indh √ag · √vid |
· √indh √śiṣ √vac ¦ √gam √gam ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Indhanaṃ, punar, agnir na, ¦
naāagnir, anyatra, ca,eindhanāt, |
naāagnir, indhanavān, naāagnāv ¦
indhanāni, na teṣu, saḥ || 10.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√indh · √ag ·¦· √ag ·· √indh |
· √ag √indh · √ag ¦ √indh ···||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Agniīindhanaāabhyāṃ, vyākhyāta, ¦
ātmaoupādānayoḥ, kramaḥ, |
sarvo, niravaśeṣeṇa, ¦
sārdhaṃ, ghaṭapaṭaāādibhiḥ || 10.15 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√ag √indh √khyā ¦ *ātm √dā √kram |
sarv √śiṣ ¦· (√ghaṭ √paṭ) ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Ātmanaś, ca satattvaṃ, ye, ¦
bhāvānāṃ, ca pṛthak pṛthak, |
nirdiśanti, na tān, manye, ¦
śāsanasya,āartha kovidān || 10.16 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm · *tatva ·¦ √bhū ···|
√diś ·· √man ¦ √śās √arth √vid ||
Pūrvā Parakoṭi Parīkṣā
Ekādaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Pūrvā, prajñāyate koṭir; ¦
naeity, uvāca mahāmuniḥ, |
saṃsāras,o'anavarāgro, hi, ¦
naāāsyāāādir, na,āapi, paścimam || 11.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*pūr √jñā √kuṭ ¦·· √vac (√mah *mun) |
√sṛ √aṅg ·¦· √ās *ād ·· paś ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Na,aieva,āagraṃ, naāavaraṃ, yasya, ¦
tasya, madhyaṃ, kuto, bhavet |
Tasmān, naāatra,oupapadyante, ¦
pūrvaāapara, saha, kramāḥ || 11.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √aṅg · √vṛ ·¦· *madh · √bhū |
··· √pad ¦ *pūr *par · √kram ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Pūrvaṃ, jātir, yadi bhavej, ¦
jarā, maraṇam uttaram |
Nirjarā, maraṇaāajātir ¦
bhavej, jāyeta, ca,āamṛtaḥ || 11.3 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √jā · √bhū ¦ √jṛ √mṛ √tṛ |
√jṛ √mṛ √jā ¦ √bhū √jā · √mṛ ||
Kārikā Caturthaḥ
Paścāj, jātir, yadi bhavej, ¦
jarā, maraṇam, āditaḥ,|
ahetukam, ajātasya, ¦
syāj; jarā, maraṇaṃ, katham || 11.4 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√paś √jā · √bhū ¦ √jṛ √mṛ ·|
√hi √jā ¦· √jṛ mṛ ·||
Kārikā Pañcamaḥ
Na jarā, maraṇena,aieva, ¦
jātiś, ca saha, yujyate |
Mriyeta, jāyamānaś ca, ¦
syāc ca,āahetuka, tas,oubhayoḥ || 11.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √jṛ √mṛ ·¦ √jā ·· √yuj |
√mṛ √jā ·¦·· √hi · ubh ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Yatra, na prabhavantiy, ete, ¦
pūrvaāapara, saha, kramāḥ |
Prapañca, yanti, tāṃ, jātiṃ ¦
tatj, jarā, maraṇaṃ, ca kim || 11.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū ·¦ *pūr *par · √kram |
√pac √i · √jā ¦· √jṛ √mṛ ··||
Kārikā Saptamaḥ
Kāryaṃ ca kāraṇaṃ ca,aieva, ¦
lakṣyaṃ, lakṣaṇam, eva ca, |
vedanā, vedakaś, caaieva, ¦
santy arthā, ye ca, kecana || 11.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √kṛ ··¦ √lakṣ √lakṣ ··|
√vid √vid ··¦ √as √arth ···||
Kārikā Aṣtamaḥ
Pūrvā, na vidyate koṭiḥ, ¦
saṃsārasya, na kevalam, |
sarveṣām, api, bhāvānāṃ; ¦
Pūrvā, koṭir na vidyate || 11.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*pūr · √vid √kuṭ ¦ √sṛ ··|
sarv · √bhū ¦ *pūr √kuṭ · √vid ||
Duḥkha Parīkṣā
Dvādaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Svayaṃ kṛtaṃ, parakṛtaṃ, ¦
dvābhyāṃ, kṛtam ahetukam, |
duḥkham, ity, eka, icchanti ¦
tac ca, kāryaṃ na yujyate || 12.1 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐u‐ uuu‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √kṛ √kṛ ¦ *dvi √kṛ √hi |
*duḥ · *ek √iṣ ¦·· √kṛ √yuj ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Svayaṃ kṛtaṃ, yadi bhavet; ¦
pratītya, na tato, bhavet |
skandhān, imān; amī skandhāḥ ¦
saṃbhavanti, pratītya, hi || 12.2 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐u‐ uuu‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
Dhātūni
· √kṛ · √bhū ¦ √i ·· √bhū |
skandh ·· skandh ¦ √bhū √i ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Yady, amībhya, ime, 'anye syur, ¦
ebhyas,ovāāamī, pare, yadi |
bhavet, para kṛtaṃ, duḥkhaṃ, ¦
parair, ebhir, amī kṛtāḥ || 12.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
···· √as ¦·····|
√bhū · √kṛ *duḥ ¦··· √kṛ ||
Vṛtti: Candrakīrti Prasannapadā
Yadā, amībho, maraṇaāantikebhyaḥ, skandhebhyaḥ, ime, aupapattyāṃ, śikāḥ skandhā, syuḥ, ebhyo, vā aupapattyāṃ, śikebhaḥ, amī, maraṇaāantikāḥ skandhāḥ, pare, syuḥ, syāt, tad, ānīṃ, parakṛtaṃ, duḥkham, |
Na caaieṣām anyatvaṃ dṛṣṭaṃ, hetu phala saṃbandhaāavasthānāt |
·
Pratītya yad, yad bhavati, ¦
na hi, tāvat, tad eva, tat |
Na caāanyad, api, tat tasmān, ¦
naoucchinnaṃ, naāapi śāśvatam || iti, MMK 18.10 ||
·
Ataḥ, parakṛtam, api, duḥkhaṃ na saṃbhavati |
Yadi, hi, anyatvaṃ, syāt, tadā, sati, anyatve, etaiḥ parabhūtaiḥ, skandhair, amī, parabhūtāḥ kṛtāḥ, iti, yuktaṃ, vaktuṃ syāt, |
Na caaietad, evam, |
iti, parakṛtam, api, duḥkhaṃ na saṃbhavati || 12.3 ||
Kārikā Caturthaḥ
Svapudgala1 kṛtaṃ, duḥkhaṃ, ¦
yadi, duḥkhaṃ, punar, vinā |
svapudgalaḥ, sas katamo, ¦
yena, duḥkhaṃ svayaṃ, kṛtam || 12.4 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
(*sva *pud) √kṛ *duḥ ¦· *duḥ ··|
(*sva *pud) ··¦· *duḥ · √kṛ ||
Rūpāvalī
[1] ms1: svapudnala
Kārikā Pañcamaḥ
Parapudgala jaṃ, duḥkhaṃ, ¦
yadi, yasmai, pradīyate |
Pareṇa, kṛtvā, tad duḥkhaṃ, ¦
sas, duḥkhena, vinā kutaḥ || 12.5 ||
Chandas Ma Vipulā
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
(*par *pud) √jan *duḥ ¦·· √dī |
*par √kṛ · *duḥ ¦· *duḥ ··||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Parapudgala jaṃ, duḥkhaṃ, ¦
yadi, kaḥ, parapudgalaḥ, |
vinā; duḥkhena, yaḥ, kṛtvā, ¦
parasmai, prahiṇoti tat || 12.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
(*par *pud √jan) *duḥ ¦·· (*par *pud) |
· *duḥ · √kṛ ¦ *par √hi ·||
Kārikā Saptamaḥ
Svayaṃ, kṛtasya,āaprasiddher, ¦
duḥkhaṃ, para kṛtaṃ, kutaḥ, |
paro, hi, duḥkhaṃ, yat, kuryāt, ¦
tat, tasya, syāt, svayaṃ kṛtam || 12.7 ||
Chandas Śloka Ra ca Ma Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √kṛ √sidh ¦ *duḥ *par √kṛ ·|
·· *duḥ · √kṛ ¦···· √kṛ ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Na tāvat, svakṛtaṃ duḥkhaṃ, ¦
na, hi, tena,aieva, tat kṛtam |
paro, naāātma, kṛtaś, cet, syād, ¦
duḥkhaṃ, para kṛtaṃ, katham || 12.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √kṛ *duḥ ¦····· √kṛ |
*par · *ātm √kṛ ··¦ *duḥ *par √kṛ ·||
Kārikā Navamaḥ
Syād, ubhābhyāṃ, kṛtaṃ duḥkhaṃ, ¦
syād, ekaaieka kṛtaṃ, yadi, |
paraāākāra,ā asvayaṃ, kāraṃ, ¦
duḥkham, āaāhetukaṃ1, kutaḥ || 12.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ | ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √kṛ *duḥ ¦· *ek *ek √kṛ ·|
*par √kṛ · √kṛ ¦ *duḥ √hi ·||
Rūpāvalī
[1] ms1: ahetukaṃ ‐uu‐ u‐u‐ ||
|[1] mss: āahetukaṃ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Kārikā Daśamaḥ
Na kevalaṃ, hi, duḥkhasya, ¦
cātur, vidhyaṃ, na vidyate |
Bāhyānām, api, bhāvānāṃ, ¦
cātur, vidhyaṃ, na vidyate || 12.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· *duḥ ¦ cat √vidh · √vid |
bāh · √bhū ¦ cat √vidh · √vid ||
Saṃskāra Parīkṣā
Trayodaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Tan, mṛṣā, moṣa dharmas, yad, ¦
bhagavān, ity, abhāṣata |
Sarve, ca, moṣa dharmāṇaḥ, ¦
saṃskārās, tena, te, mṛṣā || 13.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √muṣ √dhṛ ·¦ √bhaj · √bhāṣ |
sarv · √muṣ √dhṛ ¦ √kṛ ···||
Kārikā Dvitīyaḥ
Tan, mṛṣā, moṣa dharmas, yad, ¦
yadi, kiṃ, tatra, muṣyate |
Etat, tu,ūuktaṃ, bhagavatā, ¦
śūnyatā, paridīpakam || 13.2 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √muṣ √dhṛ ·¦··· √muṣ |
·· √vac √bhaj ¦ *śūn √dīp ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Bhāvānāṃ, niḥsvabhāvatvam, ¦
anyathā, bhāva darśanāt |
Asvabhāvo, bhāvo, na,āasti ¦
Bhāvānāṃ, śūnyatā, yataḥ || 13.3 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ¦· √bhū √dṛś |
√bhū √bhū · √as ¦ √bhū *śūn ·||
Kārikā Caturthaḥ
Kasya, syād, anyathā, bhāvaḥ; ¦
svabhāvaś, cednna, vidyate |
Kasya, syād, anyathā, bhāvaḥ; ¦
svabhāvo, yadi, vidyate || 13.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √bhū ¦ √bhū ·· √vid |
··· √bhū ¦ √bhū · √vid ||
Kārikā Pañcamaḥ
Tasya,aieva, naāanyathā, bhāvo, ¦
naāapy, anyasya,aieva, yujyate |
Yuvā, na jīryate, yasmād ¦
Yasmātj, jīrṇo, na jīryate || 13.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
···· √bhū ¦···· √yuj |
*yuv · √jṛ ·¦· √jṛ · √jṛ ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Tasya, ced, anyathā, bhāvaḥ, ¦
kṣīram, eva, bhaved dadhi |
Kṣīrād, anyasya, kasya,āatha, ¦
dadhi bhāvo, bhaviṣyati || 13.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √bhū ¦ √kṣar · √bhū √dhi |
√kṣar ···¦ √dhi √bhū √bhū ||
Kārikā Saptamaḥ
Yadi,y aśūnyaṃ bhavet, kiṃcit, ¦
syāt,cchśūnyam, iti, kiṃ ca na, |
na, kiṃcid, asti,y aśūnyaṃ, ca, ¦
kutaḥ, śūnyaṃ, bhaviṣyati || 13.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *śūn √bhū ·¦· *śūn ····|
·· √as *'sūn ·¦· *śūn √bhū ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Śūnyatā, sarva dṛṣṭīnāṃ, ¦
proktā, niḥsaraṇaṃ, jinaiḥ, |
yeṣāṃ, tu, śūnyatā, dṛṣṭis, ¦
tān, asādhyān, babhāṣire || 13.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn · √dṛś ¦ √vac √sṛ √ji |
·· *śūn √dṛś ¦· √sādh √bhāṣ ||
Saṃsarga Parīkṣā
Caturdaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Draṣṭavyaṃ, darśanaṃ, draṣṭā, ¦
trīṇiy etāni, dviśo, dviśaḥ, |
sarvaśaś, ca, na saṃsargam, ¦
anyonyena, vrajantiy, uta || 14.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
Dhātūni
√dṛś √dṛś √dṛś ¦ *tri ···|
··· √sṛj ¦· √vraj ·||
Kārikā Dvitīyaḥ
Evaṃ, rāgaś, ca raktaś ca, ¦
rañjanīyaṃ, ca dṛśyatām |
Trai, dhena, śeṣāḥ, kleśāś ca, ¦
śeṣāṇi,y āyatanāni ca || 14.2 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √raj · √raj ·¦ √rañj · √dṛś |
*tri √dhā √śiṣ √kliś ·¦ √śiṣ √yat ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Anyena,ā anyasya, saṃsargas, ¦
tatcca,ā anyatvaṃ, na vidyate; |
draṣṭavyas, prabhṛtīnāṃ, yatn, ¦
na saṃsargaṃ, vrajantiy ataḥ || 14.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √sṛj ¦···· √vid |
√dṛś √bhṛ ·¦· √sṛj √vraj ·||
Kārikā Caturthaḥ
Na ca, kevalam, anyatvaṃ, ¦
draṣṭavya,āāder, na vidyate |
Kasyacit, kenacit, sārdhaṃ, ¦
naāanyatvam, upapadyate || 14.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
···· ¦ √dṛś *ād √vid |
···¦·· √pad ||
Kārikā Pañcamaḥ
Anyad, anyat, pratītya,āanyan, ¦
naāanyad, anyad, ṛte, 'anyataḥ |
yat, pratītya, ca yat, tasmāt, ¦
tad, anyan, naoupapadyate || 14.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √i ·¦·····|
· √i ···¦··· √pad ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Yadiy, anyad, anyad, anyasmād, ¦
anyasmād, apiy, ṛte, ought bhavet |
Tad, anyad, anyad, anyasmād, ¦
ṛte, naāasti, ca na,āastiy ataḥ || 14.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
····¦··· √bhū |
···¦·· √as ·· √as ·||
Kārikā Saptamaḥ
Naāanyasmin, vidyate, 'anyatvam, ¦
Ananyasmin, na vidyate |
Avidyamāne, caāanyatve, ¦
naāastiyanya dvā tad, eva, vā || 14.7 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐‐- u‐‐u ¦ u‐‐‐ u-u- |
u-u- ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐- u-u- ||
Dhātūni
·· √vid ·¦ √vid ··|
√vid ··¦· √as · *dvi ···|
Kārikā Aṣtamaḥ
Na tena, tasya, saṃsargo, ¦
naāanyena,āanyasya, yujyate |
Saṃsṛjyamānaṃ, saṃsṛṣṭaṃ, ¦
saṃsraṣṭā, ca na, vidyate || 14.8 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u-u- u‐‐‐ ¦ ‐‐‐- u-u- |
‐‐u‐ -,‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u-u- ||
Dhātūni
··· √sṛj̣ ¦··· √yuj |
√sṛj̣ √sṛ ¦ √sṛj̣ ·· √vid ||
Svabhāva Parīkṣā
Pañcadaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Na saṃbhavaḥ, svabhāvasya, ¦
