Ārya Vasubandhu Vaktā

Mahāyāna Sūtra Alaṅkāra

Dharma Paryeṣṭī Adhikāra Bhāṣya


|| Oṃ, namaḥ, sarva buddha bodhisattvebhyaḥ ||

Kārikā Prathamā

Ālambana Paryeṣṭau

Piṭaka trayaṃ, sūtra vinayaāabhidharmāḥ. |

Tad, eva, trayaṃ, hīnayānaāagrayāna bhedena, dvayam bhavati. |

Śrāvaka piṭakam, bodhisattva piṭakañ ca. |

Tat punas, trayan, dvayaṃ, vā kena,āarthena, piṭakam, ity, āha. |

Saṅgrahataḥ, sarva jñeyaāartha saṅgrahād, veditavyam. |

Kena, kāraṇena, trayam. |

Navabhiḥ, kāraṇair, vicikitsā, pratipakṣeṇa, sūtraṃ, yo, yatraāarthe, saṃśayitas, tasya, tan, niścayaāarthan, deśanāt. |

Antadvayaāanuyoga pratipakṣeṇa, vinayaḥ, saāavadya paribhoga pratiṣedhataḥ, kāma sukhalt likaāanuyogaāantasya, ānavadya paribhogaāanujñānata ātma klamathaāanuyogān, tasya. |

Svayan, dṛṣṭi parāmarṣa pratipakṣeṇa,āabhidharmo, 'aaviparīta dharma lakṣaṇaāabhidyotanāt. |

Punaḥ, śikṣaātraya deśanā, sūtreṇa, adhiśīlaāadhicitta sampādanatā, vinayena, śīlavato, 'aavipratisārāda vipratisāreṇa, samādhi lābhāt. |

Adhiprajñā, sampādanaāabhidharmeṇa,āaviparītaāartha pravicayāt. |

Punar, dharmaāartha deśanā, sūtreṇa. |

Dharmaāartha niṣpattir, vinayena, kleśa vinaya saṃyuktas, asya, tayoḥ, prativedhāt. |

Dharmaāartha sāṅkathya viniścaya kauśalyam, abhidharmeṇa,eiti. |

Ebhir, nabhiḥ, kāraṇaiḥ, piṭaka trayam, iṣṭaṃ. |

Tac, ca, saṃsārād, vimocanaāartham. |

Katham, punas, tad vimocayati. |

Vāsana bodha śamana prativedhais, tad, vimocayati. |

Śrutena, citta vāsanataḥ. |

Cintayā, bodhanataḥ. |

Bhāva nayā, śamathena, śamanataḥ. |

Vipaśya nayā, prativedhataḥ. |


Kārikā Dvitīyā

Ālambana Paryeṣṭau (2)

Te, ca, sūtra vinayaāabhidharmāḥ, pratyekañ, caturvidhaāarthāḥ, samāsatas, teṣāñ, jñānād, bodhisattvaḥ, sarva jñatām, prāpnoti. |

Śrāvakas, tv, ekasya,āapi, gāthāyā, artham, ājñāyā, sravakṣyam, prāpnoti. |


Kārikā Tṛtīyā

Ālambana Paryeṣṭau (3)

Katham, pratyekañ, caturvidhaāarthaḥ. |

Āśraya kṣaṇa dharmaāartha sūcanāt, sūtram. |

Tatrā, āśrayo, yatra, deśe, deśitaṃ, yena, yasmai ca. |

Lakṣaṇaṃ, saṃvṛti satya lakṣaṇam, paramaāartha satya lakṣaṇañ ca. |

Dharmāḥ, skandhaāayatana dhātv āhāra pratītya samutpādād, ayaḥ. |

Artho,'aanusandhiḥ. |

Abhimukhatvād, abhīkṣṇatvād, abhibhavanād, abhigamanāc ca,āabhidharmo, veditavyaḥ. |

Nirvāṇaāabhimukho, dharmo, 'aabhidharmaḥ, satya bodhi pakṣa vimokṣa mukhaāadideśanāt. |

Abhīkṣṇan, dharmo, 'aabhidharma ekaikasya, dharmasya, rūpy arūpi sanidarśanaāadiprabhedena, bahula, nirdeśāt. |

Abhibhavati,īity, abhidharmaḥ, parapravādaāabhibhavanād, vivādaāadhikaraṇaāadibhiḥ. |

Abhigamyate, sūtraāartha etena,eity, abhidharmaḥ. |


Kārikā Caturthā

Ālambana Paryeṣṭau (4)

Āpattitaḥ, samutthānato, vyutthānato, niḥsaraṇataś ca, veditavyaḥ. |

Tatrā, pattiḥ, pañcā patti nikāyāḥ. |

Samutthānam, āpattīnām, ajñānāt, pramādāt, kleśa prācuryād, anādarāc ca. |

Vyutthānam, āśayato, na daṇḍa karmataḥ. |

Niḥsaraṇaṃ, sapta vidham. |

Pratideśanā. |

Abhyupagamaḥ, śikṣā, dattakādīnān, daṇḍa karmaṇaḥ. |

Sama vadyotaḥ, prajñapte, śikṣā, pade, punaḥ, paryāyeṇa. |

Ajñānāt, prasrabdhiḥ, samagreṇa, saṅghena, śikṣā pada stha pratiprasrambhaṇāt. |

Āśraya parivṛttir, bhikṣu bhikṣuṇyoḥ, strī puruṣa vyañjana parivartanād, asādhāraṇā, vedāpattiḥ. |

Bhūta pratyavekṣā, dharmaouddānākaraiḥ, pratyavekṣā, viśeṣaḥ. |

Dharmatā, pratilambhaś ca, satya darśanena, kṣudraāanukṣudrāpannābhāve, dharma pratilambhāt. |

Punaś, caturvidhena,āarthena, vinayo, veditavyaḥ. |

Pudgalato, yam, āgamya śikṣā, prajñapyate. |

Prajñaptito, yadā,āarocite, pudgalāparādhe, śāstā sannipātya saṅgha śikṣām prajñāpayati. |

Pravibhāgato, yaḥ, prajñapte, śikṣāpade, tad, uddeśasya, vibhāgaḥ. |

Viniścayataś ca, tatrā, pattiḥ, katham, bhavaty, anāpattir veti, nirdhāraṇāt. |


Kārikā Pañcamā

Kārikā Ṣaṣṭhā

Kārikā Saptamā

Ālambana Lābha Paryeṣṭau (1,2,3)

Dharmaāālambana lābhaḥ, punas, tribhir jñānair, bhavati, śruta cintā, bhāvanā, mayaiḥ. |

Tatra, samāhitena, cetasā, mano jalpair, yathā,ouktaāartha prasannasya, tat, pradhāraṇāt. |

Śruta mayena, jñānena, tal, lābhaḥ, mano jalpair, iti, saṅkalpaiḥ. |

Prasannasya,eity, adhimuktasya, niścitasya. |

Pradhāraṇād, iti, pravicayāt. |

Jalpād, artha khyānasya, pradhāraṇāc, cintā, mayena, tal, lābhaḥ. |

Yadi, mano jalpād, eva,āayam, arthaḥ khyāti,īiti, paśyati naāanyan, mano jalpād, yathā,ouktan, dvayaāālambana lābhe. |

Cittasya, nāmni sthānāt, bhāvanām, ayena, jñānena, tal, lābho, veditavyo, dvayaāanupalambhād, yathā,ouktan, dvayaāālambana lābhe. |

Atas, eva, ca, sa pūrvaouktas, trividhaāālambana lābho, dharmaāālambana lābha sanniśrito, veditavyaḥ. |