yuktaḥ, pratyaya hetubhiḥ, |
hetu pratyaya saṃbhūtaḥ, ¦
svabhāvaḥ kṛtako, bhavet || 15.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u-u- u‐‐u ¦ ‐‐‐u u-u- |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u-u- ||
Dhātūni
· √bhū √bhū ¦ √yuj √i √hi |
√hi √i √bhū ¦ √bhū √kṛ √bhū ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Svabhāvaḥ kṛtako, nāma, ¦
bhaviṣyati, punaḥ, katham |
Akṛtrimaḥ svabhāvo, hi, ¦
nirapekṣaḥ, paratra, ca || 15.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ u-uu u-u- |
u-u- u‐‐u ¦ uu‐‐ u-u- ||
Dhātūni
√bhū √kṛ ·¦ √bhū ··|
√kṛ √bhū ·¦ √īkṣ ··||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Kutaḥ, svabhāvasya,ā abhāve, ¦
parabhāvo bhaviṣyati |
Svabhāvaḥ, parabhāvasya, ¦
parabhāvo, hi, kathyate || 15.3 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u-u- ‐,‐‐‐ ¦ uu‐‐ u-u- |
u‐‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u-u- ||
Dhātūni
· √bhū √bhū ¦ √bhū √bhū |
√bhū √bhū ¦ √bhū · √kath ||
Kārikā Caturthaḥ
Svabhāva parabhāvaāabhi-y¦
āmṛte, bhāvaḥ, kutaḥ, punaḥ, |
svabhāve, parabhāve, vā, ¦
sati bhāvo, hi, sidhyati || 15.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
u-uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u-u- |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u-u- ||
Dhātūni
√bhū √bhū ¦ √mṛ √bhū ··|
√bhū √bhū ·¦ *sat √bhū · √sidh ||
Kārikā Pañcamaḥ
Bhāvasya, ced, aprasiddhir, ¦
abhāvo, naaieva, sidhyati |
Bhāvasya, hy, anyathā, bhāvam, ¦
abhāvaṃ, bruvate janāḥ || 15.5 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐u- -u-u ¦ u‐‐‐ u-u- |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u-u- ||
Dhātūni
√bhū · √sidh ¦ √bhū ·· √sidh |
√bhū ·· √bhū ¦ √bhū √brū √jan ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Svabhāvaṃ, parabhāvaṃ ca, ¦
bhāvaṃ, caāabhāvam, eva, ca, |
ye, paśyanti, na paśyanti, ¦
te, tattvaṃ, buddha śāsane || 15.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u-u- |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u-u- ||
Dhātūni
√bhū √bhū ·¦ √bhū · √bhū ··|
· √paś · √paś ¦· *tatva √budh √śās ||
Kārikā Saptamaḥ
Kātyāyanāvavāde, ca,ā ¦
“astiīiti, naāastiīiti, ca,oubhayam, |
pratiṣiddhaṃ, bhagavatā, ¦
bhāvaāabhāva vibhāvinā” || 15.7 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐u- u‐‐‐ ¦ -u‐‐ u-u- |
uu‐‐ uuu- ¦ ‐‐‐u u-u- ||
Dhātūni
(kātyā...) ·¦ √as ·· √as ·· ubh... |
√sidh √bhaj ¦ √bhū √bhū √bhū ||
Vṛtti :
Kātyāyanaḥ Sūtra
Bhagavān, nādikāyāṃ, viharati, guñjakaāāvasathe. |
Athā, yuṣmān, sandhā kātyāyano, yena, bhagavāṃs, tena,oupajagāma. |
Upetya, bhagavat pādau, śirasā, vanditvā,aiekānte, 'aasthāt. |
Ekānta sthita, āyuṣmān sandhā kātyāyano, bhagavantam, idam, avocat. |
Samyag dṛṣṭiḥ, samyag dṛṣṭir, iti, bhadanta, ucyate. |
Kiyatā, samyag dṛṣṭir, bhavati. |
Kiyatā, tathāgataḥ, samyag dṛṣtiṃ, prajñapayamānaḥ, prajñapayati. |
Evam, ukto, bhagavān, āyuṣmantaṃ, sandhā kātyāyanam, idam, avocat. |
Dvayaṃ, niśritas,o’ayaṃ, kātyāyana, loko, yad, bhūyas āstitāñ, ca niśrito, naāāstitāñ ca. |
Upadhy upādāna vinibaddhas,o’ayaṃ, kātyāyana, loko, yad, utāstitāñ, ca niśrito, naāastitāñ ca. |
Etāni, ced, upadhy upādānāni, cetas,o’adhiṣṭhānaāabhiniveśaāanuśayān, naoupaiti, naoupādatte; naāadhitiṣṭhati, naāabhiniviśaty, ātmā me, a'ti. |
Duḥkham, idam, utpadyamānam, utpadyate. |
Duḥkhaṃ, nirudhyamānaṃ, nirudhyate. |
Atra, cen, na kāṅkṣati, na vicikitsati. |
Aparapratyayaṃ jñānam, eva,āasya, bhavati. |
Iyatā, kātyāyana, samyag dṛṣṭir, bhavati. |
Iyatā, tathāgataḥ, samyag dṛṣṭiṃ, prajñapayamānaḥ prajñapayati. |
Tat, kasmād, dhetoḥ ? |
Loka samudayaṃ, kātyāyana, yathā, bhūtaṃ, samyak prajñayā paśyato, yā, loke, naāastitā, sā na bhavati. |
Loka nirodhaṃ, yathā, bhūtaṃ, samyak prajñayā paśyato, yā, loke,a'astitā, sā na bhavati. |
Ity, etāv ubhāv antāv, anupagamya, madhyamayā pratipadā, tathāgato, dharmaṃ, deśayati. |
Yad, uta,āasmin, sati,īidaṃ bhavaty; asya,outpādād, idam utpadyate. |
Yad, uta,āavidyā, pratyayāḥ, saṃskārā, iti, pūrvavad, yāvat, samudayo, nirodhaś, ca bhavati. |
Asmin, khalu, dharma paryāye, bhāṣyamāṇa, āyuṣmataḥ, sandhā, kātyāyanasya,āanupādāya,āāsravebhyaś, cittaṃ vimuktam. |
Kārikā Aṣtamaḥ
Yadiy, astitvaṃ, prakṛtyā, syān, ¦
na bhaved, asya, naāastitā |
Prakṛter, anyathā, bhāvo, ¦
na, hi, jātu,ūupapadyate || 15.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u-u- |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u-u- ||
Dhātūni
· √as √kṛ ·¦· √bhū ·· √as |
√kṛ · √bhū ¦··· √pad ||
Kārikā Navamaḥ
Prakṛtau, kasya ca, asatyām, ¦
anyathā, tvaṃ, bhaviṣyati |
Prakṛtau, kasya, ca satyām, ¦
anyathā, tvaṃ, bhaviṣyati || 15.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ -u‐‐ u-u- |
uu‐‐ uu‐‐ ¦ -u‐‐ u-u- ||
Dhātūni
√kṛ ·· *sat ¦·· √bhū |
√kṛ ·· *sat ¦·· √bhū ||
Kārikā Daśamaḥ
Asti,īiti, śāśvata grāho, ¦
Naāasti,īity, uccheda darśanam, |
Tasmād, astitva, naāastitve, ¦
naāāśrīyeta, vicakṣaṇaḥ || 15.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u- u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u-u- |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u-u- ||
Dhātūni
√as · √śaś √grah ¦· √as · √chid √dṛś |
· √as · √as ¦· √śrī √cakṣ ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Asti, yad, dhi, svabhāvena ¦
Na tan, naāasti,īiti, śāśvatam |
Naāasti,īidānīm, abhūt pūrvam ¦
Ity, ucchedaḥ prasajyate || 15.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
-u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u-u- |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u-u- ||
Dhātūni
√as ·· √bhū ¦··· √as · √śaś |
· √as · √bhū *pūr ¦· √chid √sañj ||
Bandha Mokṣa Parīkṣā
Ṣoḍaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Saṃskārāḥ saṃsaranti, cen, ¦
na nityāḥ, saṃsaranti, te |
Saṃsaranti, ca na,āanityāḥ, ¦
sattve, 'apy, eṣas samaḥ, kramaḥ || 16.1 ||
Chandas Śloka Ja Vipulā
‐‐‐‐ u‐u‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √kṛ ·¦· *nit √sṛ ·|
√sṛ ·· *nit ¦ *sat ·· *sam √kram ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Pudgalaḥ saṃsarati, cet, ¦
skandhaāayatana dhātuṣu, |
pañcadhā, mṛgyamāṇo, 'asau, ¦
naāasti, kaḥ, saṃsariṣyati || 16.2 ||
Chandas Śloka Na Vipula
‐u‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*pud √sṛ ·¦ skan √yat √dhā |
· √mṛg ·¦· √as · √sṛ ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Upādānād, upādānaṃ ¦
saṃsaran, vibhavo bhavet. |
Vibhavaś, ca,āanupādānaḥ, ¦
kaḥ sas, kiṃ, saṃsariṣyati. || 16.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dā √dā ¦ √sṛ √bhū √bhū |
√bhū · √dā ¦··· √sṛ ||
Kārikā Caturthaḥ
Saṃskārāṇāṃ, na nirvāṇaṃ, ¦
kathañcid1, upapadyate. |
Sattvasya,āapi, na nirvāṇaṃ, ¦
kathañcid2, upapadyate. || 16.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √vā ¦· √pad |
*sat ·· √vā ¦· √pad ||
Rūpāvalī
[1] mss: kathaṃcid
Kārikā Pañcamaḥ
Na badhyante, na mucyante, ¦
udaya vyaya dharmiṇaḥ. |
Saṃskārāḥ, pūrvavat, sattvo ¦
badhyate, na na, mucyate. || 16.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √badh · √muc ¦ √i √i √dhṛ |
√kṛ · *sat ¦ √badh ·· √muc ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Bandhanaṃ, ced, upādānaṃ, ¦
sas,oupādāno, na badhyate |
badhyate, na,āanupādānaḥ, ¦
kim, avasthas,o'atha, badhyate. || 16.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bandh · √dā ¦· √dā · √badh |
√badh · √dā ¦· √sthā · √badh ||
Kārikā Saptamaḥ
Badhnīyād, bandhanaṃ, kāmaṃ, ¦
bandhyāt, pūrvaṃ bhaved; yadi |
na ca,āasti tat, śeṣa muktaṃ, ¦
gamyamāna, gataāagataiḥ. || 16.7 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√badh √bandh √kam ¦ √bandh · √bhū ·|
·· √as · √śiṣ √much ¦ √gam (√gam √gam) ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Baddho, na mucyate; tāvad, ¦
abaddho, na,aieva, mucyate; |
syātāṃ, baddhe, mucyamāne, ¦
yugapad, bandha mokṣaṇe. || 16.8 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√badh · √muc ·¦ √badh ·· √muc |
√as √badh √muc ¦ √yuj √bandh √muc ||
Kārikā Navamaḥ
Nirvāsyāmiy, anupādāno. ¦
Nirvāṇaṃ, me, bhaviṣyati. |
Iti, yeṣāṃ, grahas, teṣām, ¦
upādāna mahāgrahaḥ. || 16.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√vā √dā ¦ √vā · √bhū |
·· √grah ·¦ √dā (√mah √grah) ||
Kārikā Daśamaḥ
Na nirvāṇa samāropo, ¦
na saṃsāraāapakarṣaṇam, |
yatra, kas, tatra, saṃsāro, ¦
nirvāṇaṃ, kiṃ, vikalpyate. || 16.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √vā √rūp ¦· √sṛ √kṛṣ |
··· √sṛ ¦ √vā · √kḷp ||
Karma Phala Parīkṣā
Saptadaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Ātma saṃyamakaṃ, cetaḥ, ¦
parānugrāhakaṃ, ca, yat, |
maitraṃ, sas, dharmas; tad, bījaṃ, ¦
phalasya, pretya, caeiha ca. || 17.1 ||1
Chandas Śloka Ma Vipulyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm √yam √cit ¦ √grah ··|
√mith · √dhṛ · *bīj ¦ √phal √i ···||
Rūpāvalī
[1] mss: || 17.11 || < akutobhayā
Kārikā Dvitīyaḥ
Cetanā, cetayitvā ca, ¦
karmaouktaṃ, parama rṣiṇā, |
tasya,ā aneka vidho, bhedaḥ, ¦
karmaṇaḥ, parikīrtitaḥ. || 17.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√cit √cit ·¦ √kṛ √vac √mṛṣ |
· *ek √vidh √bidh ¦ √kṛ √kīrt ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Tatra, yac cetanī,eitiy, uktaṃ, ¦
karma, tatn, mānasaṃ, smṛtam, |
cetayitvā, ca, yat, tu,ūuktaṃ, ¦
tat, tu, kāyika vācikam. || 17.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √cit · √vac ¦ √kṛ · √man √smṛ |
√cit ··· √vac ¦·· √ci √vac ||
Kārikā Caturthaḥ
Vākg viṣpandas,o'aviratayo, ¦
yāś, ca,āavijñapti sañjñitāḥ1. |
Avijñaptaya, eva,āanyāḥ, ¦
Smṛtās, viratayas, tathā. || 17.4 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√vac √spand √ram ¦·· √jñā √jñā |
√jñā · *an ¦ √smṛ √ram ·||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃjñitāḥ
Kārikā Pañcamaḥ
Paribhogaāanvayaṃ, puṇyam, ¦
apuṇyaṃ ca, tathā, vidham, |
cetanā, caeiti, sapta,aiete, ¦
dharmāḥ, karmaāañjanāḥ, smṛtāḥ. || 17.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhuj √i *puṇ ¦ *puṇ ·· √dhā |
√cit ·· *sap ·¦ √dhṛ (√kṛ √añj) √smṛ ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Tiṣṭhaty, ā pāka kālāc, cet ¦
karma, tan, nityatām, iyāt. |
Niruddhaṃ, cen, nirūddhaṃ1 sat, ¦
kiṃ, phalaṃ janayiṣyati. || 17.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√sthā √pac *kāl ·¦ √kṛ · *nit √i |
√rudh · √rudh *sat ¦· √phal √jan ||
Rūpāvalī
[1] mss: nirūdam u‐‐‐ ¦, uu‐‐ ¦
Kārikā Saptamaḥ
Yas,o'aṅkura prabhṛtir, bījāt, ¦
santānas,o'abhipravartate |
Tataḥ, phala mṛte, bījāt, ¦
sas, ca, naāabhipravartate || 17.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √aṅk √bhṛ *bīj ¦ √tan √vṛt |
· √phal √mṛ *bij ¦··· √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtāna
Kārikā Aṣtamaḥ
Bījāc, ca yasmāt, santānaḥ1 ¦
Santānāc1, ca, phalaoudbhavaḥ |
Bīja pūrvaṃ, phalaṃ, tasmān, ¦
naoucchinnaṃ, naāapi, śāśvatam || 17.8 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*bīj √tan ¦ √tan · √phal √bhū |
*bīj *pūr √phal ·¦· √chid ·· √śaś ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtāna
Kārikā Navamaḥ
Yas, tasmāc, citta santānaś1, ¦
cetasaso'abhipravartate |
Tataḥ, phala mṛte, cittāt, ¦
sas ca, naāabhipravartate || 17.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √cit √tan ¦ √cit √vṛt |
· √phal √mṛ √cit ¦··· √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtāna
Kārikā Daśamaḥ
Cittāc, ca, yasmāt, santānaḥ1 ¦
Santānāc1, ca, phalaoudbhavaḥ |
Karma pūrvaṃ, phalaṃ, tasmān, ¦
naoucchinnaṃ, naāapi, śāśvatam || 17.10 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√cit ·· √tan ¦ √tan · √phal √bhū |
√kṛ *pūr √phal ·¦· √chid ·· √śaś ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtāna
Kārikā Ekādaśaḥ
Dharmasya, sādhanaoupāyāḥ, ¦
śuklāḥ, karma pathās, daśa |
phalaṃ, kāma guṇāḥ, pañca ¦
dharmasya, pretya, caeiha ca || 17.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dhṛ √sādh √i ¦ √śuc √kṛ √path daś |
√phal √kam *guṇ √pac ¦ √dhṛ √i ···||
Kārikā Dvādaśaḥ
Bahavaś, ca mahāntaś ca, ¦
doṣāḥ, syur, api, kalpanā, |
yadi,yeṣā, tena; naaieva,aieṣā ¦
kalpanā,āatra,oupapadyate || 17.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
bahu · √mah ·¦ √duṣ √as · √kḷp |
······¦ √kḷp · √pad ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Imāṃ, punaḥ, pravakṣyāmi, ¦
kalpanāṃ, yā,āatra, yujyate1|
Buddhaiḥ, pratyeka buddhaiś, ca ¦
śrāvakaiś ca,āanuvarṇitām || 17.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √vakṣ ¦ √kḷp ·· √yuj |
√budh *ek √budh ·¦ √śru · √varṇ |
Rūpāvalī
[1] mss: yojyate
Kārikā Caturdaśaḥ
Patraṃ, yathā,ā'avipraṇāśas1, ¦
tathā, ṛṇam2, iva, karma ca |
Catur vidho, dhātutaḥ, sas, ¦
prakṛtyā,āavyākṛtaś, ca, saḥ || 17.14 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pat · √naś ¦· √ṛ · √kṛ ·|
cat √vidh √dhā ·¦· √kṛ ··||
Rūpāvalī
[1] ms1: vipraṇāśas
[2] ms1, ms3: -tatharṇamiva
Kārikā Pañcadaśaḥ
Prahāṇataso, na praheyaso, ¦
bhāvanā heya, eva, vā, |
tasmād, avipraṇāśena, ¦
jāyate, karmaṇāṃ, phalam || 17.15 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √hā ¦ √bhū √hā ··|
· √naś ¦ √jan √kṛ √phal ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Prahāṇataḥ, praheyaḥ, syāt, ¦
karmaṇaḥ, saṅkrameṇa1, vā, |
yadi, doṣāḥ, prasajyeranṃ, ¦
statra, karma vadhaāādayaḥ || 17.16 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √hā ·¦ √kṛ √kram ·|
· √duṣ √sañj ¦· √kṛ √vadh *ād ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃkrama
Kārikā Saptadaśaḥ
Sarveṣāṃ, viṣabhāgānāṃ, ¦
sabhāgānāṃ ca, karmaṇām, |
pratisandhau1, sadhātūnām, ¦
eka utpadyate, tu, saḥ || 17.17 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
sarv √viṣ √bhaj ¦ √bhaj · √kṛ |
√dhā √dhā ¦ *ek √pad ·· ||
Rūpāvalī
[1] mss: pratisaṃdhau
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Karmaṇaḥ, karmaṇo, dṛṣṭe, ¦
dharmaḥ, utpadyate, tu, saḥ |
Dviprakārasya, sarvasya, ¦
vipakve1, 'api, ca, tiṣṭhati || 17.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √kṛ √dṛś ¦ √dhṛ √pad ··|
√kṛ sarv ¦ √pac ·· √sthā ||
Rūpāvalī
[1] ms1: vipakke
Kārikā Navadaśaḥ
Phala vyatikramād, vā, sas, ¦
maraṇād, vā, nirudhyate |
Anāsravaṃ, sāsravaṃ ca, ¦
vibhāgaṃ, tatra, lakṣayet || 17.19 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal √kram ··¦ √mṛ · √rudh |
√sru √sru ·¦ √bhaj · √lakṣ
Kārikā Viṃśaḥ
Śūnyatā, ca na ca,oucchedaḥ, ¦
saṃsāraś, ca na, śāśvatam, |
karmaṇas,o'avipraṇāśaś ca, ¦
dharmo, buddhena, deśitaḥ || 17.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn ··· √chid ¦ √sṛ ·· śaś |
√kṛ √naś ·¦ √dhṛ √budh √diś |
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Karma, naoūtpadyate, kasmāt, ¦
niḥsvabhāvaṃ, yatas, tataḥ. |
Yasmāc, ca, tad anutpannaṃ, ¦
na tasmād, vipraṇaśyati. || 17.21 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √pad ·¦ √bhū ··|
··· √pad ¦·· √naś ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Karma svabhāvataś, cet, syāc, ¦
chāśvataṃ, syād, asaṃśayam, |
akṛtaṃ ca bhavet, karma ¦
kriyate, na hi, śāśvatam || 17.22 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √bhū ··¦ √śaś · √saṃś |
√kṛ · √bhū √kṛ ¦ √kṛ ·· √śaś ||
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Akṛtaāabhyāgama bhayaṃ, ¦
syāt, karmaāakṛtakaṃ; yadi, |
abrahmacarya vāsaś ca, ¦
doṣas, tatra, prasajyate || 17.23 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
uu‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √gam √bhī ¦· √kṛ √kṛ ·|
(*brah √car) √vas ·¦ √duṣ · √sañj ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Vyavahārās virudhyante, ¦
sarva, eva, na saṃśayaḥ |
Puṇya pāpa kṛtor, naaieva, ¦
pravibhāgaś, ca, yujyate || 17.24 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hṛ √rudh ¦ *sarv ·· √saṃś |
*puṇ √pā √kṛ ··¦ √bhaj · √yuj ||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Tad, vipakva vipākaṃ, ca, ¦
punar, eva, vipakṣyati |
karma vyavasthitaṃ, yasmāt, ¦
tasmāt, svābhāvikaṃ, yadi || 17.25||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √pac √pac ·¦·· √pac |
√kṛ √sthā ·¦· √bhū ·||
Kārikā Ṣaḍviṃśaḥ
Karma kleśaāātmakaṃ, caeidaṃ, ¦
te ca kleśās, na tattvataḥ |
Na, cet te tattvataḥ, kleśāḥ, ¦
karma, syāt, tattvataḥ, katham || 17.26 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √kliś *atm ··¦·· √kliś · *tatva |
··· *tatva √kliś ¦ √kṛ · *tatva ·||
Kārikā Saptaviṃśaḥ
Karma kleśāś, ca, dehānāṃ, ¦
pratyayāḥ, samudāhṛtāḥ, |
karma kleśāś, ca, te śūnyā, ¦
yadi, deheṣu, kā, kathā || 17.27 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √kliś · √dih ¦ √i √hṛ |
√kṛ √kliś ·· *śūn ¦· √dih ··||
Kārikā Aṣṭāviṃśaḥ
Avidyā, nivṛto jantus ¦
Tṛṣṇā, samyojanaś1, ca, saḥ |
Sas bhoktā, sas, ca na2, kartur ¦
Anyaso, na ca sas, eva saḥ || 17.28 ||
Chandas Śloka (Sa) Vipulā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u uu‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √vṛt √jan ¦ √tṛṣ √yuj ··|
· √bhuj ··· √kṛ ¦ ·····||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃyojana
[2] no u‐‐u ¦ (vṛtti md) pathyā
Kārikā Navaviṃśaḥ
Na pratyaya samutpannaṃ, ¦
naāapratyaya samutthitam, |
asti; yasmād, idaṃ, karma, ¦
tasmāt, kartā,āapi, naāasty ataḥ || 17.29 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √i √pad ¦· √i √sthā |
√as ·· √kṛ ¦· √kṛ ·· √as ·||
Kārikā Triṃśaḥ
Karma, cen naāasti, kartā, ca ¦
kutaḥ, syāt, karma jam1, phalam, |
asaty, atha, phale, bhoktā, ¦
kutas, eva, bhaviṣyati || 17.30 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ ·· √as √kṛ ·¦·· √kṛ √jan √phal |
√as · √phal √bhuj ¦·· √bhū ||
Rūpāvalī
[1] mss: karmajaṃ
Kārikā Ekatriṃśaḥ
Yathā, nirmitakaṃ, śāstā ¦
nirmimīta, ṛddhi sampadā, |
Nirmitaso nirmimīta,āanyaṃ, ¦
Sas ca, nirmitakaḥ punaḥ ||17.31 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √mā √śās ¦ √mā √ṛdh √pad |
√mā √mā *an ¦·· √mā ·||
Rūpāvalī
[1] ms1, ms3: rddhi
[2] mss: saṃpadā
Kārikā Dvātriṃśaḥ
Tathā, nirmitakaāakāraḥ, ¦
kartā, karma, ca tat, kṛtam, |
tad, yathā, nirmitena,āanyo ¦
nirmito nirmitas, tathā || 17.32 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √mā √kṛ ¦ √kṛ √kṛ ·· √kṛ |
·· √mā *an ¦ √mā √mā ·||
Kārikā Trayastriṃśaḥ
Kleśāḥ, karmāṇi, dehāś ca ¦
kartāraś, ca phalāni ca, |
gandharva nagaraāākārās, ¦
marīci svapna saṃnibhāḥ || 17.33 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kliś √kṛ √dih ·¦ √kṛ · √phal ·|
*gandh *nag √kṛ ¦ *mar √svap √bhā ||
Ātma Parīkṣā
Aṣṭādaśamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Ātmā, skandhā, yadi, bhaved ¦
Udaya vyaya bhāg bhavet |
Skandhebhyaḥ,o'anyas,o yadi, bhaved ¦
Bhaved, askandha lakṣaṇaḥ || 18.1 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm *skand √bhū ¦ √i √i √bhaj √bhū |
*skandh *an · √bhū ¦ √bhū *skandh √lakṣ ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Ātmany, asati1ī, caāātmīyaṃ, ¦
kutas, eva, bhaviṣyati |
nirmamo, nirahaṅkāra2; ¦
śamād, ātmā,āātmani3ī, nayoḥ || 18.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm √as · *ātm ¦·· √bhū |
nirm ahaṅ ¦ √śam *ātm *ātm na ||
Rūpāvalī
[1] mss: asaticātmīyaṃ uu u‐‐‐ ¦ (uu ‐‐‐‐ ¦)
[2] mss: nirahaṃkāraḥ
[2] mss: ātmanīnayoḥ ‐ u‐u‐ || (uuu‐ ||)
Kārikā Tṛtīyaḥ
Nirmamo, nirahaṅkāro1, ¦
yaś ca, sas,o'api, na vidyate |
nirmamaṃ, nirahaṅkāraṃ1, ¦
yaḥ, paśyati, na paśyati || 18.3||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
nirm ahaṅ ¦····· √vid |
nirm ahaṅ ¦· √paś · √paś ||
Rūpāvalī
[1] mss: nirahaṃkāraḥ
Kārikā Caturthaḥ
Mama,eity, aham, iti, kṣīṇe, ¦
bahirdhā1,āadhyātmam, eva, ca, |
nirudhya, tas, upādānaṃ, ¦
tat, kṣayāj, janmanaḥ, kṣayaḥ ||18.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
···· √kṣi ¦· *atm ··|
√rudh · √dā ¦· √kṣi √jan √kṣi ||
Rūpāvalī
[1] ms2: bahiḥ ca
Kārikā Pañcamaḥ
Karma kleśa kṣayān, mokṣaḥ, ¦
karma kleśās, vikalpataḥ, |
te, prapañcāt, prapañcas, tu ¦
śūnyatā,āayāṃ, nirudhyate || 18.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ √kliś √kṣi √muc ¦ √kṛ √kliś √kḷp |
· √pac √pac ·| *śūn · √rudh ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Ātmā,eity, api, prajñapitam, ¦
anātmā,eity, api, deśitam, |
buddhair, naāātmā, na ca,āanātmā, ¦
kaścid, ity, api, deśitam || 18.6 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
‐‐u‐ ‐uuu ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm ·· √jñā ¦ *ātm ·· √diś |
√budh · *ātm ·· ātm ¦··· √diś ||
Kārikā Saptamaḥ
Nivṛttam, abhidhātavyaṃ, ¦
nivṛtte, citta gocare, |
anutpannā, niruddhā, hi, ¦
nirvāṇam, iva, dharmatā || 18.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√vṛt √dhā ¦ √vṛt √cit √car |
√pad √rudh ·¦ √vā · √dhṛ ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Sarvaṃ tathyaṃ na, vā atathyaṃ, ¦
tathyaṃ caāatathyam, eva, ca, |
naaievaāatathyaṃ, naaieva tathyam, ¦
etad, buddhaāanuśāsanam || 18.8 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *tath ·· *tath ¦ *tath · *tath ··|
·· *tath ·· *tath ¦· √budh √śās ||
Kārikā Navamaḥ
Aparapratyayaṃ śāntaṃ, ¦
prapañcair, aprapañcitam, |
nirvikalpam, anānaāartham, ¦
etat, tattvasya, lakṣaṇam || 18.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √śam ¦ √pac √pac |
√kḷp *nān √arth ¦· *tatva √lakṣ ||
Kārikā Daśamaḥ
Pratītya, yad, yad bhavati, ¦
na hi, tāvat, tad, eva, tat |
na ca,āanyad api, tat, tasmān, ¦
naoucchinnaṃ, naāapi, śāśvatam || 18.10 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uuu ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i ·· √bhū ¦······|
······¦· √chid ·· √śāś ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Anekaāartham, anānaāartham, ¦
anucchedam, aśāśvatam, |
etat, tatl, loka nāthānāṃ, ¦
buddhānāṃ, śāsanaāamṛtam || 18.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ek √arth *nān √arth ¦ √chid √śās |
·· √lok √nāth ¦ √budh √śās √mṛ ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Sambuddhānām1, anutpāde, ¦
śrāvakāṇāṃ, punaḥ, kṣaye, |
jñānaṃ, pratyeka buddhānām, ¦
asaṃsargāt, pravartate || 18.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√budh √pad ¦ √śru · √kṣi |
√jñā *ek √budh ¦ √sṛj √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbuddhānām
Kāla Parīkṣā
Ekonaviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Pratyutpannas,o'anāgataś ca, ¦
yadiy atītam, apekṣya, hi, |
pratyutpannas,o'anāgataś ca, ¦
kāle,'atīte, bhaviṣyataḥ || 19.1 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √gam ·¦· √i √ikṣ ·|
√pad √gam ·¦ *kāl √i √bhū ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Pratyutpannas,o'anāgataś ca, ¦
na stas, tatra; punar, yadi |
pratyutpannas,o'anāgataś ca, ¦
syātāṃ, katham, apekṣya, tam || 19.2 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad √gam ·¦· √as ···|
√pad √gam ·¦ √as · √īkṣ ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Anapekṣya, punaḥ, siddhir, ¦
naāatītaṃ, vidyate; tayoḥ, |
pratyutpannas,o'anāgataś ca, ¦
tasmāt, kālo na vidyate || 19.3 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√īkṣ · sidh ¦· √i √vid ·|
√pad √gam ·¦· *kāl · √vid ||
Kārikā Caturthaḥ
Etena,aieva,āavaśiṣṭau dvau, ¦
krameṇa, parivartakau, |
uttamaāadhama madhyaāādīn, ¦
ekatvaāādīnṃś, ca, lakṣayet || 19.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √śiṣ *dvi ¦ √kram √vṛt |
uttam *dham *madh *ād ¦ *ek *ād · √lakṣ ||
Kārikā Pañcamaḥ
Naāasthitaso, gṛhyate, kālaḥ ¦
Sthitaḥ kālo, na vidyate |
Yas,o gṛhyetaāagṛhītaś; ca ¦
kālaḥ prajñapyate, katham || 19.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √sthā √grah *kāl ¦ √sthā *kāl · √vid |