Kārikā Āṣṭamā

Kārikā Navamā

Kārikā Daśamā

Kārikā Ekādaśā

Kārikā Dvādaśā

Manasi Kāra Paryeṣṭau

Aṣṭādaśa vidho, manaskāraḥ. |

Dhātu niyataḥ, kṛtya kara āśraya vibhakto, 'aadhimukti niveśakaś, cchanda janakaḥ, samādhi sanniśrito, jñāna samprayuktaḥ, sambhinnaāālambano, vibhinnaāālambanaḥ, parijñāniyato, bhāvanāāākāra praviṣṭaḥ, śamatha vipaśyanā, mārga svabhāvo, 'aanuśaṃsa manaskāraḥ, pratīcchakaḥ, prāyogika manas kāro, vaśa varti manaskāraḥ, parītta manas kāro, vipula manaskāraś ca. |

Tatra dhātu niyato, yaḥ, śrāvakaāadigotra niyataḥ. |

Kṛtya karo, yaḥ, sambhṛta sambhārasya. |

Āśraya vibhakto, yaḥ, sasambādha gṛhasthaāāśrayo, 'aasambādha pravrajitaāāśrayaś ca. |

Adhimukti niveśako, yo, buddhaāanusmṛti saha gataḥ. |

Cchanda janako, yas, tat, sampratyaya saha gataḥ. |

Samādhi sanniśrito, yaḥ, samantaka maula samādhi saha gataḥ, savitarka savicāra mātrā, vitarkaāavicāra saha gataś ca. |

Jñāna saṃprayukto yo yogopaniṣad yoga saha gataḥ sa punar yathā kramaṃ śruta cintāmanyo bhāvanāmayaś ca. |

Sambhinnaāālambanaḥ, pañca vidhaḥ, sūtraouddāna gāthā, nipātayāvad udgṛhītayāvad, deśitaāālambanaḥ. |

Vibhinnaāālambanaḥ, sapta vidho, nāmaāālambanaḥ, padaāālambano, vyañjanaāālambanaḥ, pudgalanair, ātmyaāālambano, dharmanair, ātmyaāālambano, rūpi dharmaāālambano, 'aarūpi dharmaāālambanaś ca. |

Tatra, rūpi dharmaāālambano, yaḥ, kāyaāālambanaḥ. |

Arūpi dharmaāālambano, yo, vedanaāacitta dharmaāālambanaḥ. |

Parijñā, niyato, yaḥ, parijñeye, vastuni parijñeye, 'aarthe, parijñaāayām, parijñā, phale, tat, pravedanaāayāñ ca. |

Tatra, parijñeyaṃ, vastu duḥkham, parijñeyo, 'aarthas, tasya,aieva,āanitya duḥkha śūnyaāanātmatā. |

Parijñā, mārgaḥ |

Parijñā, phalaṃ, vimuktiḥ. |

Tat, pravedanā, vimukti jñāna darśanam. |

Bhāvanaāākāra praviṣṭaś, catur ākāra bhāvanaḥ, sapta·triṃśad ākāra bhāvanaś ca. |

Tatra, catur ākāra bhāvanaḥ, pudgalanair, ātmyaāākāra bhāvano, dharmanair, ātmyaāākāra bhāvano, darśanaāākāra bhāvano, jñānaāākāra bhāvanaś ca. |

Tatra, sapta·triṃśad ākāra bhāvanaḥ. |

Aśubhaāākāra bhāvano, duḥkhaāākāra bhāvano, 'aanitya ākāra bhāvano, 'aanātmaāākāra bhāvanaḥ, smṛty upasthāneṣu. |

Pratilambhaāākāra bhāvano, nisevanaāākāra bhāvano, vinirdhāvanaāākāra bhāvanaḥ, pratipakṣaāākāra bhāvanaḥ, samyak prahāṇeṣu. |

Santuṣṭi prātipakṣika manaskāra bhāvano, yadā, cchandañ, janayati. |

Vikṣepa saṃśaya prātipakṣika manaskāra bhāvano, yadā, vyāya cchate, vīryam, ārabhate, yathā,āākramam. |

Auddhaty aprātipakṣika samādhy ākāra bhāvano, yadā, cittam pradadhāti. |

Laya prātipakṣika samādhy ākāra bhāvano, yadā, cittam pragṛhṇāti. |

Ete, yathā,āākramañ, caturṣu ṛddhi pādeṣu, veditavyāḥ. |

Sthita cittasya, lokaouttara sampatti sampratyayaāākāra bhāvano, yathā, sampratyayaāākāra bhāvanas, evaṃ vyavasāyaāākāra bhāvano, dharmaāāsampramoṣaāākāra bhāvanaś, citta sthity ākāra bhāvanaḥ, pravicayaāākāra bhāvana indriyeṣu. |

Etas, eva, pañca nirlikhita vipakṣa manaskārās, baleṣu. |

Sambodhi samprakhyānaāākāra bhāvanas, tatrā,aieva, vicayaoutsāhasau, manasya, karmaṇyatā, citta sthiti samataāākāra bhāvanāḥ, sapta sambodhy aṅgeṣu. |

Prāpti niścayaāākāra bhāvanaḥ, parikarma bhūmi saṃrakṣaṇaāākāra bhāvanaḥ, para samprāpty ākāra bhāvana ārya kānta śīla praviṣṭaāākāra bhāvanaḥ, saṃlikhita vṛtti samudācāra kāra bhāvanaḥ, pūrva paribhāvita pratilabdha mārgaāabhyāsākāra bhāvano, dharma sthiti nimittaāāsampramoṣaāākāra bhāvano,'aanimitta sthity āśraya parivṛtty ākāra bhāvanaś ca, mārgaāaṅgeṣu. |

Śamatha vipaśyanaāābhāvanā mārga svabhāvayor, na kaścin, nirdeśaḥ. |

Anuśaṃsa manaskāro, dvi vidho, dauṣṭhulyaāapakarṣaṇo, dṛṣṭi nimittaāapakarṣaṇaś ca. |

Pratīcchako, yo, dharma srotasi, buddha bodhisatvānām, antikād, avavāda grāhakaḥ. |

Prāyogika manaskāraḥ, pañca vidhaḥ, samādhi gocare. |

Saṅkhyaoupalakṣaṇa prāyogiko, yena, sūtraāadiṣu, nāma pada vyañjana saṅkhyām, upalakṣayate. |

Vṛtty upalakṣaṇa prāyogiko, yena, dvi vidhāṃ, vṛttim, upalakṣayate, parimāṇa vṛttiñ, ca vyañjanānām, aparimāṇa vṛttiñ ca, nāma padayoḥ. |

Parikalpaoupalakṣaṇa prāyogiko, yena, dvayam, upādāya dvaya parikalpam, upalakṣayate. |

Nāma parikalpam, upādāyaāartha parikalpam, artha parikalpam, upādāya nāma parikalpam, aparikalpam akṣaram. |

Kramaoupalakṣaṇa prāyogiko, yena, nāma grahaṇa pūrvikām, artha grahaṇa pravṛttim, upalakṣayate. |

Prativedha prāyogikaś ca. |

Sa, punar, ekādaśa vidho, veditavya, āgantuka, tv, aprati vedhataḥ, samprakhyāna nimitta prativedhato,'aarthaāanupalambha prativedhatas, upalambhaāanupalambha prativedhato, dharma dhātu prativedhataḥ, pudgalanair, ātmya prativedhato, dharmanair, ātmya prativedhato, hīnaāaśaya prativedhata udāra māhāāatmyaāaśaya prativedhato, yathā,āadhigama dharma vyavasthāna prativedhato, vyavasthāpita dharma prativedhataś ca. |