· √grah √grah ·¦ *kāl √jñā √kath ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Bhāvaṃ, pratītya, kālaś, cet ¦
kālo, bhāvād, ṛte, kutaḥ |
Na ca, kaś, ca na bhāvas,o'asti ¦
Kutaḥ, kālo bhaviṣyati || 19.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √i *kāl ·¦ *kāl √bhū ··|
····· √bhū √as ¦· *kāl √bhū ||
Sāmagrī Parīkṣā
Viṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Hetoś ca pratyayānāṃ, ca ¦
sāmagryā, jāyate; yadi |
phalam asti, ca sāmagryāṃ; ¦
sāmagryā, jāyate, katham || 20.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi · √i ·¦ √aṅg √jā ·|
√phal √as · √aṅg ¦ √aṅg √jā ·||
Kārikā Dvitīyaḥ
Hetoś ca pratyayānāṃ, ca ¦
sāmagryā, jāyate; yadi |
phalaṃ naāasti, ca sāmagryāṃ; ¦
sāmagryā, jāyate, katham || 20.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi · √i ·¦ √aṅg √jā ·|
√phal · √as · √aṅg ¦ √aṅg √jā ·||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Hetoś ca pratyayānāṃ, ca ¦
sāmagryām, asti, cet, phalam |
Gṛhyeta, nanu, sāmagryāṃ ¦
Sāmagryāṃ, ca na, gṛhyate || 20.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi · √i ·¦ √aṅg √as · √phal |
√grah · √aṅg ¦ √aṅg ·· √grah ||
Kārikā Caturthaḥ
Hetoś ca pratyayānāṃ, ca ¦
sāmagryāṃ, naāasti, cet, phalam |
hetavaḥ, pratyayāś ca, syur, ¦
ahetu pratyayaiḥ, samāḥ || 20.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi · √i ·¦ √aṅg · √as · √phal |
√hi √i · √as ¦ √hi √i *sam ||
Kārikā Pañcamaḥ
Hetukaṃ, phalasya, datvā, ¦
yadi, hetur nirudhyate |
Yad, dattaṃ, yan, niruddhaṃ, ca ¦
hetor, ātma dvayaṃ, bhavet || 20.5 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐u‐u, ‐u‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi √phal √dā ¦· √hi √rudh |
· √dā · √rudh ·¦ √hi *ātm *dvi √bhū ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Hetuṃ, phalasya,āadatvā, ca, ¦
yadi, hetur nirudhyate |
Hetau, niruddhe, jātaṃ, tat ¦
phalam, āhetukaṃ, bhavet || 20.6 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi √phal √dā ·¦· √hi √rudh |
√hi √rudh √jā ·¦ √phal √hi √bhū
Kārikā Saptamaḥ
Phalaṃ, saha,aieva, sāmagryā, ¦
yadi, prādur bhavet; punaḥ, |
eka kālau, prasajyete ¦
janako, yaś ca, janyate || 20.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal ·· √aṅg ¦·· √bhū ·|
*ek *kāl √sañj ¦ √jan ·· √jan ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Pūrvam, eva ca, sāmagryāḥ, ¦
phalaṃ, prādur bhaved; yadi, |
hetu pratyaya nirmuktaṃ, ¦
phalam, āhetukaṃ, bhavet || 20.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √aṅg ¦ √phal · √bhū ·|
√hi √i √muc ¦ √phal √hi √bhū ||
Kārikā Navamaḥ
Niruddhe, cet, phalaṃ, hetau, ¦
hetoḥ, saṅkramaṇaṃ1, bhavet |
Pūrva, jātasya, hetoś, ca ¦
punar, 'janma', prasajyate || 20.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rudh · √phal √hi ¦ √hi √kram √bhū |
· √jā √hi ·¦· √jan √sañj ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃkramaṇaṃ
Kārikā Daśamaḥ
Janayet, phalam utpannaṃ, ¦
niruddhas,o'astaṃ, gataḥ, katham, |
Tiṣṭhan,napi, kathaṃ, hetuḥ, ¦
phalena, janayed, vṛta'ng || 20.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√jan √phal √pad ¦ √rudh √as √gam ·|
√sthā ·· √hi ¦ √phal √jan √vṛt ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Athā,āavṛtaḥ, phalena,āasau, ¦
katama,j janayet, phalam |
Na, hy, adṛṣṭvā, vā, dṛṣṭvā, vā, ¦
hetur janayate phalam || 20.11 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· √vṛt √phal ·¦· √jan √phal |
·· √dṛṣ · √dṛṣ ·¦ √hi √jan √phal ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Na,āatītasya, hy, atītena, ¦
phalasya, saha, hetunā, |
naāajātena, na jātena, ¦
saṅgatir1, jātu, vidyate || 20.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √i · √i ¦ √phal · √hi |
· √jā · √jā ¦ √gam · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃgatir
Kārikā Trayodaśaḥ
Na jātasya, hy, ajātena, ¦
phalasya, saha, hetunā |
Naāatītena, na jātena, ¦
saṅgatir1, jātu, vidyate || 20.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √jā · √jā ¦ √phal · √hi |
· √i · √jā ¦ √gam · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃgatir
Kārikā Caturdaśaḥ
Naāajātasya, hi, jātena, ¦
phalasya, saha, hetunā |
Naāājātena, na naṣṭena, ¦
saṃgatir, jātu, vidyate || 20.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √jā · √jā ¦ √phal · √hi |
· √jā · √naś ¦ √gam · √vid ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Asatyāṃ, saṅgatau1, hetuḥ, ¦
kathaṃ, janayate, phalam |
Satyāṃ, vā, saṅgatau1, hetuḥ, ¦
kathaṃ, janayate, phalam || 20.15||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√as √gam √hi ¦· √jan √phal |
√as · √gam √hi ¦· √jan √phal ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃgati
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Hetuḥ, phalena, śūnyaś, cet, ¦
kathaṃ, janayate, phalam |
Hetuḥ, phalena,āaśūnyaś, cet, ¦
kathaṃ, janayate, phalam || 20.16 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi √phal *śūn ·¦· √jan √phal |
√hi √phal *śūn ·¦· √jan √phal ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Phalaṃ naoutpatsyate, 'aśūnyam, ¦
aśūnyaṃ na nirotsyate |
Aniruddham, anutpannam, ¦
aśūnyaṃ, tad bhaviṣyati || 20.17 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal · √pad *śūn ¦ *śūn · √rudh |
√rudh √pad ¦ *śūn · √bhū ||
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Katham, utpatsyate śūnyaṃ ¦
Kathaṃ, śūnyaṃ nirotsyate |
Śūnyam, apy, aniruddhaṃ, tad, ¦
anutpannaṃ, prasajyate || 20.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √pad *śūn ¦· *śūn √rudh |
*śūn · √rudh ·¦ √pad √sañj ||
Kārikā Navadaśaḥ
Hetoḥ, phalasya, ca,aiekatvaṃ, ¦
na, hi, jātu,ūupapadyate |
Hetoḥ, phalasya, ca,āanyatvaṃ, ¦
na, hi, jātu,ūupapadyate || 20.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hi √phal · *ek ¦··· √pad |
√hi √phal · *an ¦··· √pad ||
Kārikā Viṃśaḥ
Ekatve, phala hetvoḥ, syād, ¦
aikyaṃ, janaka janyayoḥ |
Pṛthaktve, phala hetvoḥ, syāt, ¦
tulyo hetur, ahetunā || 20.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*ek √phal √hi √as ¦ *ek √jan √jan |
√pṛth √phal √hi √as ¦ √tul √hi √hi ||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Phalaṃ, svabhāva sadbhūtaṃ, ¦
kiṃ, hetur janayiṣyati |
Phalaṃ, svabhāvaāasadbhūtaṃ, ¦
kiṃ, hetur janayiṣyati || 20.21 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐ ‐‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal √bhū √bhū ¦· √hi √jan |
√phal √bhū √bhū ¦· √hi √jan ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Na ca,āajanayamānasya, ¦
hetutvam, upapadyate |
Hetutvaāanupapattau, ca, ¦
phalaṃ, kasya, bhaviṣyati || 20.22 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √jan ¦ √hi √pad |
√hi √pat ·¦ √phal · √bhū ||
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Na ca, pratyaya hetūnām, ¦
iyam, ātmānam, ātmanā, |
yā, sāmagrī janayate ¦
Sā, kathaṃ, janayet, phalam || 20.23 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √i √hi ¦· *ātm *ātm |
· √aṅg √jan ¦·· √jan √phal ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Na, sāmagrī, kṛtaṃ phalaṃ1, ¦
na,āasāmagrī, kṛtaṃ phalam, |
asti, pratyaya sāmagrī, ¦
kutas, eva, phalaṃ, vinā || 20.24 ||
Chandas Śloka (ja) vipulā
u‐‐‐ u‐u‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √aṅg √kṛ √phal ¦· √aṅg √kṛ √phal |
√as √i √aṅg ¦·· √phal ·||
Rūpāvalī
[1] ms2: tasmāt u‐‐‐ ¦
Saṃbhava Vibhava Parīkṣā
Ekaviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Vinā, vā saha, vā na,āasti ¦
vibhavaḥ, sambhavena1, vai |
Vinā, vā saha, vā na,āasti ¦
sambhavo1, vibhavena, vai || 21.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
····· √as ¦ √bhū √bhū ·|
····· √as ¦ √bhū √bhū ·||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavena, saṃbhavo
Kārikā Dvitīyaḥ
Bhaviṣyati, kathaṃ, nāma, ¦
vibhavaḥ, sambhavaṃ,1vinā, |
vinā,aieva, janma maraṇaṃ, ¦
vibhavo, naoudbhavaṃ, vinā || 21.2 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐uu u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ uuu‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū ··¦ √bhū √bhū ·|
·· √jan √mṛ ¦ √bhū · √bhū ·||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavaṃ
Kārikā Tṛtīyaḥ
Sambhavena,aieva, vibhavaḥ, ¦
kathaṃ, saha, bhaviṣyati |
Na janma maraṇaṃ, ca,aievaṃ, ¦
tulya kālaṃ, hi, vidyate || 21.3 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bjū · √bhū ¦·· √bhū |
· √jan √mṛ ··¦ √tul *kāl · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavena
Kārikā Caturthaḥ
Bhaviṣyati, kathaṃ, nāma ¦
saṃbhavo, vibhavaṃ, vinā, |
Anityatā, hi, bhāveṣu, ¦
na kadā, cinna, vidyate || 21.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū ··¦ √bhū √bhū ·|
*nit · √bhū ¦···· √vid ||
Kārikā Pañcamaḥ
Sambhavo1, vibhavena,aieva, ¦
kathaṃ, saha, bhaviṣyati |
Na, janma maraṇaṃ, caaieva, ¦
tulya kālaṃ, hi, vidyate || 21.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ·¦·· √bhū |
· √jan √mṛ ··¦ √tul *kāl · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavo
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Saha,āanyonyena, vā, siddhir, ¦
vinā,āanyonyena, vā, yayoḥ, |
na vidyate; tayoḥ, siddhiḥ, ¦
kathaṃ, nu, khalu, vidyate || 21.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √sidh ¦····|
· √vid · √sidh ¦··· √vid ||
Kārikā Saptamaḥ
Kṣayasya, sambhavo1, naāasti ¦
Naāakṣayasya,āapi, sambhavaḥ1 |
Kṣayasya, vibhavo, naāasti ¦
Vibhavo, naāakṣayasya, ca || 21.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṣi √bhū · √as ¦· √kṣi · √bhū |
√kṣi √bhū · √as ¦ √bhū · √kṣi ·||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavo, saṃbhavaḥ
Kārikā Aṣtamaḥ
Sambhavo1, vibhavaś ca,aieva, ¦
vinā bhāvaṃ, na vidyate |
Sambhavaṃ2, vibhavaṃ ca,aieva, ¦
vinā bhāvo, na vidyate || 21.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ··¦· √bhū · √vid |
√bhū √bhū ··¦· √bhū · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavo
[2] mss: saṃbhavaṃ
Kārikā Navamaḥ
Sambhavo1, vibhavaś ca,aieva, ¦
na śūnyasya,oupapadyate |
Sambhavo1, vibhavaś ca,aieva ¦
naāaśūnyasya,oupapadyate || 21.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ··¦· *śūn √pad |
√bhū √bhū ··¦· *śūn √pad ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavo
Kārikā Daśamaḥ
Sambhavo1, vibhavaś ca,aieva, ¦
naaiekas, iti,y upapadyate |
Sambhavo1, vibhavaś ca,aieva, ¦
na nānā,eiti,y upapadyate || 21.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ··¦··· √pad |
√bhū √bhū ··¦··· √pad ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavo
Kārikā Ekādaśaḥ
Dṛśyate sambhavaś1, caaieva, ¦
vibhavaś, caaieva, te bhavet |
Dṛśyate sambhavaś1, caaieva, ¦
mohād, vibhavas, eva ca || 21.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛś √bhū ··¦ √bhū ··· √bhū |
√dṛś √bhū ··¦ √muh √bhū ··||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavaś
Kārikā Dvādaśaḥ
Na bhāvātj, jāyate bhāvo, ¦
Bhāvas,o'abhāvātn, na jāyate |
Naāabhāvātj, jāyate 'abhāvaso ¦
'Abhāvo, bhāvātn, na jāyate || 21.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √ji √bhū ¦ √bhū √bhū · √ji |
· √bhū √ji √bhū ¦ √bhū √bhū · √ji ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Na, svato, jāyate bhāvaḥ, ¦
parato, naaieva, jāyate |
Na, svataḥ, parataś ca,aieva, ¦
jāyate; jāyate kutaḥ || 21.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √ji √bhū ¦··· √ji |
·····¦ √ji √ji ·||
Kārikā Caturdaśaḥ
Bhāvam, abhyupapannasya, ¦
śāśvataouccheda darśanam, |
prasajyate, sas, bhāvo, hi ¦
Nityāso'anityās,o'atha, vā, bhavet || 21.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √pad ¦ √śaś √chid √dṛś |