Vaśa varti manaskāra srividhaḥ, āvaraṇa suviśuddhaḥ, kleśa jñeyaāāvaraṇa suviśuddho, guṇaāabhinirhāra suviśuddhaś ca. |


Kārikā Trayodaśā

Dharma Tatva Paryeṣṭau

Satatan, dvayena, rahitan, tatvam, parikalpitaḥ svabhāvo, grāhya grāhaka lakṣaṇena,āatyantam, asatvāt. |

Bhrānteḥ, sanniśrayaḥ, paratantras, tena, tat, parikalpanāt. |

Anabhilāpyam, aprapañcaāātmakañ, ca pariniṣpannaḥ svabhāvaḥ. |

Tatra, prathaman tatvam, parijñeyan, dvitīyam praheyan, tṛtīyaṃ viśodhyañ, caāagantu kamalād, viśuddhañ ca prakṛtyā, yasya, prakṛtyā, viśuddhasya,āākāśa suvarṇa vāri sadṛśī, kleśād, viśuddhiḥ. |

Na, hy, ākāśaāadīni, prakṛtyā, aśuddhāni. |

Na ca,āagantu kamalaāapagamād, eṣāṃ, viśuddhir, neṣyata, iti. |


Kārikā Caturdaśā

Dharma Tatva Paryeṣṭau (2)

Na khalu, tasmād, evaṃ, lakṣaṇād, dharma dhātoḥ, kiñcit, anyal, loke, vidyate, dharmatāyā, dharmasya,āabhinnatvāt. |

Śeṣaṅ, gataāartham. |


Kārikā Pañcadaśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau

Yathā, māyā, yantra parigṛhītam, bhrānti nimittaṅ, kāṣṭhal, oṣṭaāadikan; tathā, bhūta parikalpaḥ, paratantraḥ, svabhāvo, veditavyaḥ. |

Yathā, māyā, kṛtan, tasyām, māyāyāṃ, hasty, aśva suvarṇaāadyākṛtis, tad, bhāvena, pratibhāsitā; tathā, tasmin, na bhūta parikalpe, dvaya bhrāntir, grāhya grāhakatvena, pratibhāsitā, parikalpita svabhāvaāakārā, veditavyā. |


Kārikā Ṣoḍaśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (2)

Yathā, tasmin, na tad, bhāvo, māyaāākṛte, hastitvaāadyabhāvas; tathā, tasmin, paratantre, paramaāartha iṣyate, parikalpitasya, dvaya lakṣaṇasya,āābhāvaḥ. |

Yathā, tasya, māyaāākṛtasya, hasty, ādibhāvena,oupalabdhis, tathā,āābhūta parikalpasya, saṃvṛti satyataoupalabdhiḥ. |


Kārikā Saptadaśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (3)

Yathā, māyā, kṛtyasya,āābhāve; tasya, nimittasya, kāṣṭhaāadikasya, vyaktir, bhūtaāarthaoupalabhyate; tathā,āaśraya parāvṛttau, dvaya bhrānty, abhāvād, abhūta parikalpasya, bhūto, 'aartha upalabhyate. |


Kārikā Āṣṭādaśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (4)

Yathā, tan, nimitte, kāṣṭhaāādav, abhrānto lokaḥ, kāmataś carati svatantras; tathā,āāśraya parāvṛttāv, aparyasta āryaḥ, kāmacārī, bhavati svatantraḥ. |


Kārikā Navadaśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (5)

Eṣa śloko, gataāarthaḥ. |


Kārikā Viṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (6)

Na bhāvas, tatra, caāabhāvo, yas, tad ākṛti bhāvo, naāasau, na bhāvaḥ. |

Naāabhāvo, bhāvas, eva ca, yo, hastitvaāadyabhāvo, naāasau, na bhāvaḥ. |

Tayoś, ca, bhāvaāabhāvayor, aviśeṣo, māyaāadiṣu, vidhīyate. |

Yas, eva, hi, tatra, tad ākṛti bhāvaḥ. |

Sas, eva, hastitvaāadyabhāvaḥ. |

Yas, eva, hastitvaāadyabhāvaḥ, sas, eva, tad, ākṛti bhāvaḥ. |


Kārikā Ekaviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (7)

Tathā,'aatra,āabhūta parikalpe, dvayaāabhāsatāāasti, dvaya bhāvaś, ca, naāasti. |

Tasmād, astitva naāastitvaṃ, rūpaāadiṣu, vidhīyate, 'aabhūta parikalpa svabhāveṣu. |


Kārikā Dvāviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (8)

Na bhāvas, tatra, caāabhāvaḥ. |

s, dvayaāabhāsatā. |

Naāabhāvo, bhāvas, eva ca. |

s, dvayatā, naāastitā. |

Bhāvaāabhāvaāaviśeṣaś, ca rūpaāādiṣu, vidhīyate. |

Yas, eva, hi, ābhāsatāyā bhāvaḥ, sas, eva, dvayasyaāabhāvas, iti. |


Kārikā Trayoviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (9)

Kim, artham, punar, ayam, bhāvaāabhāvayor, aikāntikatvam, aviśeṣaś ceṣyate. |

Yathā, kramam. |

Samāropaāapavādaāābha pratiṣedhaāartham iṣyate. |

Hīnayāna gamana pratiṣedhaāarthañ, ca. |

Abhāvasya, hy, abhāvatvaṃ, viditvā, samāropan, na karoti. |

Bhāvasya, bhāvatvaṃ, viditvāāapavādan, na karoti. |

Tayoś, caāaviśeṣaṃ, viditvā, na bhāvād, udvijayate; tasmān, na hīnayānena, niryāti. |


Kārikā Caturviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (10)

Rūpa bhrānter, yā, nimitta vijñaptiḥ; sā, rūpa vijñaptir iṣyate, rūpaāākhyā. |

Sā, tu, rūpa bhrāntir, arūpiṇī, vijñaptiḥ. |

Abhāvād, rūpaāavijñapter, itara,āapi, na syād, arūpiṇī, vijñaptiḥ. |

Kāraṇaāabhāvāt. |


Kārikā Pañcaviṃśā

Kārikā Ṣaḍviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (1112)

Māyā, hastiākṛti grāhya bhrāntito, dvayam udāhṛtam. |

Grāhyaṅ, grāhakañ ca, tatra; yathā, naāasti, dvayañ ca,aieva,oupalabhyate. |

Pratibimbaṃ saṅkalikāñ, ca manasi kurvataḥ, tad, grāha bhrānter, dvayam udāhṛtam, pūrvavat. |


Kārikā Saptaviṃśa

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (13)

Ye, dharmā bhrānti lakṣaṇā, vipakṣa svabhāvās; te, sad asanto, māyaoupamāś ca. |

Kiṅ, kāraṇam. |

Santas, tathā, bhāvād, abhūta parikalpatvena. |

Asantas, tathā, 'aabhāvāt, grāhya, grāha katvena. |

Tayoś ca, bhāvaāabhāvayor, aviśiṣṭatvāt, santo, 'aapy, asanto, 'aapi, māyā,āapi ca,aievaṃ, lakṣaṇās; tasmān, māyaoupamāḥ. |


Kārikā Aṣṭāviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (14)

Ye, 'aapi, prātipakṣikā, dharmā, buddhena,oupadiṣṭāḥ, smṛty upasthānād, ayas; te, 'aapy, alakṣaṇā, māyāś, ca nirdiṣṭāḥ. |

Kiṅ, kāraṇan; tathā, 'aabhāvād; yathā, bālair, gṛhyante. |

Tathā, 'aabhāvād; yathā deśitāḥ. |

Tathā, 'aabhāvād; yathā sandarśitā, buddhena, garbhaāavakramaṇa janmaāabhiniṣkramaṇaāabhisambodhy ādayaḥ. |

Evam, alakṣaṇā, avidya mānāś ca, khyānti; tasmān, māyaoupamāḥ. |


Kārikā Navaviṃśā

Tattve, Māyā, Upama Paryeṣṭau (15)

Ye, prātipakṣikā dharmās; te māyā rāja sthānīyāḥ, saṅkleśa prahāṇe, vyavadānaāadhipatyāt. |

Ye, 'aapi, sāṅkleśikā dharmās; te, 'aapi, rāja sthānīyāḥ, saṅkleśa nirvṛttāv, ādhipatyāt. |

Atas, taiḥ prātipakṣikaiḥ, saṅkleśa parājayo, māyā, rājñā,eiva, rājñaḥ, parājayo, draṣṭavyaḥ. |

Taj, jñānāc ca, bodhisattvā nirmārāḥ bhavanti, ubhaya pakṣe. |


Kārikā Triṃśā

Aupamya Arthe Śloka

Yat, tu,ūuktam, bhagavatā, māyaoupamā, dharmā, yāvan, nirmāṇaoupamā, iti. |

Tatra, māyaoupamā, dharmāḥ, ṣaḍ ādhy ātmikāny, āyatanāni. |

Asatyaāātma jīvaāaditve, tathā, prakhyānāt. |

Svapnaoupamāḥ, ṣaṭ bāhyāny āyatanāni, tad, upabhogasya,āavastukatvāt. |

Marīcikaoupamau, dvau dharmo, cittañ, caitasikāś ca, bhrānti, karatvāt. |

Pratibimbaoupamāḥ, punaḥ, ṣaḍ, eva,āadhyātmikāny āyatanāni, pūrva karma pratibimbatvāt. |

Pratibhāsaoupamāḥ, ṣaḍ, eva, bāhyāny āyatanāny, ādhy ātmikānām, āyatanānāñ, chāyā, bhūtatvāt, tadā,āadhipatyaoutpattitaḥ. |

Ṣaṭ dvayam, matāḥ, ṣaṭ dvaya matāḥ. |

Pratiśrutkaoupamā, deśanā, dharmāḥ. |

Udaka candra bimbaoupamāḥ, samādhi sanniśritā, dharmāḥ, samādher, udaka sthānīyatvād, acchatayā. |

Nirmāṇaoupamāḥ, sañcintya, bhavaoupapatti parigrahe, 'aasaṅkliṣṭa sarva kriyā, prayogatvāt. |


Kārikā Ekatriṃśā

Jñeya Paryeṣṭau Śloka

Abhūta kalpo, yo, na lokaouttara jñānaāanukūlaḥ, kalpaḥ. |

Na bhūto, naāabhūto yas, tad, anukūlo, yāvan, nirvedha bhāgīyaḥ. |

Akalpas, tathatā, lokaouttarañ, ca jñānam. |

Na kalpo, na,āapi ca,āakalpo, lokaouttara pṛṣṭha labdhaṃ, laukikañ jñānam. |

Etāvac, ca, sarvañ jñeyam. |


Kārikā Dvātriṃśā

Saṅkleśa Vyavadāna Paryeṣṭau

Svadhātu, tas, iti, bhāvaāaṅgād, ālaya vijñānataḥ. |

Dvayaāabhāsā, iti, grāhya grāhakaāabhāsāḥ. |

Sahaāavidyayā, kleśaiś, ca vṛttir, eṣāṃ, tas, ime, saāavidyā, kleśa vṛttayaḥ. |

Dvaya dravya vivarjitā, iti, grāhya dravyeṇa, grāhaka dravyeṇa ca. |

Evaṅ, kleśaḥ, paryeṣitavyaḥ. |


Kārikā Trayastriṃśā

Saṅkleśa Vyavadāna Paryeṣṭau (2)

Ālambana viśeṣaāāptir, iti, yo, dharmaāālambana lābhaḥ, pūrvam, uktaḥ. |

Svadhātu sthāna yogatas, iti, svadhātur, vikalpānān, tathatā, tatra, sthānan, nāmni sthānāc, cetasaḥ. |

Yogatas, ity, abhyāsāt. |

Bhāvanā, mārgeṇa, tas, eva, vikalpā, advayaāabhāsā vartante, parāvṛttaāāśrayasya. |

Carmavat, kāṇḍavac ca. |

Yathā, hi, kharatvā,āapagamāt, tad, eva, carma mṛdu bhavati. |

Agni santāpanayā, tad, eva, kāṇḍaṃ, ṛju bhavati. |

Evaṃ, śamatha vipaśyanā, bhāvanābhyāñ, cetaḥ, prajñā, vimukti lābhe, parāvṛttaāāśrayasya, tas, eva, vikalpā, na punar, dvayaāabhāsāḥ, pravartante, ity, eva, vyavadānam, paryeṣitavyam. |


Kārikā Catustriṃśā

Vijñapti Mātratā, Paryeṣṭau

Citta mātram, eva, dvaya pratibhāsam, iṣyate, grāhya pratibhāsaṅ, grāhaka pratibhāsañ ca. |

Tathā, rāgaāadikleśaāābhāsan, tad, eva,eiṣyate. |

Śraddhaāadikuśala dharmaāābhāsaṃ, vā. |

Na tu, tad, ābhāsād, anyaḥ, kliṣṭo dharmo 'aasti, rāgaāadilakṣaṇaḥ kuśalo, vā śraddhaāadilakṣaṇaḥ. |


Kārikā Pañcatriṃśā

Vijñapti Mātratā, Paryeṣṭau (2)

Tathā,āabhāsaāabhāvaāābhāvo, na tu, dharmāṇām, mataḥ. |

Tatra, cittam, eva, vastu, tac citraāābhāsam, pravartate. |

Paryāyeṇa, rāgaāābhāsaṃ vā, dveṣaāābhāsaṃ vā, tad, anya dharmaāābhāsaṃ vā. |

Citraāākārañ, ca, yugapat śraddhaāadyākāram. |

Bhāso, bhāvaāabhāvaḥ, kliṣṭa kuśalaāavasthe, cetasi. |

Na tu, dharmāṇāṅ, kuśalānān, tat, pratibhāsa vyatirekeṇa, tal, lakṣaṇaāābhāvāt. |


Kārikā Ṣaṭtriṃśā

Ekena, Uddeśaḥ; Śeṣair, Nirdeśaḥ. |

Kārikā Saptatriṃśā

Anena Uddeśaḥ

Tatra, cittaṃ, vijñānaṃ, rūpañ ca |

Dṛṣṭiś, caitasikā dharmāḥ. |

Tatrā,āavasthā, citta viprayuktā, dharmāḥ. |

Avikāritā, asanskṛtam, ākāśaāadikan, tad, vijñapter, nityan, tathā,āapravṛtteḥ. |

Ity, etat, samāsena, pañca vidhaṃ, lakṣyam, prabhedena,āapramāṇam. |


Kārikā Aṣṭātriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (3)

Lakṣaṇaṃ, samāsena, trividham, parikalpitaāadilakṣaṇam. |

Tatra, parikalpita lakṣaṇan, trividhaṃ; yathā, jalpaāartha sañjñāyā nimittan; tasya jalpasya, vāsanā; tasmāc, ca vāsanaāadyo, 'aarthaḥ khyāti, avyavahāra kuśalānāṃ, vinā,āapi; yathā, jalpaāartha sañjñayā. |