√sañj · √bhū ·¦ *nit *nit ·· √bhū ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Bhāvam, abhyupapannasya, ¦
naaieva,oucchedo, na śāśvatam, |
udaya vyayasantānaḥ1¦
Phala hetvor, bhavaḥ, sas, hi || 21.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √pad ¦·· √chid · √śaś |
√i √i √tan ¦ √phal √hi √bhū ··||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtānaḥ
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Udaya vyaya santānaḥ1, ¦
phala hetvor, bhavaḥ, sas, cet, |
vyayasya,āapunar, utpatter, ¦
hetuūucchedaḥ, prasajyate || 21.16 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √i √tan ¦ √phal √hi √bhū ··|
√i · √pat ¦ √hi √chid √sañj ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtānaḥ
Kārikā Saptadaśaḥ
Sadbhāvasya, svabhāvena, ¦
naāasadbhāvaś, ca, yujyate |
nirvāṇa kāle, ca,oucchedaḥ ¦
praśamād, bhava santateḥ1 || 21.17 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū ¦· √bhū · √yuj |
√vā *kāl · √chid ¦ √śam √bhū √tan ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtateḥ
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Carame, na niruddhe, ca, ¦
prathamo, yujyate, bhavaḥ |
carame, naāaniruddhe, ca, ¦
prathamo, yujyate, bhavaḥ || 21.18||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√car · √rudh ·¦ *prath √yuj √bhū |
√car · √rudh ·¦ *prath √yuj √bhū ||
Kārikā Navadaśaḥ
Nirudhyamāne, carame, ¦
prathamo, yadi, jāyate |
nirudhyamānas ekaḥ, syāj, ¦
jāyamāna aparo, bhavet || 21.19 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rudh √car ¦ *prath · √ji |
√rudh *ek ·¦ √ji *par √bhū ||
Kārikā Viṃśaḥ
Na cedn, nirudhyamānaś, ca ¦
jāyamānaś ca, yujyate |
Sārdhaṃ, ca, mriyate; yeṣu, ¦
teṣu skandheṣu, jāyate || 21.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √rudh ·¦ √jā · √yuj |
·· √mṛ ·¦· *skand √jā ||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Evaṃ, triṣv, api, kāleṣu, ¦
na, yuktā, bhava santatiḥ1, |
triṣu kāleṣu, yā, naāasti; ¦
sā, kathaṃ, bhava santatiḥ1 || 21.21 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· *tri · *kāl ¦· √yuj √bhū √tan |
*tri *kāl ·· √as ¦·· √bhū √tan ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtati
Tathāgata Parīkṣā
Dvāviṃśatitamaṃ Prakaraṇam|
Kārikā Prathamaḥ
Skandhās na, naāanyaḥ, skandhebhyo, ¦
na,āasmin, skandhās, na teṣu, saḥ |
Tathāgataḥ, skandhavān na ¦
Katamas,o'atra, tathāgataḥ || 22.1 ||
Chandas Śloka Ma Ra Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*skand ··· *skand ¦·· *skand ···|
(tathā√gam) *skand ·¦·· (tathā√gam) ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Buddhaḥ, skandhān, upādāya, ¦
yadi, naāasti svabhāvataḥ; |
svabhāvataś, ca, yaso naāasti. ¦
Kutaḥ sas, parabhāvataḥ. || 22.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√budh *skand √dā ¦·· √as √bhū |
√bhū ··· √as ¦·· √bhū ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Pratītya, parabhāvaṃ, yaḥ ¦
sas,o'anātmā,eity, upapadyate. |
Yaś ca,āanātmā, sas ca, kathaṃ, ¦
bhaviṣyati tathāgataḥ. || 22.3 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √bhū ·¦· *āt · √pad |
·· *āt ···¦ √bhū (tathā √gam) ||
Kārikā Caturthaḥ
Yadi, naāasti, svabhāvaś, ca ¦
parabhāvaḥ, kathaṃ, bhavet, |
svabhāva parabhāvābhyām, ¦
ṛte kaḥ, sas, tathāgataḥ. || 22.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √as √bhū ·¦ √bhū · √bhū |
√bhū √bhū ¦··· (tathā √gam) ||
Kārikā Pañcamaḥ
Skandhātn, yadiy, anupādāya, ¦
bhavet, kaścit, tathāgataḥ? |
Sas, idānīm, upādadyātd. ¦
Upādāya, tato, bhavet. || 22.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*skand · √dā ¦ √bhū · (tathā √gam) |
·· √dā ¦ √dā · √bhū ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Skandhān1ñ,śca,āapy, anupādāya, ¦
naāasti, kaścit, tathāgataḥ. |
Yaś ca, naāasty, anupādāya. ¦
Sas upādāsyate, katham? || 22.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*skand ·· √dā ¦· √as · (tathā √gam) |
··· √as √dā ¦· √dā ·||
Rūpāvalī
[1] mss: skandāṃ
Kārikā Saptamaḥ
Na bhavaty anupādattam; ¦
upādānaṃ, ca, kiṃ, ca na. |
Na ca,āasti nirupādānaḥ. ¦
Kathaṃ, ca na, tathāgataḥ || 22.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐u‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √dā ¦ √dā ····|
·· √as √dā ¦··· (tathā √gam) ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Tattva,āanyatvena, yas,o naāasti, ¦
mṛgyamāṇaś, ca, pañcadhā. |
Upādānena, sas, kathaṃ, ¦
prajñapyeta, tathāgataḥ. || 22.8 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*tatva *an ·· √as ¦ √mṛg √pañc |
√dā ··¦ √jñā (tathā √gam) ||
Kārikā Navamaḥ
Yad, api,īidam, upādānaṃ, ¦
tat, svabhāvāt1n, na vidyate. |
Svabhāvataś ca, yadn, naāasti, ¦
kutas, tat, parabhāvataḥ || 22.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √dā ¦ √bhū √vid |
√bhū ··· √as ¦·· √bhū ||
Rūpāvalī
[1] ms1: svabhāvatvān ¦ ‐u‐‐ ‐ u‐u‐ |
Kārikā Daśamaḥ
Evaṃ, śūnyam, upādānam, ¦
upādātā, ca, sarvaśaḥ, |
prajñapyate, ca, śūnyena. ¦
Kathaṃ, śūnyas tathāgataḥ || 22.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *śūn √dā ¦ √dā ··|
√jñā · *śūn ¦· *śūn (tathā √gam) ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Śūnyam, iti, na, vaktavyam, ¦
aśūnyam, iti, vā, bhavet. |
Ubhayaṃ, naoubhayaṃ ca,eiti, ¦
prajñaptiy arthaṃ, tu, kathyate. || 22.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐uuu u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn ·· √vac ¦ *śūn ·· √bhū |
ubh · ubh ··¦ √jñā √arth · √kath ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Śāśvataāaśāśvataāady1, atra, ¦
kutaḥ, śānte, catuṣṭayam |
antaāanantaāadi, ca,āapy, atra, ¦
kutaḥ2, śānte, catuṣṭayam || 22.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√śaś √śaś *ād ·¦· √śam cat |
*ant *ant *ād ···¦· √śam cat ||
Rūpāvalī
[1] ms1: śāśvatāśāśvatādyā ‐u‐‐ u‐‐ ¦
[2] ms1, ms2: kuntaḥ
Kārikā Trayodaśaḥ
Ghana grāho, gṛhītas, tu, ¦
yena,āasti,īiti, tathāgataḥ. |
Naāasti,īiti, vā, kalpayan, sas. ¦
Nirvṛtasya, vikalpayet. || 22.13 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐u‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√ghan √grah √grah · ¦ · √as · (tathā √gam) |
· √as · √kḷp · ¦ √vṛt √kḷp ||
Rūpāvalī
[1] mss:
yena grāho gṛhītas tu ¦
ghano 'stiīti tathāgataḥ |
nāstīti sa vikalpayan. ¦
nirvṛtasyāpi kalpayet || 22.13 ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Svabhāvataś, ca, śūnye, 'asminṃ, ¦
ścintā, naaieva,oupapadyate. |
Paraṃ, nirodhād, bhavati? ¦
Buddho, na bhavati,īiti, vā. || 22.14 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐uuu ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū · *śūn ·¦ √cint ·· √pad |
*par √rudh √bhū ¦ √budh · √bhū ··||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Prapañcayanti, ye, buddhaṃ, ¦
prapañcaāatītam, avyayam. |
Te, prapañca hatāḥ, sarve, ¦
na paśyanti, tathāgatam. || 22.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√pañc · √budh ¦ √pañc √i √i |
· √pañc √han sarv ¦· √paś (tathā √gam) ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Tathāgato, yat, svabhāvas, ¦
tat, svabhāvam, idaṃ jagat. |
Tathāgato, niḥsvabhāvo, ¦
niḥsvabhāvam, idaṃ jagat. || 22.16 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
(tathā √gam) · √bhū ¦· √bhū · √gam |
(tathā √gam) √bhū ¦ √bhū · √gam ||
Viparyāsa Parīkṣā
Trayoviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Saṅkalpa1 prabhavo, rāgo, ¦
dveṣo, mohaś ca, kathyate. |
Śubhaāaśubha viparyāsān, ¦
sambhavanti2, pratītya, hi. || 23.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√kḷp √bhū √raj ¦ √dviṣ √muh · √kath |
√śubh √ās ¦ √bhū √i ·||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃkalpa
[2] mss: saṃbhavanti
Kārikā Dvitīyaḥ
Śubhaāaśubha viparyāsān, ¦
sambhavanti1, pratītya; ye, |
te, svabhāvātn, na vidyante. ¦
Tasmāt, kleśās, na tattvataḥ. || 23.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√śubh √śubh √ās ¦ √bhū √i ·|
· √bhū · √vid ¦· √kliś · *tatva ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavanti
Kārikā Tṛtīyaḥ
Ātmanas,o'astitva naāastitve, ¦
na, kathañcit1c, ca, sidhyataḥ. |
Taṃ, vinā,āastitva naāastitve, ¦
kleśānāṃ, sidhyataḥ, katham? || 23.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm √as · √as ¦··· √sidh |
·· √as · √as ¦ √kliś √sidh ·||
Rūpāvalī
[1] mss: kathaṃcic
Kārikā Caturthaḥ
Kasyacid,dhi, bhavanti,īime, ¦
kleśāḥ; sas, ca na, sidhyati. |
Kaścid, āho, vinā kañcit1. ¦
Śanti kleśās, na kasyacit? || 23.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū ·¦ √kliś ··· √sidh |
····¦ √śam √kliś ··||
Rūpāvalī
[1] mss: kaṃcit
Kārikā Pañcamaḥ
Svakāya dṛṣṭivat, kleśāḥ, ¦
kliṣṭe, santi na, pañcadhā. |
Svakāya dṛṣṭivat, kliṣṭaṃ, ¦
kleśeṣuv, api, na pañcadhā. || 23.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√ci √dṛś √kliś ¦ √kliś √as · √pañc |
√ci √dṛś √kliś ¦ √kliś ·· √pañc ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Svabhāvato, na vidyante, ¦
śubhaāaśubha viparyayāḥ. |
Pratītya, katamān, kleśāḥ, ¦
śubhaāaśubha viparyayān. || 23.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū · √vid ¦ √śubh √śubh √i |
√i · √kliś ¦ √śubh √śubh √i ||
Kārikā Saptamaḥ
Rūpa śabda rasa sparśā ¦
gandhā dharmāś, ca ṣaḍ vidham, |
vastu, rāgasya, dveṣasya, ¦
mohasya ca, vikalpyate || 23.7 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp √śabd √ras √spṛś ¦ *gandh √dhṛ · ṣaṭ √vidh |
√vas √raj √dviṣ ¦ √muh · √kḷp ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Rūpa śabda rasa sparśā ¦
gandhā dharmāś, ca, kevalāḥ, |
gandharva nagaraāakārās, ¦
marīci svapna saṃnibhāḥ || 23.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√rūp √śabd √ras √spṛś ¦ *gandh √dhṛ · √kev |
*gandh *nag √kṛ ¦ *mar √svap √bhā ||
Kārikā Navamaḥ
Aśubhaṃ, vā śubhaṃ vā,āapi, ¦
kutas, teṣu, bhaviṣyati, |
māyā puruṣa kalpeṣu, ¦
pratibimba, sameṣu, ca || 23.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√śubh · √śubh ··¦·· √bhū |
√mā *pur √kḷp ¦ *bimb *sam ·||
Kārikā Daśamaḥ
Anapekṣya, śubhaṃ, naāastiy; ¦
aśubham, prajñapayemahi? |
Yat, pratītya, śubhaṃ, tasmātc. ¦
chŚubhaṃ, naaieva,oupapadyate. || 23.10 ||
Chandas Śloka (Pathyā)
uu‐u u‐‐ ¦ u u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√īkṣ √śubh · √as ¦ √śubh √jñā |
· √i √śubh ·¦ √śubh ·· √pad ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Anapekṣyaāaśubhaṃ, naāasti; ¦
śubhaṃ, prajñapayemahi? |
Yat, pratītya,āaśubhaṃ, tasmād. ¦
Aśubhaṃ, naaieva, vidyate. || 23.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√īkṣ √śubh · √as ¦ √śubh √jñā |
· √i √śubh ·¦ √śubh ·· √vid ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Avidyamāne, ca, śubhe, ¦
kutaso, rāgaso bhaviṣyati? |
Aśubhe,'avidyamāne, ca, ¦
kutaso, dveṣaso bhaviṣyati? || 23.12 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid · √śubh ¦· √raj √bhū |
√śubh √vid ·¦· √dviṣ √bhū ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Anitye, nityam, ity, evaṃ, ¦
yadi, grāho viparyayaḥ, |
na,āanityaṃ vidyate; śūnye, ¦
kuto, grāho viparyayaḥ. || 23.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*nit *nit ··¦· √grah √i |
· *nit √vid √śūn ¦· √grah √i ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Anitye, nityam, ity, evaṃ, ¦
yadi, grāho viparyayaḥ; |
anityam, ity, api, grāhaḥ. ¦
Śūnye, kiṃ, na viparyayaḥ? || 23.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*nit *nit ··¦· √grah √i |
*nit ·· √grah ¦ √śūn ·· √i ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Yena, gṛhṇāti1, yo, grāho; ¦
grahītā, yadc, ca, gṛhyate. |
Upaśāntāni sarvāṇi, ¦
tasmād, grāho, na, vidyate. || 23.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √gṛbh · √grah ¦ √grah ·· √gṛbh |
√śam sarv ¦· √grah · √vid ||