Tatra, yathā, 'aabhilāpam, artha sañjñā, caitasikī; yathā, jalpaāartha sañjñā. |

Tasyā, yad, ālambanan, tan nimittam, evaṃ, yac ca, parikalpyate, yataś, ca kāraṇād, vāsanatas, tad ubhayam, parikalpita lakṣaṇa matraāabhipretam. |


Kārikā Navatriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (4)

Apara paryāyo, yathā, nāma caāarthaś, ca yathā, nāmaāartham, arthasya, nāmnaś ca prakhyānatā, yathā, nāmaāartha prakhyānatā. |

Yadi, yathā, nāmaāarthaḥ khyāti yathā,āarthaṃ, vā, nāma, ity, etad, abhūta parikalpaāālambanam, parikalpita lakṣaṇaṃ, etāvad, dhi parikalpyate, yad uta, nāma vā artho veti. |


Kārikā Catvāriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (5)

Trividhas, trividhaś caāābhāso,'aasyeti, trividha trividhaāābhāsaḥ. |

Tatra, trividhaāābhāsaḥ, padaāābhāso,'aarthaāābhāso, dehaāābhāsaś ca. |

Punas, trividhaāābhāso, mana udgraha vikalpaāābhāsaḥ. |

Mano, yat kliṣṭaṃ, sarvadā. |

Udgrahaḥ, pañca vijñāna kāyāḥ. |

Vikalpo, mano, vijñānam. |

Tatra, prathama trividhaāābhāso, grāhya lakṣaṇaḥ. |

Dvitīyo, grāhaka lakṣaṇaḥ. |

Ity, ayam, abhūta parikalpaḥ, paratantrasya, lakṣaṇam. |


Kārikā Ekacatvāriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (6)

Pariniṣpanna lakṣaṇam, punas, tathatā, sā, hy abhāvatā, ca sarva dharmāṇām, parikalpitā, naāabhāvatā ca, tad, abhāvatvena, bhāvāt. |

Bhāvaāabhāva samānatā, ca, tayor, bhāvaāabhāvayor, abhinnatvāt. |

Aśāntā ca,āagantukair, upakleśaiḥ, śāntā ca, prakṛti pariśaddhatvāt. |

Avikalpā ca, vikalpā, gocaratvāt, niṣprapañcatayā. |

Etena, trividhaṃ lakṣaṇan, tathatā, yāḥ paridīpitaṃ svalakṣaṇaṅ, kleśa vyavadāna lakṣaṇam, avikalpa lakṣaṇañ ca |

Uktan, trividhaṃ lakṣanām. |


Kārikā Dvācatvāriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (7)

Lakṣaṇā, punaḥ, pañca vidhā, yoga bhūmiḥ. |

Ādhāra ādhānam, ādarśa āloka āśrayaś ca. |

Tatrā,āādhāro, niṣpanda dharmo, yo, buddhena,āadhigamo deśitaḥ, sa, tasya,āadhigamasya, niṣpandaḥ. |

Ādhānaṃ, yoniśo, manaskāraḥ. |

Ādarśaḥ, cittasya, dhātau, sthānaṃ, samādhir, yad, etat, pūrvan nāmni sthānam, uktaṃ. |

Ālokaḥ, sadasatvena,āartha darśanaṃ, lokaouttarā, prajñā, tathā, sac ca sato, yathā, bhūtam paśyaty, asac caāasataḥ. |

Āśraya āśraya parāvṛttiḥ. |


Kārikā Trayaścatvāriṃśā

Lakṣaṇa Paryeṣṭau (8)

Samatā, gamanam, anāsrava dhātau, ārya gotre, tad, anyair āryaiḥ. |

Tac ca, nirmalam ārya gotram, buddhānām. |

Samaṃ, vimukti samatayā, śrāvaka pratyeka buddhaiḥ. |

Viśiṣṭam, pañcabhir, viśeṣaiḥ. |

Viśuddhi viśeṣeṇa, savāsana kleśa viśuddhitaḥ. |

Pariśuddhi viśeṣeṇa, kṣetra pariśuddhitaḥ. |

Kāya viśeṣeṇa, dharma kāyatayā. |

Sambhoga viśeṣeṇa, parṣan, maṇḍaleṣv, avicchinna dharma sambhoga pravartanataḥ. |

Karma viśeṣeṇa ca, tuṣita bhavana vāsaāadinirmāṇaiḥ, satvaāartha kriyaāanuṣṭhānataḥ. |

Na ca tasya,ounatvaṃ, saṅkleśa pakṣa nirodhe, naāadhikatvaṃ, vyavadāna pakṣaoutpādas, ity, eṣā, pañca vidhā yoga bhūmir, lakṣaṇā. |

Tathā, hi, tal lakṣyañ, ca lakṣyate. |


Kārikā Catuścatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (1)

Bīja parāvṛtter, ity, ālaya·vijñāna parāvṛttitaḥ. |

Padaāartha deha nirbhāsānāṃ, vijñānānām, parāvṛttir, anāsravo, dhātur, vimuktiḥ. |

Sa ca, sarvatraga,āāśrayaḥ, śrāvaka pratyeka buddha gataḥ. |


Kārikā Pañcacatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (2)

Manasaś, caoudgrahasya ca, vikalpasya, caāavṛtteḥ, parāvṛtter, ity, arthaḥ. |

Caturdhā vaśitā bhavati, yathā, kramam, avikalpe, kṣetre, jñāna karmaṇoś ca. |


Kārikā Ṣaṭcatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (3)

Sā, ceyam acalaāadibhūmitraye, caturdhā vaśitā, veditavyā. |

Ekasyām, acalāyām, bhūmau, dvividhā. |

Avikalpe, na ca,āanabhisaṃskāra nirvikalpatvāt. |

Kṣetre ca, buddha kṣetra pariśodhanāt. |

Tad, anyasyām, bhūmāv, ekaikā vaśitā, sādhu matyañ, jñāna vaśitā, pratisaṃvid viśeṣa lābhāt. |

Dharma medhāyāṅ, karmaṇy, abhijñaāākarmaṇām, avyāghātāt. |


Kārikā Saptacatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (4)

Aparo, vimukti paryāyaḥ, |

Dvividhan, nairātmyaṃ, viditvā bhava trayagatam, bodhisattvaḥ, saman, tac ca, jñātvā, dvividhinair, ātmyam, parikalpita pudgalaāābhāvāt, parikalpita dharmaāābhāvāt, na tu, sarvathāaievaāābhāvataḥ. |

Tattvam, praviśati, vijñapti mātratāṅ, grahaṇato, grahaṇa mātram, etad, iti. |

Tatas, tatra, tattva vijñapti mātra sthānān, manasas, tad, api, tattvan na khyāti, vijñapti mātram. |

Tad, akhyānam, muktiḥ, parama upalambhasya, yo, vigamaḥ, pudgala dharmayor, anupalambhāt. |


Kārikā Aṣṭācatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (5)

Aparaparyāyaḥ. |

Ādhāra, iti, śrutau, sambhārād, iti, sambhṛta sambhārasya, pūrva sambhāra lābhāt. |

Ādhāne, sati,īiti, yoni śomanas, kāre, nāma mātram, paśyan,n ity, abhilāpa mātram, artha rahitam. |

Paśyati, hi, nāma mātram, iti, vijñapti mātram, nāma arūpiṇaś, catvāraḥ, skandhā, iti, kṛtvā tat, paśyaṃs tad, api, bhūyo, naaieva, paśyaty, artha bhāve, tad vijñapty adarśanād, ity, ayam, anupalambho, vimuktiḥ. |


Kārikā Navacatvāriṃśā

Vimukti Paryeṣṭau (6)