Rūpāvalī
[1] ms1: gṛṇhāti
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Avidyamāne, grāhe ca, ¦
mithyā vā samyag, eva, vā, |
bhaved viparyayaḥ; kasya, ¦
bhavet, kasya,āaviparyayaḥ. || 23.16 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √grah ·¦·····|
√bhū √i ·¦ √bhū · √i ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Na ca,āapi, viparītasya, ¦
sambhavanti1 viparyayāḥ. |
Na ca,āapy, aviparītasya, ¦
sambhavanti1 viparyayāḥ. || 23.17 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √i ¦ √bhū √i |
··· √i ¦ √bhū √i ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavanti
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Na, viparyasya, mānasya, ¦
sambhavanti1 viparyayāḥ. |
Vimṛśa svas, svayaṃ, kasya, ¦
sambhavanti1 viparyayāḥ. || 23.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· *par √man ¦ √bhū √i |
√mṛś *sva *sva ·¦ √bhū √i ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhavanti
Kārikā Navadaśaḥ
Anutpannāḥ, kathaṃ, nāma, ¦
bhaviṣyanti viparyayāḥ. |
Viparyayeṣuv ajāteṣu, ¦
viparyaya gataḥ, kutaḥ? || 23.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pad · √nam ¦ √bhū √i |
√i √jā ¦ √i √gam ·||
Kārikā Viṃśaḥ
Na svato, jāyate, bhāvaḥ. ¦
Parato, naaieva, jāyate. |
Na svataḥ parataś, caeiti. ¦
viparyaya gataḥ, kutaḥ? || 23.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √ji √bhū ¦··· √ji |
·····¦ √i √gam ·||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Ātmā ca śucis, nityaṃ, ca ¦
sukhaṃ ca, yadi vidyate'd. |
Ātmā ca śucis, nityaṃ, ca ¦
sukhaṃ ca, na viparyayaḥ? || 23.21 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
*ātm · √śuc ··¦ √sukh ·· √vid |
*ātm · √śuc ··¦ √sukh ·· √i ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Naāātmā, ca śuci nityaṃ, ca ¦
sukhaṃ ca, yadi vidyate? |
Anātmā,āaśuciyanityaṃ, ca, ¦
naaieva, duḥkhaṃ ca, vidyate? || 23.22 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *ātm · śuc *nit ·¦ √sukh ·· √vid |
*ātm √śuc *nit ·¦·· *duḥ · √vid ||
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Evaṃ, nirudhyate 'avidyā, ¦
viparyaya nirodhanāt. |
Avidyāyāṃ niruddhāyāṃ, ¦
saṃskārādyaṃ, nirudhyate. || 23.23||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √rudh √vid ¦ √i √rudh |
√vid √rudh ¦ √kṛ √rudh ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Yadi, bhūtāḥ, svabhāvena, ¦
kleśāḥ, kecidd, hi, kasyacit. |
Kathaṃ, nāma, prahīyeran. ¦
Kaḥ, svabhāvaṃ, prahāsyati. || 23.24 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √bhū ¦ √kliś ···|
· √nam √hi ¦· √bhū √hā ||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Yady, abhūtāḥ, svabhāvena, ¦
kleśāḥ, kecidd, hi, kasyacit. |
Kathaṃ, nāma, prahīyeran. ¦
Kas,o'asadbhāvaṃ, prahāsyati? || 23.25 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √bhū ¦ √kliś ···|
· √nam √hi ¦· √bhū √hā ||
Ārya Satya Parīkṣā
Caturviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Yadi, śūnyam, idaṃ sarvam, ¦
udayo naāasti, na vyayaḥ. |
Caturṇām, ārya satyānām, ¦
abhāvas, te, prasajyate. || 24.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *śūn ··¦ √i · √as · √i |
cat √ṛ *sat ¦ √bhū · √sañj ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Parijñā, ca prahāṇaṃ, ca ¦
bhāvanā, sākṣi karmas, ca, |
catur, ṇāma,āārya satyānām, ¦
abhāvān, naoupapadyate. || 24.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√jñā · √hā ·¦ √bhū √sākṣ √kṛ ·|
cat √nam √ṛ *sat ¦ √bhū · √pad ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Tad, abhāvātn, na vidyante, ¦
catvāriy ārya phalāni, ca, |
phalaāabhāve phala sthā, naso, ¦
na santi, pratipannakāḥ. || 24.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū · √vid ¦ cat √ṛ √phal ·|
√phal √bhū √phal √sthā ·¦· √as √pad ||
Kārikā Caturthaḥ
Saṅgho1, naāasti; na, cet santi ¦
te, 'aṣṭau, puruṣa pudgalāḥ. |
Abhāvāc, cārya satyānāṃ, ¦
saddharmo, 'api, na vidyate. || 24.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√han · √as ·· √as ¦ aṣṭ *pur *pud |
√bhū √car *sat ¦ (sat √dhṛ) ·· √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃgho
Kārikā Pañcamaḥ
Dharme, ca,āasati, saṅghe1, ca; ¦
kathaṃ, buddho bhaviṣyati? |
Evaṃ, trīṇy, api, ratnāni, ¦
bruvāṇaḥ2, pratibādhase. || 24.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√dhṛ · √as √han ¦· √budh √bhū |
· *tri · √rā ¦ √brū √bādh ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃghe
[2] ms1: brūvaṇaḥ
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Śūnyatāṃ, phala sadbhāvam, ¦
adharmaṃ, dharmam, eva ca, |
sarva saṃvyavahārān,ṃśca ¦
laukikān, pratibādhase. || 24.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn √phal √bhū ¦ √dhṛ √dhṛ |
· √hṛ ·¦ √lok √bādh ||
Kārikā Saptamaḥ
Atra, brūmaḥ, śūnyatāyāṃ, ¦
na, tvaṃ vetsi, prayojanam. |
Śūnyatāṃ, śūnyataāarthaṃ ca, ¦
tatas, evaṃ, vihanyase. || 24.7 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √brū *śūn ¦·· √vid √yuj |
*śūn *śūn √arth ·¦·· √han |
Kārikā Aṣtamaḥ
Dve satye, samupāśritya, ¦
buddhānāṃ, dharma deśanā, |
loka saṃvṛti satyaṃ, ca ¦
satyaṃ ca, paramārthataḥ. || 24.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
*dvi *sat √śrī ¦ √budh √dhṛ √diś |
√lok √vṛt *sat ·¦ *sat ··||
Kārikā Navamaḥ
Ye, 'anayor, na vijānanti, ¦
vibhāgaṃ, satyayor, dvayoḥ, |
Te, tattvaṃ, na vijānanti, ¦
gambhīraṃ, buddha śāsane. || 24.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √jan ¦ √bhaj *sat *dvi |
· *tatva · √jan ¦ *gambh √budh √śās ||
Kārikā Daśamaḥ
Vyavahāram, anāśritya, ¦
paramaāartho, na diśyate1. |
Paramaāartham, anāgamya, ¦
nirvāṇaṃ naāadhigamyate. || 24.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hṛ √śri ¦ *par √arth · √diś |
*par √arth √gam ¦ √vā · √gam ||
Rūpāvalī
[1] ms1, ms2, ms3: deśyate ([1.10.2] upadiśyate)
Kārikā Ekādaśaḥ
Vināśayati, durdṛṣṭā ¦
śūnyatā, manda medhasam. |
Sarpo, yathā, durgṛhīto; ¦
vidyā, vā, duṣprasādhitā. || 24.11 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√naś √dṛś ¦ *śūn √mand √midh |
√sṛp · √grah ¦ √vid · √sādh ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Ataś, ca, pratyudāvṛttaṃ ¦
cittaṃ, deśayituṃ, muneḥ, |
dharmaṃ, matvā,āasya, dharmasya, ¦
mandair, duravagāhatām. || 24.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √vṛt ¦ √cit √diś *mun |
√dhṛ √man · √dhṛ ¦ √mand √gāh ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Śūnyatā,āayām, adhilayaṃ; ¦
yaṃ, punaḥ, kurute, bhavān1, |
Doṣa prasaṅgo, naāasmākaṃ; ¦
sas, śūnye, naoupapadyate. || 24.13 ||
Chandas Śloka Na ca Ma Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn · √lī ¦·· √kṛ √bhū |
√duṣ √sañj ··¦· *śūn · √pad ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Sarvaṃ, ca, yujyate, tasya; ¦
śūnyatā, yasya, yujyate. |
Sarvaṃ, na yujyate, tasya; ¦
śūnyaṃ, yasya, na yujyate. || 24.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
sarv · √yuj ·¦ *śūn · √yuj |
sarv · √yuj ·¦ *śūn ·· √yuj ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Sa tvaṃ, doṣān, ātmanīyān1, ¦
asmāsu, paripātayan. |
Aśvam, eva,āabhirūḍhaḥ, san, ¦
naśvam, eva,āasi, vismṛtaḥ. || 24.15 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √duṣ *ātm ¦· √pat |
√aś · √ruh √as ¦ √aś · √as √smṛ ||
Rūpāvalī
[1] ms1: ātmanīnān
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Svabhāvād, yadi, bhāvānāṃ, ¦
sadbhāvam, anupaśyasi. |
Ahetu pratyayān, bhāvānṃ, ¦
stvam, evaṃ sati, paśyasi. || 24.16 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū · √bhū ¦ √bhū √paś |
√hi √i √bhū ¦·· √as √paś ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Kāryaṃ, ca kāraṇaṃ ca,aieva, ¦
kartāraṃ, karaṇaṃ, kriyām, |
utpādaṃ, ca nirodhaṃ ca, ¦
phalaṃ ca, pratibādhase. || 24.17 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√kṛ · √kṛ ··¦ √kṛ √kṛ √kṛ |
√pad · √rudh ·¦ √phal · √bādh ||
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Yaḥ, pratītya samutpādaḥ, ¦
śūnyatāṃ, tāṃ, pracakṣmahe, |
sā, prajñaptir, upādāya, ¦
pratipat, sā,aieva, madhyamā. || 24.18 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √i √pad ¦ *śūn · √cakṣ |
· √jñā √dā ¦ √pad ·· *madh ||
Kārikā Navadaśaḥ
Apratītya samutpanno ¦
dharmaḥ, kaścin, na vidyate. |
Yasmāt, tasmād, aśūnyo, hi1, ¦
dharmaḥ, kaścin, na vidyate. || 24.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √pad ¦ √dhṛ ·· √vid |
·· *śūn ·¦ √dhṛ ·· √vid ||
Rūpāvalī
[1] ms2: 'pi
Kārikā Viṃśaḥ
Yady, aśūnyam, idaṃ, sarvam, ¦
udayo naāasti, na vyayaḥ. |
Caturṇām, ārya satyānām, ¦
abhāvas, te, prasajyate. || 24.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *śūn · sarv ¦ √i · √as · √i |
cat √ṛ *sat ¦ √bhū · √sañj ||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Apratītya samutpannaṃ, ¦
kuto, duḥkhaṃ bhaviṣyati. |
Anitya muktaṃ duḥkhaṃ, hi, ¦
tat, svābhāvye, na vidyate. || 24.21 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i √pad ¦· *duḥ √bhū |
*nit √muc *duḥ ·¦· √bhū · √vid ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Svabhāvato, vidyamānaṃ, ¦
kiṃ, punaḥ, samudeṣyate. |
Tasmāt, samudayo naāasti, ¦
śūnyatāṃ, pratibādhataḥ. || 24.22 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √vid ¦·· √eṣ |
· √i · √as ¦ *śūn √bādh ||
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Na nirodhaḥ, svabhāvena, ¦
sato, duḥkhasya, vidyate. |
Svabhāva paryavasthānān, ¦
nirodhaṃ, pratibādhase. || 24.23 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √rudh √bhū ¦ *sat *duḥ √vid |
√bhū √sthā ¦ √rudh √bādh ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Svābhāvye, sati mārgasya, ¦
bhāvanā, naoupapadyate. |
Atha,āasau, bhāvyate, mārgaḥ, ¦
Svābhāvyaṃ, te, na vidyate. || 24.24 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū *sat √mārg ¦ √bhū · √pad |
·· √bhū √mārg ¦ √bhū ·· √vid ||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Yadā, duḥkhaṃ, samudayo, ¦
nirodhaś ca, na vidyate. |
Mārgo, duḥkha nirodhatvāt, ¦
katamaḥ, prāpayiṣyati. || 24.25 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *duḥk √i ¦ √rudh ·· √vid |
√mārg, *duḥk √rudh ¦· √āp ||
Kārikā Ṣaḍviṃśaḥ
Svabhāvena,āaparijñānaṃ, ¦
yadi, tasya, punaḥ, katham, |
parijñānaṃ, nanu, kila, ¦
svabhāvaḥ samavasthitaḥ. || 24.26 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √jñā ¦····|
√jñā ··¦ √bhū √sthā ||
Kārikā Saptaviṃśaḥ
Prahāṇa sākṣāt, karaṇe, ¦
bhāvanā, caaievam, eva, te, |
parijñāvan, na yujyante. ¦
Catvāry, api, phalāni ca. || 24.27 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√hā √sākṣ √kṛ ¦ √bhū ····|
√jñā · √yuj ¦ cat · √phal ·||
Kārikā Aṣṭāviṃśaḥ
Svabhāvena,āanadhigataṃ, ¦
yat, phalaṃ, tat punaḥ, katham. |
Śakyaṃ, samadhigantuṃ, syāt, ¦
svabhāvaṃ, parigṛhṇataḥ. || 24.28 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √gam ¦· √phal ···|
√śak √gam ·¦ √bhū √gṛbh ||
Kārikā Navaviṃśaḥ
Phalaāabhāve, phala sthā, naso, ¦
na santi, pratipannakāḥ. |
Saṅgho1naāasti, na cet santi. ¦
Te, 'aṣṭau, puruṣa pudgalāḥ. || 24.29 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√phal √bhū √phal ·¦· √as √pad |
√han · √as ·· √as ¦· aṣṭ *pur *pud ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃgo
Kārikā Triṃśaḥ
Abhāvāc,cārya satyānāṃ, ¦
saddharmas,o'api, na vidyate. |
Dharme ca,āasati, saṅghe1 ca, ¦
kathaṃ, buddho bhaviṣyati. || 24.30 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √ṛ *sat ¦ √dhṛ ·· √vid |
√dhṛ · √as √han ·¦· √budh √bhū ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃghe
Kārikā Ekatriṃśaḥ
Apratītya,āapi, bodhiṃ, ca, ¦
tava, buddhaḥ prasajyate. |
Apratītya,āapi, buddhaṃ, ca, ¦
tava, bodhiḥ prasajyate. || 24.31 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√i · √budh ·¦· √budh √sañj |