Aparaprakāraś, cittam, etat, sadauṣṭhulyam, pravartate, janmasu. |

Ātma darśana pāśitam, iti, dauṣṭhulya kāraṇan, darśayati. |

Dvividhena,āātma darśanena, pāśita mataḥ, sadauṣṭhulyam, iti. |

Nivṛttis, tu, tad adhyātma sthiter, iti, tasya, cittasya, cittas, eva,āavasthānād, ālambanaāanupalambhataḥ. |


Kārikā Pañcāśā

Niḥsvabhāvatā, Paryeṣṭau (1)

Svayam, abhāvān, niḥsvabhāvatvan, dharmāṇām, pratyayaāadhīnatvāt. |

Svena,āātmanā,āabhāvān, niḥsvabhāvatvan, niruddhānām, punas, tena,āātmanaāanutpatteḥ. |

Svabhāva, 'aanavasthitatvān, niḥsvabhāvatvaṅ, kṣaṇikatvād, ity, etat trividhan, niḥsvabhāvatvaṃ, saṃskṛta lakṣaṇa trayaāanugaṃ, veditavyam. |

Grāhavat, tad, abhāvāc ca, niḥsvabhāvatvan, tad, abhāvād, iti, svābhāvāt. |

Yathā, bālānāṃ, svabhāva grāho, nitya sukha śacyāt, to, vāāanyena, vā parikalpita lakṣaṇena, tathā,āasau, svabhāvo naāasti; tasmād, api, niḥsvabhāvatvan, dharmāṇām, iṣyate. | .... ....


Kārikā Ekapañcāśā

Niḥsvabhāvatā, Paryeṣṭau (2)

[siddhā], niḥsvabhāvatayā,āanutpādaāadayaḥ. |

Yo, hi, niḥsvabhāvaḥ, so, 'aanutpanno, yo, 'aanutpannaḥ, so 'aaniruddho, yo 'aaniruddhaḥ, sa ādiśānto, ya ādiśāntaḥ, sa prakṛti parinirvṛtas, ity, evam, uttaraouttara niśrayair, ebhir, niḥsvabhāvatābhir, niḥsvabhāvatayā, 'aanutpādādayaḥ, siddhā bhavanti. |

Anutpatti dharma kṣānti paryeṣṭaāavāryā. |


Kārikā Dvāpañcāśā

Anutpatti Dharma Kṣānti Paryeṣṭau

Aṣṭāsv, anutpatti dharmeṣu, kṣāntir, anutpattika dharma kṣāntiḥ. |

Ādau, saṃsārasya, na hi, tasya,āadyutpattir asti. |

Tattve, 'aanyatve, ca pūrva paścimānān, na hi, saṃsāre, teṣām, eva, dharmāṇām, utpattir, ye, pūrvam, utpannās, tad, bhāvena,āanutpatteḥ. |

Na caāanyeṣām, apūrva prakāraāanutpatteḥ. |

Svalakṣaṇe, parikalpitasya svabhāvasya, na hi, tasya, kadācid, utpattiḥ. |

Svayam, anutpattau, paratantrasya. |

Anyathā, bhāve, pariniṣpannasya, na hi, tad, anyathā, bhāvasya,outpattir asti. |

Saṅkleśe, prahīṇe, na hi, kṣaya jñāna lābhinaḥ, sakleśasya,outpattim, punaḥ, paśyanti. |

Viśeṣe, buddha dharma kāyānān, na hi, teṣāṃ, viśeṣaoutpattir asti. |

Ity, eteṣv, anutpatti dharmeṣu, kṣāntir, anutpatti dharmaouktā. |


Kārikā Trayaḥpañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (1)

Dharma tulyatvād, ekayānatā, śrāvakaāadīnān, dharma dhātor, abhinnatvāt, yātavyaṃ, yānam, iti, kṛtvā, nairātmyasya, tulyatvād, ekayānatā, śrāvakaāadīnām, ātmābhāvatā, sāmānyād, yātā, yānam, iti, kṛtvā, vimukti tulyatvād, ekayānatā yāti, yānam, iti, kṛtvā. |

Gotra bhedād, ekayānatā. |

Aniyata śrāvaka gotrāṇām, mahāyānena, niryāṇād, yānti, tena, yānam, iti, kṛtvā, dvyāśayaāāpter, ekayānatā, buddhānāñ ca, sarva sattveṣv, ātmaāāśaya prāpteḥ, śrāvakāṇāñ ca, tad gotra niyatānām, pūrvam, bodhi sambhāra caritād, anātmani baddhaāāśaya prāpter, abhinna santānaāadhimokṣa lābhato, buddhaāanubhāvena, tathāgataāanugraha viśeṣa pradeśa lābhāya, ity, ekatvaāāśaya lābhena,aiekatvāt, buddha tac chrāvakāṇām, ekayānatā. |

Nirmāṇād, ekayānatā, yathā,ouktam, aneka śatakṛtvo, 'aahaṃ, śrāvaka yānena, parinirvṛta, iti, vineyānām, arthe, tathā, nirmāṇa sandarśanāt. |

Paryantād, apy, ekayānatā, yataḥ, pareṇa, yātavyan, naāasti, tad yānam, iti, kṛtvā. |

Buddhatvam, ekayānam, evan, tatra tatra sūtre, tena tena1āabhiprāyeṇa,aiekayānatā, veditavyā, na tu, yāna trayan, naāasti. |

Kim, artham, punas, tena tenaāabhiprāyeṇa,aiekayānatā, buddhair, deśitā. |

[1] behe, grtl, dsbc, chts: tana


Kārikā Catuḥpañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (2)

Ākarṣaṇaāartham, ekeṣām, iti, ye, śrāvaka gotrā, aniyatāḥ. |

Anyeṣāñ, ca sandhāraṇāya, ye, bodhisattvā gotrā aniyatāḥ. |


Kārikā Pañcapañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (3)

Śrāvakaḥ, punar, aniyato, dvividho, veditavyaḥ. |

Dṛṣṭaāartha yānaś, ca, yo dṛṣṭa satyo, mahāyānena, niryāti; adṛṣṭaāartha yānaś ca, yo na dṛṣṭa satyo, mahāyānena, niryāti. |

Dṛṣṭaāarthaḥ, punar, vīta rāgaś, caāavīta rāgaś ca, kāmebhyaḥ. |

Asau ca, mṛdur, dhandha gatiko, veditavyaḥ. |

Yo dṛṣṭaāartho, dvividha uktaḥ. |


Kārikā Ṣaṭpañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (4)

Tau ca, dṛṣṭaāartho, labdhasya,āarya mārgasya, bhaveṣu, pariṇāmanāt. |

Acintya pariṇāmikyā, upapattyā, samanvāgatau, veditavyau. |

Acintyo, hi, tasya,āarya mārgasya, pariṇāma upapattau, tasmād. acintya pariṇāmikī. |


Kārikā Saptapañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (5)

Tayoś ca,aiekaḥ, praṇidhāna vaśād, upapattiṅ, gṛhṇāti, yathā,eiṣṭaṃ, yo, na vīta rāgaḥ. |

Eko, 'aanāgāmitā, yoga balena, nirmāṇaiḥ. |


Kārikā Aṣṭāpañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (6)

Tau ca, nirvāṇaāabhiratatvād, ubhāv, api, dhandha gatikau, matau, cira tareṇa,āabhisambodhataḥ. |

Svasya, śrāvaka cittasya, nirvit, saha gatasya,āabhīkṣṇaṃ, samudācārāt. |


Kārikā Navapañcāśā

Ekayānatā, Paryeṣṭau (7)

Yaḥ, punar, asāv, avīta rāgo, dṛṣṭa satyaḥ, so, 'aakṛtaāarthaḥ, śaikṣo, bhavan, buddha rahite, kāle, jāto, dhyānaāartham, udyato bhavati, nirmāṇaāarthī. |

Tac ca, nirmāṇam, āśritya krameṇa, parām bodhiṃ, prāpnoti. |

Tam, avasthā, traya sthaṃ, sandhaāayoktam, bhagavatā śrīmālā, sūtre. |

Śrāvako, bhūtvā, pratyeka buddho bhavati, punaś ca, buddhas, iti. |

Agni dṛṣṭānte, ca yadā ca, pūrvaṃ, dṛṣṭa satyaāavasthā, sadā, buddha rahite, kāle, svayan dhyānam, utpādya, janma kāyan, tyaktvā, nirmāṇa kāyaṅ, gṛhṇāti, yadā ca, parām bodhim, prāpnoti,īiti. |


Kārikā Ṣaṣṭitamā

Vidyā, Sthāna Paryeṣṭau

Pañca vidhaṃ, vidyā, sthānam. |

Adhyātma vidyā, hetu vidyā, śabda vidyā, cikitsā vidyā, śilpa karma sthāna vidyā, ca. |

Tad, yad, artham, bodhisattvena, paryeṣitavyan, tad, darśayati. |

Sarva jñatva prāpty artham, abhedena, sarvam. |

Bhedena, punar, hetu vidyāṃ, śabda vidyāñ, ca, paryeṣate, nigrahaāartham, anyeṣāṃ, tad anadhimuktānām. |

Cikitsā vidyāṃ, śilpa karma sthāna vidyāñ, ca,āanyeṣām, anugrahaāarthan, tad, arthikānām. |

Adhyātma vidyāṃ, svayam ājñaāartham. |


Pāramitā, paripūraṇaāarthaṃ ye pāramitā pratisaṃyuktā evam manasi kārā dhātu puṣṭaye bhavanti ta etābhir gāthābhir deśitāḥ. |


Kārikā Ekaṣaṣṭā

Pāramitā, paripūraṇaāarthaṃ, ye, pāramitā pratisaṃyuktā, evam, manasi kārā, dhātu puṣṭaye, bhavanti tas, etābhir gāthābhir, deśitāḥ. |

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (1)

Te, punar, hetuoupalabdhi tuṣṭi manasi kārāt. |

Yāvad, agratvaāātmaāavadhāraṇa manasi kāraḥ. |

Tatra, hetuūupalabdhi tuṣṭi manasi kāra āditas, eva, tāvat. |

Gotra stho, bodhisattvaḥ, svaāātmani pāramitānāṅ, gotraṃ, paśyan, hetuūupalabdhi tuṣṭyā, pāramitā, dhātu puṣṭiṅ, karoti. |

Gotra stho, 'aanuttaraāayāṃ, samyak sambodhau, cittam, utpādayati,īity, ato, 'aanantaran, niśraya tad anusmṛti manasi kāraḥ. |

Sas, hi, bodhisattvaḥ, svaāātmani pāramitānāṃ, sanniśraya bhūtam, bodhicittaṃ, samanupaśyann, evam, manasi, karoti, niyatam, etāḥ pāramitāḥ, paripūriṅ gamiṣyanti. |

Tathā, hy, asmākam, bodhicittaṃ saṃvidyate, iti. |

Utpādita bodhicittasya, pāramitābhiḥ, svaparaāārtha prayoge, sādhāraṇa phalecchā, manasi kāra āsām, pāramitānām, parasādhāraṇaṃ, va phalām, bhavatv, anyathā, vā, mā bhūd, ity, abhisaṃskaraṇāt. |

Svaparaāārtham, prayujya māno, 'aasaṅkleśaoupāyan, tattvaāartham, pratividhyati,īity, ato, 'aanantaraṃ, yathā,āabodhaāadhimucyanā, manasi kāraḥ. |

Evaṃ, sarvatraāanukramo, veditavyaḥ. |

Yathā, buddhair, bhagavadbhiḥ, pāramitā, abhisambuddhā, abhisambhotsyante, 'aabhisambudhyante ca, tathā, 'aaham, adhimucye, ity, abhisaṃskaraṇāt. |


Kārikā Dvaṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (2)

Anubhāva prīyaṇā, manasi kāraś, catur vidhā,āanubhāva darśana prīyaṇā, catur vidhā,āanubhāvo, vipakṣa prahāṇaṃ, sambhāra paripākaḥ, svaparaāanugraha āyatyāṃ, vipāka phala niḥṣyanda phala dānatā, ca. |

Satva svabuddha dharma paripākam, ārabhyā, kheda niścaya manasi·kāraḥ, sarva satva vipratipattibhiḥ, sarva duḥkhaāapattipātaiś, caāakheda niścayaāabhisaṃskaraṇāt, parama bodhi prāptaye. |

Vipakṣe, pratipakṣe ca, catur·vidha pratipatti manasi·kāraḥ. |

Dānaāadivipakṣāṇāñ, ca mātsaryaāadīnām, pratideśanā, pratipakṣāṇāñ ca, dānaāadīnām, anumodanā, tad, adhipateya, dharma deśanaāarthañ ca, buddhaāadhyeṣaṇā. |

Tāsāñ, ca, bodhau, pariṇāmanā. |


Kārikā Trayaḥṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (3)

Adhimukti balaāādhānatām, ārabhya pāramitaāadhipateya, dharmaāarthe ca, prasāda manasi·kāraḥ. |

Dharma paryeṣṭim, ārabhya sampratīc, chana manasi·kāras, tasya,aieva, dharmasya,āaprativahana yogena, parigrahaṇatayā. |

Daśanām, ārabhya dānac, chanda manasi·kāro, dharmasya,āarthasya ca, prakāśanaāartham, pareṣām. |

Pratipattim, ārabhya sannāha manasi·kāro, dānaāadiparipūraye, sannahanāt. |

Praṇidhāna manasi·kāras, tat, paripūri prāptaye, samavadhānaāartham. |

Abhinanda manasi·kāro, 'aaho, bata dānaāadipratipattyā, samyak sampādayeyam, ity, abhinandanāt. |

Etas, eva, trayo manasi·kārā, avavādaāanuśāsanyāṃ, yojayitavyāḥ. |

Upāyaoupasaṃhita karma manasi·kāraḥ, saṅkalpaiḥ, sarva prakāra dānaāadiprayoga manasi·karaṇāt. |


Kārikā Catuḥṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (4)

Autsukya, manasi·kāraś, catur·vidhaḥ. |

Śakti lābhe, na dānaāadau, ṣaḍ·vidhe, dāna dāne, yāvat, prajñā, dāne. |

Evaṃ, śīlaāadiṣu, ṣaḍ·vidheṣu. |

Pāramitābhir, eva, saṅgraha vastu prayogeṇa, satva paripāke. |

Pūjāyāñ, ca dānena, lābha sat·kāra pūjayā. |

Śeṣābhiś, ca, pratipatti pūjayā. |

Aviparīta pāramitaoupadeśā, pañca kalyāṇa mitra sevāyām, autsukya manasi·kāro veditavyaḥ. |

Anukampā, manasi·kāraś, caturbhir, apramāṇair, dānaāadyupasaṃhāreṇa, maitrāyataḥ. |

Mātsaryaāadisamavadhānena, satveṣu, karuṇaāayataḥ. |

Dānaāadisamanvāgateṣu, muditaāayataḥ. |

Tad, asaṅkleśaāadhimokṣataś, ca upekṣāyataḥ. |


Kārikā Pañcaṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (5)