√i · √budh ·¦· √budh √sañj ||
Kārikā Dvātriṃśaḥ
Yaś, ca,āabuddhaḥ, svabhāvena, ¦
sas, bodhāya, ghaṭan1,napi, |
na, bodhisattva caryāyāṃ, ¦
bodhiṃ, te, 'adhigamiṣyati. || 24.32 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √budh √bhū ¦· √budh √ghaṭ ·|
· (√budh *sat) √car ¦ √budh · √gam ||
Rūpāvalī
[1] mss: ghaṭannapi u‐u‐ | > ghaṭanapi uuu‐ |
Kārikā Trayastriṃśaḥ
Na ca, dharmam, adharmaṃ vā, ¦
kaścij, jātu, kariṣyati. |
Kim, aśūnyasya, kartavyaṃ, ¦
svabhāvaḥ kriyate, na hi. || 24.33 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √dhṛ √dhṛ ·¦·· √kṛ |
· *śūn √kṛ ¦ √bhū √kṛ ··||
Kārikā Catustriṃśaḥ
Vinā, dharmam, adharmaṃ ca, ¦
phalaṃ, hi, tava, vidyate. |
Dharmaāadharma nimittaṃ, ca, ¦
phalaṃ, tava, na vidyate. || 24.34 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· √dhṛ √dhṛ ·¦ √phal ·· √vid |
√dhṛ √dhṛ √mā ·¦ √phal ·· √ ||
Kārikā Pañcatriṃśaḥ
Dharmaāadharma nimittaṃ, vā, ¦
yadi, te, vidyate, phalam, |
dharmaāadharma samutpannam, ¦
aśūnyaṃ, te, kathaṃ, phalam. || 24.35 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dhṛ √dhṛ √mā ·¦·· √vid √phal |
√dhṛ √dhṛ √pad ¦ *śūn ·· √phal ||
Kārikā Saṭtriṃśaḥ
Sarva saṃvyavahārāṃ,śca, ¦
laukikān, pratibādhase. |
Yat, pratītya samutpāda ¦
śūnyatāṃ, pratibādhase. || 24.36 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √hṛ ·¦ √lok √bādh |
· √i √pad ¦ *śūn √bādh ||
Kārikā Saptatriṃśaḥ
Na kartavyaṃ, bhavet kiñcid1. ¦
Anārabdhā, bhavet kriyā. |
Kārakaḥ syād, akurvāṇaḥ. ¦
Śūnyatāṃ, pratibādhataḥ. || 24.37 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √kṛ √bhū ·¦ √rabh √bhū √kṛ |
√kṛ √as √kṛ ¦ *śūn √bādh ||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcid
Kārikā Aṣṭātriṃśaḥ
Ajātam, aniruddhaṃ ca, ¦
kūṭas, sthaṃ ca, bhaviṣyati, |
vicitrābhir avasthābhiḥ, ¦
svabhāve, rahitaṃ, jagat. || 24.38 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√jā √rudh ·¦· √sthā · √bhū |
√cit √sthā ¦ √bhū √rah √gam ||
Kārikā Navatriṃśaḥ
Asaṃprāptasya, ca prāptir, ¦
duḥkha paryanta karma, ca |
sarva kleśa prahāṇaṃ ca, ¦
yady, aśūnyaṃ na vidyate. || 24.39 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√āp · √āp ¦ *duḥ *ant √kṛ ·|
· √kliś √hā ·¦· *śūn · √vid ||
Kārikā Catvāriṃśaḥ
Yaḥ, pratītya samutpādaṃ, ¦
paśyati;ī ‘idaṃ’, sas paśyati. |
Duḥkhaṃ samudayaṃ, ca,aieva. ¦
Nirodhaṃ mārgam, eva, ca. || 24.40 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √i √pad ¦ √paś ·· √paś |
*duḥ √i ··¦ √rudh √mārg ··||
Nirvāṇa Parīkṣā
Pañcaviṃśatitamaṃ Prakaraṇam|
Kārikā Prathamaḥ
Yadi, śūnyam, idaṃ, sarvam, ¦
udayo naāasti, na vyayaḥ. |
Prahāṇād, vā nirodhād vā, ¦
kasya, nirvāṇam, iṣyate. || 25.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· *śūn ·· ¦ √i · √as · √i |
√hā · √rudh · ¦ · √vā √iṣ ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Yady, aśūnyam, idaṃ, sarvam, ¦
udayo naāasti, na vyayaḥ. |
Prahāṇād, vā nirodhād vā, ¦
kasya, nirvāṇam, iṣyate. || 25.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √śūn ·· ¦ √i · √as · √i |
√hā · √rudh · ¦ · √vā √iṣ ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Aprahīṇam, asamprāptam1, ¦
anucchinnam, aśāśvatam, |
aniruddham, anutpannam, ¦
etan, nirvāṇam, ucyate. || 25.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√hā √āp ¦ √chid √śās |
√rudh √pad ¦ · √vā √vac ||
Rūpāvalī
[1] mss: asaṃprāptam
Kārikā Caturthaḥ
Bhāvas, tāvan, na nirvāṇaṃ. ¦
Jarā, maraṇa lakṣaṇam, |
prasajyeta;āasti bhāvo, hi, ¦
na, jarā, maraṇaṃ, vinā. || 25.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū ·· √vā ¦ √jṛ √mṛ √lakṣ |
√sañj √as √bhū · ¦ · √jṛ √mṛ · ||
Kārikā Pañcamaḥ
Bhāvaś, ca, yadi nirvāṇaṃ; ¦
nirvāṇaṃ saṃskṛtaṃ, bhavet. |
Naāasaṃskṛto, hi, vidyate.1 ¦
Bhāvaḥ, kvacana, kaścana? || 25.5 ||
Chandas Śloka Ra-Ja Vipulā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐u‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū ·· √vā ¦ √vā √kṛ √bhū |
· √kṛ · √vid ¦ √bhū ·· ||
Rūpāvalī
[1] ms2: nāsaṃskṛto vidyate hi ¦ ‐‐u‐, ‐u‐u
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Bhāvaś ca, yadi nirvāṇam, ¦
anupādāya, 'tat', katham. |
Nirvāṇaṃ, naāanupādāya. ¦
Kaścid, bhāvo, hi, vidyate. || 25.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū ·· √vā ¦ √pad ·· |
√vā · √pad ¦ · √bhū · √vid ||
Kārikā Saptamaḥ
Yadi, bhāvo, na nirvāṇam, ¦
abhāvaḥ, kiṃ, bhaviṣyati. |
Nirvāṇaṃ, yatra, bhāvo na, ¦
naāabhāvas, tatra, vidyate. || 25.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū · √vā ¦ √bhū · √bhū |
√vā · √bhū · ¦ · √bhū · √vid ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Yady, abhāvaś ca nirvāṇam, ¦
anupādāya, tat, katham. |
Nirvāṇaṃ, na, hy, abhāvaso'asti. ¦
Yas,o'anupādāya, vidyate. || 25.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū · √vā ¦ √pad ·· |
√√vā ·· √bhū √as ¦ · √pad √vid ||
Kārikā Navamaḥ
Yas, ājavaṃjavībhāva ¦
upādāya, pratītya, va, |
sas,o'apratītya,āanupādāya, ¦
nirvāṇam, (tis) upadiśyate'd. || 25.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· (√ja √ja √bhū) ¦ √dā √i · |
· √i √pad ¦ √vā √diś ||
Kārikā Daśamaḥ
Prahāṇaṃ, ca,āabravītcchśāstā, ¦
“bhavasya, vibhavasya ca, |
tasmān, na bhāvo, naāabhāvo, ¦
nirvāṇam, iti, yujyate.” || 25.10 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐u‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√hā · √brū √śās ¦ √bhū √bhū · |
·· √bhū · √bhū ¦ √vā · √yuj ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Bhaved abhāvo, bhāvaś ca, ¦
nirvāṇam, ubhayaṃ; yadi, |
bhaved abhāvo, bhāvaś ca, ¦
mokṣas, tac ca, na, yujyate. || 25.11 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū √bhū · ¦ √vā ubh · |
√bhū √bhū √bhū · ¦ √muc ··· √yuj ||
Kārikā Dvādaśaḥ
Bhaved abhāvo, bhāvaś ca, ¦
nirvāṇam ubhayaṃ; yadi, |
naāanupādāya, nirvāṇam, ¦
upādāya,oubhayaṃ, hi, tat. || 25.12 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū √bhū · ¦ √vā ubh · |
· √dā √vā ¦ √dā ubh ·· ||
Kārikā Trayodaśaḥ
Bhaved abhāvo, bhāvaś ca, ¦
nirvāṇam; ubhayaṃ, katham, |
asaṃskṛtaṃ ca nirvāṇaṃ, ¦
bhāvaāabhāvau, ca saṃskṛtau. || 25.13 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū √bhū · ¦ √vā ubh · |
√kṛ · √vā ¦ √bhū √bhū · √kṛ ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Bhaved abhāvo, bhāvaś ca, ¦
nirvāṇe, ubhayaṃ, katham. |
Tayor, ekatra, naāastitvam. ¦
Āloka tamasor, yathā?1 || 25.14 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √bhū √bhū · ¦ √vā *ubh · |
··· √as ¦ √lok √tam · ||
Rūpāvalī
[1] ms3: tayor abhāvo hy ekatra prakāśatamasor iva ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Naaievaāabhāvo, naaieva bhāvo, ¦
nirvāṇam, iti, yāāañjanā, |
abhāve ca,aieva bhāve ca, ¦
sās, siddhe, sati1, sidhyati. || 25.15 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū ·· √bhū ¦ √vā ·· √añj |
√bhū ·· √bhū · ¦ · √sidh *sat √sidh ||
Rūpāvalī
[1] mss: sati sidhyati u u‐u‐ || < satī sidhyati u ‐‐u‐ ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Naaievaāabhāvo, naaieva bhāvo, ¦
nirvāṇaṃ, yadi, vidyate. |
Naaievaāabhāvo, naaieva bhāvas, ¦
iti, kena, tad, ajyate'd. || 25.16 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐, ‐u‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ uu‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū ·· √bhū ¦ √vā · √vid |
·· √bhū ·· √bhū ¦ ··· √aj ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Paraṃ, nirodhād, bhagavān, ¦
bhavati;īity, eva, naouhyate. |
Na bhavatiy, ubhayaṃ, ca,eiti. ¦
Naoubhayaṃ, ca,eiti, naouhyate. || 25.17 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
u‐u‐ ‐uu‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*par √rudh √bhaj ¦ √bhū ··· √vah |
· √bhū ubh ·· ¦ · ubh ··· √vah ||
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Tiṣṭhamānas,o'api, bhagavān, ¦
bhavati;īitiy, eva, naouhyate. |
Na bhavati,yubhayaṃ, ca,eiti. ¦
Naoubhayaṃ, ca,eiti, naouhyate. || 25.18 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐u‐‐ uuu‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√sthā · √bhū ¦ √bhū ··· √vah |
· √bhū *ubh ·· ¦ · *ubh ··· √vah ||
Kārikā Navadaśaḥ
Na saṃsārasya, nirvāṇāt, ¦
kiñcid1asti, viśeṣaṇam. |
Na nirvāṇasya, saṃsārāt, ¦
kiñcid1asti, viśeṣaṇam. || 25.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √sṛ √vā ¦ · √as √śiṣ |
· √vā √sṛ ¦ · √as √śiṣ ||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcid
Kārikā Viṃśaḥ
Nirvāṇasya, ca, yā, koṭiḥ, ¦
koṭiḥ, saṃsaraṇasya ca. |
Na tayor, antaraṃ, kiñcit1, ¦
susūkṣmam2, api, vidyate. || 25.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√vā ·· √kuṭ ¦ √kuṭ √sṛ · |
·· *ant · ¦ *sūkṣ · √vid ||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcit
[2] ms1: sumūkṣmam
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Paraṃ, nirodhād, antaāādyāḥ, ¦
śāśvatād, yāś, ca, dṛṣṭayaḥ. |
Nirvāṇam, aparaāantaṃ, ca ¦
pūrvaāantaṃ ca, samāśritāḥ. || 25.21 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*par √rudh *ant *ād ¦ √śāś ·· √dṛś |
√vā *par *ant · ¦ pūr · √śri ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Śūnyeṣu, sarva dharmeṣu, ¦
kim anantaṃ, kim antavat? |
Kim anantam, antavac ca, ¦
naāanantaṃ, naāantavac ca, kim. || 25.22 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
uu‐u, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*śūn · √dhṛ ¦ · *ant *ant |
· *ant *ant · ¦ · *ant · *ant ·· ||
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Kiṃ tad, eva, kim anyat, kiṃ ¦
śāśvataṃ, kim aśāśvatam? |
Aśāśvataṃ, śāśvataṃ ca, ¦
kiṃ, vā, naoubhayam, apiy, ataḥ? || 25.23 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
······ ¦ √śāś · √śāś |
√śāś √śāś · ¦ ··· ubh ·· ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Sarvaoupalambhaoupaśamaḥ, ¦
prapañcaoupaśamaḥ, śivaḥ, |
na kvacit, kasyacit, kaścid, ¦
dharmo, buddhena, deśitaḥ. || 25.24 ||
Chandas Śloka Bha Vipulā
‐‐u‐ ‐uu‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √lamb √śam ¦ √pañc √śam √śī |
···· ¦ √dhṛ √budh √diś ||
Dvādaśa Aṅga Parīkṣā
Ṣaḍviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Punar, bhavāya, saṃskārān, ¦
avidyā, nivṛtas, tridhā, |
abhisaṃskurute, yān,ṃstair, ¦
gatiṃ, gacchati, karmabhiḥ. || 26.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ |
uu‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √kṛ ¦ √vid √vṛt √dhā |
√kṛ ·· ¦ √gam √gam √kṛ ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Vijñānaṃ saṃniviśate, ¦
saṃskāra pratyayaṃ, gatau, |
saṃniviṣṭe, 'atha, vijñāne, ¦
nāma rūpaṃ, niṣicyate'd. || 26.2 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√jñā √viś ¦ √kṛ √i √gam |
√viś · √jñā ¦ √nam √rūp √sic ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Niṣikte, nāma rūpe, tu, ¦
ṣaḍāyatana saṃbhavaḥ. |
Ṣaḍāyatanam, āgamya, ¦
saṃsparśaḥ sampravartate1. || 26.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√sic √nam √rūp · ¦ (ṣaṭ √i) √bhū |
(ṣaṭ √i) √gam ¦ √spṛś √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃpravartate
Kārikā Caturthaḥ
Cakṣuḥ, pratītya, rūpaṃ, ca ¦
samanvāhāram, eva, ca. |
Nāma rūpaṃ, pratītya,aievaṃ, ¦
vijñānaṃ sampravartate1. || 26.4 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√cakṣ √i √rūp · ¦ √hṛ ·· |
√nam √rūp √i · ¦ √jñā √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃpravartate
Kārikā Pañcamaḥ
Samnipātas1, trayāṇāṃ, yaso, ¦
rūpa vijñāna cakṣuṣām. |
Sparśaḥ, sa2, tasmāt; sparśāc, ca, ¦
vedanā saṃpravartate. || 26.5 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ ‐,‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√pat *tri · ¦ √rūp √jñā √cakṣ |
√spṛś ·· √spṛś · ¦ √vid √vṛt ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃnipātas
[2] ms1: sparśaḥ saḥ tasmātsparśācca ¦ ‐‐‐‐ ‐‐‐u
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Vedanās, pratyayās, tṛṣṇā, ¦
vedanāāarthaṃ, hi, tṛṣyate. |
Tṛṣyamāṇa upādānam, ¦
upādatte, catur vidham. || 26.6 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √i √tṛṣ ¦ √vid √arth · √tṛṣ |
√tṛṣ √dā ¦ √dā cat √vidh ||
Kārikā Saptamaḥ
Upādāne sati, bhava ¦
upādātuḥ pravartate. |
Syāt,ddhi, yadiy, anupādāno ¦
mucyeta, na bhaved bhavaḥ. || 26.7 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuuu | u‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√dā √as √bhū ¦ √dā √vṛt |
√as ·· √dā ¦ √muc · √bhū √bhū ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Pañca skandhāḥ, sasca, bhavaḥ, ¦
bhavātj, jātiḥ pravartate |
jarā maraṇa duḥkhaāādi ¦
śokāḥ, saparidevanāḥ. || 26.8 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
‐‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√pañc *skandh ·· √bhū ¦ √bhū √jā √vṛt |
√jṛ √mṛ *duḥ *ād ¦ √śuc √div ||
Kārikā Navamaḥ
Daur manasyam, upāyāsā, ¦
jāter, etat, pravartate. |
Kevalasya,aievam, etasya, ¦
duḥkha skandhasya, sambhavaḥ. || 26.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√man √i ¦ √jā · √vṛt |
√kev ·· ¦ *duḥ *skand √bhū ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhava
Kārikā Daśamaḥ
Saṃsāra mūlān, saṃskārān, ¦
avidvān saṃskarotiy, ataḥ, |
Avidvān, kārakas, tasmān, ¦
na vidvānṃs, tattva darśanāt. || 26.10 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√sṛ √mul √kṛ ¦ √vid √kṛ · |
√vid √kṛ · ¦ · √vid *tatva √dṛś ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Avidyāyāṃ niruddhāyāṃ, ¦
saṃskārāṇām, asambhavaḥ1. |
Avidyāyās, nirodhas, tu, ¦
jñānena,āasya,aieva, bhāvanāt. || 26.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√vid √rudh ¦ √kṛ √bhū |
√vid √rudh · ¦ √jñā ·· √bhū ||
Rūpāvalī
[1] mss: asaṃbhavaḥ
Kārikā Dvādaśaḥ
Tasya, tasya, nirodhena, ¦
tat, tatn, naāabhipravartate. |
Duḥkha skandhaḥ, kevalas,o'ayam, ¦
evaṃ, samyak,ṅ nirudhyate. || 26.12 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐u‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √rudh ¦ ··· √vṛt |
*duḥ *skandh ·· ¦ ·· √rudh ||
Dṛṣṭi Parīkṣā
Saptaviṃśatitamaṃ Prakaraṇam
Kārikā Prathamaḥ
Abhūmati,īitam adhvānaṃ, ¦
naāabhūmiti ca, dṛṣṭayaḥ. |
Yās, tāḥ, śaśvata lokaāādyāḥ, ¦
pūrvaāantaṃ, samupāśritāḥ. || 27.1 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū √i √dhvan ¦ · √bhū · √dṛṣ |
·· √śāś √lok *ād ¦ *pūr *ant √śri ||
Kārikā Dvitīyaḥ
Dṛṣṭayo, na, bhaviṣyāmi, ¦
kim, anyas,o'anāgate 'adhvani. |
Bhaviṣyāmi,īiti, ca,āantaāādyā. ¦
Aparāntaṃ, samāśritāḥ. || 27.2 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dṛṣ · √bhū ¦ ·· √gam *adhv |
√bhū ·· *ant *ād ¦ *ant √śri ||
Kārikā Tṛtīyaḥ
Abhūmati,īitam, adhvānam, ¦
itiy, etadn, naoupapadyate. |
yaso, hi, janmasu, pūrveṣu, ¦
sas, eva, na bhavatiy, ayam. || 27.3 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
√bhū · √dhvān ¦ ··· √pad |
·· √jan *pūr ¦ ··· √bhū · ||
Kārikā Caturthaḥ
Sas, eva,āātmā,eiti, tu, bhaved; ¦
upādānaṃ viśiṣyate. |
Upādāna vinirmukta ¦
ātmā, te, katamaḥ punaḥ, || 27.4 ||
Chandas Śloka Na Vipulā
u‐‐‐ uuu‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· *ātm ·· √bhū ¦ √dā √śiṣ |
√dā √muc ¦ *ātm ··· ||
Kārikā Pañcamaḥ
Upādāna vinirmukto, ¦
naāastiy ātmā,eiti, kṛte, satiḥ. |
Syād, upādānam, eva,āātmā? ¦
Naāasti, ca,āātmā,eiti, vaḥ, punaḥ. || 27.5 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dā √muc ¦ · √as *ātm · √kṛ *sat |
√as √dā · *ātm ¦ · √as · *ātm ··· ||
Kārikā Ṣaṣtaḥ
Na ca,oupādānam, eva,āātmā, ¦
vyeti tat, samudeti ca. |
Kathaṃ, hi, nāma,oupādānam, ¦
upādātā bhaviṣyati? || 27.6 ||
Chandas Śloka Ma Vipulā
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √dā · *ātm ¦ √i · √i · |
··· √dā ¦ √dā √bhū ||
Kārikā Saptamaḥ
Anyaḥ, punar, upādānād. ¦
Ātmā, na,aieva,oupapadyate. |
Gṛhyate, hi,yanupādāno; ¦
yadi,yanyas,o na ca, gṛhyate. || 27.7 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √dā ¦ *ātm ·· √pad |
√gṛbh · √dā ¦ ···· √gṛbh ||
Kārikā Aṣtamaḥ
Evaṃ, naāanya, upādānān, ¦
na ca,oupādānam, eva, saḥ. |
Ātmā, na,āasti,yanupādānaḥ. ¦
Na,āapi na,āasti,yeṣas, niścayaḥ. || 27.8 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √dā ¦ ·· √dā ·· |
*ātm · √as √dā ¦ ··· √as · √ci ||
Kārikā Navamaḥ
Naāabhūmati,īitam, adhvānam; ¦
itiy, etatn, naoupapadyate. |
Yaso, hi, janmasu pūrveṣu, ¦
tatas,o'anyaso, na, bhavatiy, ayam. || 27.9 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐u‐u u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √bhū √i √dhvan ¦ ··· √pad |
·· √jan *pūr ¦ ··· √bhū √i ||
Kārikā Daśamaḥ
Yadi, hiy, ayaṃ, bhaved anyaḥ. ¦
Pratyākhyāyās,āapi, taṃ, bhavet. |
Tathā,aieva, ca, sas saṃtiṣṭhet. ¦
Tatra, jāyeta, vā,āamṛtaḥ. || 27.10 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √i √bhū · ¦ √khyā ·· √bhū |
···· √sthā ¦ · √jā · √mṛ ||
Kārikā Ekādaśaḥ
Ucchedaḥ, karmaṇāṃ, nāśas, ¦
tathā,āanyas kṛtas, karmaṇām. |
Anyena, paribhogaḥ syād. ¦
Evam, ādis prasajyate. || 27.11 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√chid √kṛ √naś ¦ · *an √kṛ √kṛ |
*an √bhuj √as ¦ · *ād √sañj |
Kārikā Dvādaśaḥ
Na,āapiy, abhūtvā, samudbhūtaso, ¦
doṣaso, hiy, atra, prasajyate. |
Kṛtakaso, vā, bhavetd ātmā, ¦
sambhūtas1o, vā,āapiy, ahetukaḥ. || 27.12 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √bhū √bhū ¦ √duṣ ·· √sañj |
√kṛ · √bhū *ātm ¦ √bhū ·· √hi ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhūtas
Kārikā Trayodaśaḥ
Evaṃ, dṛṣṭir, atīte, yā: ¦
“naāabhūm aham, abhūm aham, |
ubhayaṃ, naoubhayaṃ ca”,eiti, ¦
naaieṣā, samupapadyate. || 27.13 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐uu u‐u‐ ||
Dhātūni
· √dṛś √i · ¦ · √bhū · √bhū · |
ubh · ubh ·· ¦ ·· √pad ||
Kārikā Caturdaśaḥ
Adhvaniyanāgate, kiṃ, nu, ¦
bhaviṣyāmi,īiti, darśanam? |
Na bhaviṣyāmi, ca,eiti,yetad, ¦
atītena,āadhvanā, samam. || 27.14 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐u‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√dhvan √gam ·· ¦ √bhū · √dṛś |
· √bhū ··· ¦ √i √dhvan *sam ||
Kārikā Pañcadaśaḥ
Sas, devaḥ, sas, manuṣyaś, ced, ¦
evaṃ, bhavati, śāśvatam. |
Anutpannaś, ca, devaḥ, syāj, ¦
jāyate, na, hi, śāśvatam. || 27.15 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐‐u u‐‐‐ ¦ ‐‐uu u‐u‐ |
u‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
· √div · √man · ¦ · √bhū √śaś |
√pad · √div · ¦ √ji ·· √śaś ||
Kārikā Ṣoḍaśaḥ
Devād, anyo, manuṣyaś, ced, ¦
aśāśvatam, ataso, bhavet. |
Devād, anyo, manuṣyaś, cet, ¦
santatir1, naoupapadyate. || 27.16 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√div · √man · ¦ √śaś · √bhū |
√div · √man · ¦ √tan · √pad ||
Kārikā Saptadaśaḥ
Divyo, yadiy, ekadeśaḥ, syād, ¦
ekadeśaś, ca, mānuṣaḥ. |
Aśāśvataṃ, śāśvataṃ ca, ¦
bhavet, tat1c ca, na yujyate. || 27.17 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√div · √diś · ¦ √diś · √man |
√śaś √śaś · ¦ √bhū ··· √yuj ||
Rūpāvalī
[1] ms1: bhavetac
Kārikā Aṣṭādaśaḥ
Aśāśvataṃ, śāśvataṃ ca, ¦
prasiddham, ubhayaṃ, yadi, |
siddhe, na śāśvataṃ, kāmaṃ, ¦
naaieva,āaśāśvatam, ity, api. || 27.18 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√śaś √śaś · ¦ √sidh ubh · |
√sidh · √śaś √kam ¦ ·· √śaś ·· ||
Kārikā Navadaśaḥ
Kutaścid, āgataḥ, kaścit, ¦
kiñcid1, gacchet2, punaḥ, kvacit. |
Yadi, tasmād, anādis, tu, ¦
saṃsāraḥ; syān, na ca,āasti saḥ. || 27.19 ||
Chandas Śloka Pathyā
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √gam · ¦ · √gam ·· |
·· *ād · ¦ √sṛ ··· √as · ||
Rūpāvalī
[1] mss: kiṃcid
[2] ms1: nacchet
Kārikā Viṃśaḥ
Naāasti, cetcchśāśvataḥ, kaścit, ¦
kaso, bhaviṣyatiy aśāśvataḥ. |
Śāśvatas,o'aśāśvataś ca,āapi, ¦
dvābhyām, ābhyāṃ, tiras kṛtaḥ. || 27.20 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
. √as · √śaś · ¦ · √bhū √śaś |
√śaś √śaś ·· ¦ ··· √kṛ ||
Kārikā Ekaviṃśaḥ
Antavān, yadi, lokaḥ, syāt; ¦
paralokaḥ, kathaṃ, bhavet? |
Atha,āapy, anantavāṃllokaḥ; ¦
paralokaḥ, kathaṃ, bhavet. || 27.21 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐u u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*ant · √lok √as ¦ √lok · √bhū |
·· *ant √lok ¦ √lok · √bhū ||
Kārikā Dvāviṃśaḥ
Skandhānām, eṣas, santāno1, ¦
yasmād, dīpaāarciṣām, iva, |
pravartate, tasmān, naāantān. ¦
Antavat, tvaṃ, ca yujyate. || 27.22 || ChinChange
Chandas Śloka Ma Vipulā
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐ ‐,‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
√skand · √tan ¦ · √dīp? √arc · |
√vṛt ·· *ant ¦ *ant ·· √yuj ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃtāno
Kārikā Trayoviṃśaḥ
Pūrve, yadi ca, bhajyerann, ¦
utpadyeran, na ca,āapy, amī |
skandhāḥ; skandhān, pratītya,eimān, ¦
atha, lokas,o'antavān, bhavet. || 27.23 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ uu‐‐ u‐u‐ |
Dhātūni
*pūr ·· √bhaj ¦ √pad ···· |
√skand √skand √i · ¦ · √lok *ant √bhū ||
Kārikā Caturviṃśaḥ
Pūrve, yadi na, bhajyeran,n ¦
utpadyeran, na ca,āapy, amī |
skandhāḥ; skandhān, pratītya,eimāṃ,l ¦
lokaso'anantaso, bhaved, atha. || 27.24 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐‐uu u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
*pūr ·· √bhaj ¦ √pad ···· |
√skand √skand √i · ¦ √lok *ant √bhū · ||
Kārikā Pañcaviṃśaḥ
Antavān, ekadeśaś, ced, ¦
ekadeśas, tvan, antavān, |
syād, antavān, anantaś ca, ¦
lokas, tac, ca na, yujyate. || 27.25 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
‐‐u‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*ant √diś · ¦ √diś · *ant |
· *ant *ant · ¦ √lok ··· √yuj ||
Kārikā Ṣaḍviṃśaḥ
Kathaṃ, tāvad, upādātur, ¦
ekadeśo vinaṅkṣyate. |
Na naṅkṣyate, ca,aiekadeśas; ¦
evaṃ, ca,aietadn, na yujyate. || 27.26 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐‐u u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐u ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
·· √dā ¦ √diś √naś |
· √naś · √diś ¦ ···· √yuj ||
Kārikā Saptaviṃśaḥ
Upādānaaiekadeśaś, ca, ¦
kathaṃ, nāma, vinaṅkṣyate. |
Na 'naṅkṣyate', caaiekadeśo, ¦
naaietad, apy, upapadyate. || 27.27 ||
Chandas Śloka Ra Vipulā
u‐‐‐ u‐‐u ¦ u‐‐u u‐u‐ |
u‐u‐, ‐u‐‐ ¦ ‐u‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
√dā √diś · ¦ ·· √naś |
· √naś · √diś ¦ ··· √pad ||
Kārikā Aṣṭāviṃśaḥ
Antavac, caāapy, anantaṃ ca, ¦
prasiddham, ubhayaṃ, yadi, |
siddhe, naaieva,āantavat kāmaṃ; ¦
naaieva,āanantavad, ity, api. || 27.28 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐‐ ¦ u‐uu u‐u‐ |
‐‐‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐u u‐u‐ ||
Dhātūni
*ant ·· *ant · ¦ √sidh ubh · |
√sidh ·· *ant √kam ¦ ·· *ant ·· ||
Kārikā Navaviṃśaḥ
Atha, vā, sarva bhāvānāṃ, ¦
śūnyatvāt,cchśāśvataāādayaḥ. |
Kva, kasya, katamāḥ, kasmāt, ¦
sambhaviṣyanti1 dṛṣṭayaḥ. ||27.29 ||
Chandas Śloka Pathyā
uu‐‐ u‐‐‐ ¦ ‐‐‐‐ u‐u‐ |
u‐uu u‐‐‐ ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
··· √bhū ¦ *śūn √śaś *ād |
···· ¦ √bhū √dṛś ||
Rūpāvalī
[1] mss: saṃbhaviṣyanti
Kārikā Triṃśaḥ
Sarva dṛṣṭi prahāṇāya, ¦
yaḥ, saddharmam, adeśayat, |
anukampām, upādāya ¦
Taṃ, namasyāmi, gautamam. || 27.30 ||
Chandas Śloka Pathyā
‐u‐‐ u‐‐u ¦ ‐‐‐u u‐u‐ |
uu‐‐ u‐‐u ¦ ‐u‐‐ u‐u‐ ||
Dhātūni
· √dṛś √hā ¦ · (*sat √dhṛ) √diś |
√kamp √dā ¦ · √namas gau ||
Lekhapatraṃ Valī
- ms1: Madhyamakaśāstra P.L.Vaidya, DSBC Project
- ms2: Mūlamadhyamakakārikā Shih-Foong Chin
- ms3: Mūlamadhyamakakārikā, University of Oslo, Humanities Faculty
- ms4: Prasannapadā, Oxford University, Bodleian Library, Mac Donald
Lekhapatya Anuvṛttiḥ
Taracandra BE 2559 NS 1137