Hrī dharmam, ārabhya, lajjā, manas·kāro, 'aakṛteṣu, vā dānaāadiṣv, aparipūrṇa mithyā, kṛteṣu, vā lajjā, lajjāya, mānaś ca, pravṛtti nivṛtty artham, anānuṣaṅgikaṅ, kaukṛtyāyate. |

Dhṛtim, ārabhya, rati manas·kāro, dānaāadyālambane, 'aavikṣepataś, cittasya, dhāraṇāt. |

Akheda manas·kāro, dānaāadiprayoga parikhede, śatru sañjñā, karaṇāt. |

Racanāc, chanda manas·kāraḥ, pāramitā, pratisaṃyukta śāstra racanaāabhisaṃskaraṇāt. |

Loka jñatām, ārabhya, udbhāvanā, manas·kāras, tasya,aieva, śāstrasya, loke, yathā, bhājanam, udbhāvanā,āabhisaṃskaraṇāt. |


Kārikā Ṣaṭṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (6)

Pratisaraṇa manas·kāro, bodhi prāptaye, dānaāadīnām, pratisaraṇān, naeiśvaraāadīnām, pratisanvin manas·kāro, mātsarya dānaāadivipakṣa pratipakṣayor, doṣa guṇa pratisanvedanāt. |


Kārikā Saptaṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (7)

Cayaāanusmaraṇa prīti manas·kāro, dānaāadyupacaye, puṇya jñāna sambhāraoupacaya sandarśanāt. |

Māhāāarthya sandarśana manas·kāro, dānaāadīnām, bodhi·pakṣe, bhāvaāarthena, mahā bodhi prāpty artha sandarśanāt. |

Abhilāṣa manas·kāraḥ, sas, punaś, catur·vidhaḥ. |

Yogaāabhilāṣa manas·kāraḥ, śamatha vipaśyanā, yoga bhāvanā,āabhilāṣāt. |

Avikalpaāabhilāṣa manas·kāraḥ, pāramitā, paripūraṇaāartham, upāya kauśalyaāabhilāṣāt. |

Dhṛty abhilāṣa manas·kāraḥ, pāramitā,āadhipateya dharmaāartha dhāraṇaāabhilāṣāt. |

Pratyayaāabhigamaāabhilāṣa manas·kāraḥ, samyak praṇidhānaāabhisaṃskaraṇāt. |


Kārikā Aṣṭāṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (8)

Sapta prakāra,āāsad, grāha vyutthāna śakti darśana manas·kāraḥ. |

Sapta vidho, āsad, grāhaḥ. |

Asati, sad grāho, doṣavati guṇavatva grāho, guṇavaty aguṇavatva grāhaḥ. |

Sarva saṃskāreṣu, ca nitya, sukha,āāsad, grāhau. |

Sarva dharmeṣu, caāātma,āāsad, grāhaḥ, nirvāṇe, caāāśānta,āāsad, grāhaḥ. |

Yasya, pratipakṣeṇa, śūnyatā, samādhi trayan, dharmaouddāna catuṣṭayañ ca, deśyate. |

Āścarye, catur·vidha saṃjñā, manas·kāraḥ. |

Pāramitā, sūdāra sañjñā, āyatatva sañjñā, pratikāra nirapekṣa sañjñā, vipāka nirapekṣa sañjñā ca. |

Anāścarye, 'aapi, catur·vidha manas·kāraḥ. |

Catur·vidham, anāścaryam, audarya āyatatve, ca sati pāramitānām, buddhatva phalaāabhinivartanāt. |

Asmin,n eva ca, dvaye, sati svaparasamacittaāavasthāpanāt [vasthāpanā?], tad, viśiṣṭebhyaś, ca śarudibhyaḥ, pūjaāadilābhe, sati pratikāra nirapekṣatā,

.....

[sarva lokebhyo, viśiṣṭa śarīra bhoga] lābhe, satyapi, vipāka nirapekṣatā. |


Kārikā Navaṣaṣṭā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (9)

[ Samatā, manas·kāraḥ, sarva sattveṣu, dānādibhiḥ, samatā, pravṛtty abhisaṃskaraṇāt. |

Mahātma dṛṣṭi manas·kāraḥ, sarva sattvaoupakāratayā, pāramitā, sandarśanāt. | ]

.... pratyaya[pratyupa] kāraāāśaṃsana manas·kāro, dānaāadiguṇa pravṛttyā, parebhyaḥ. |

āśāsti manas·kāraḥ, sat[t]veṣu, tristhānaāāśaṃsanāt [|]

Pāramitānām, bodhisattva bhūmi niṣṭhāyā, buddha bhūmi niṣṭhāyāḥ, sat[t]vāva[rthāca]raṇaāāśaṃsanāc, ca. |

Nirantara manas·kāro, dānādibhir, a[bv]adhya[ndhya] kāla karaṇaāabhisaṃskaraṇāt. |


Kārikā Saptatitamā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (10)

Samyak prayoga manas·kāro, 'aaviparītaāanuṣṭhānād, arvāga sthāna manasi, kāraṇāt. |

Anāmoda manas·kāro, dānaāadibhir, hīyamāneṣu. |

Pramoda manas·kāro, dānaāadibhir, vardha komāneṣu, sattveṣu. |


Kārikā Ekasaptatā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (11)

Aruci manas·kāraḥ, pāramitā, prativarṇikā, bhāvanāyām. |

Ruci manas·kāro, bhūtāyām. |

Anadhivāsanā, manas·kāro, mātsaryaāadivipakṣa vinayanaāabhisaṃskāraṇāt. |

Spṛhā, manas·kāro, dvi·vidhiḥ, pāramitā, paripūri vyākaraṇa lābha spṛhā, manas·kāraḥ, pāramitā, niyata bhūmy avasthā, lābha spṛhā, manas·kāraś ca. |


Kārikā Dvasaptatā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (12)

Āyatyān, darśanād, vṛtti manas·kāro, yātvā, gatiṅ, gatvā, bodhisattvena, satā, āavaśya, karaṇī, yatā, āabhisaṃskāraṇāt. |

Dānaāadīnāṃ, samataeikṣaṇā, manas·kāras, tad, anyair, bodhisattvaiḥ, sahaāātmanaḥ, pāramitā, sātatya karaṇaāadhimokṣaāartham. |

Agratvaāātmaāavadhāraṇa manas·kāraḥ, pāramitā,āagra dharma pravṛttyā, svātmanaḥ, pradhāna bhāva sandarśanāt. |


Kārikā Trayaḥsaptatā

Dhātu Puṣṭi Paryeṣṭau (13)

Iti, nigamana śloko, gataāarthaḥ. |


Kārikā Catuḥsaptatā

Kārikā Pañcasaptatā

Dharma Paryeṣṭi Bhede (1,2)

Trayodaśa vidhā, paryeṣṭiḥ. |

Puṣṭitaḥ, śrutaāadhimukti puṣṭyā. |

Adhyāśayato, dharma mukha srotasā. |

Mahatī, cittatva lābhinām. |

Savipravāsā, prathamā. |

Avipravāsā dvitīyā, vaibhutvikī tṛtīyā. |

Akāyā, śruta cintā-mayī, dharma kāya rahitatvāt. |

Sakāyā, bhāvanā, mayī, adhimukti caryaāabhūmau. |

Laghu kāyā, saptasu bhūmiṣu. |

Paripūrṇa kāyā, śeṣāsu. |

Bahu mānā,āadhimukti caryaāabhūmau. |

Sūkṣma mānā, saptasu. |

Nirmāṇā, śeṣāsu. |


Kārikā Ṣaṭsaptatā

Dharma Hetutva Paryeṣṭau

Rūpe, lakṣaṇa hetur, dharmaḥ. |

Arūpe, ārogya hetuḥ, kleśa vyādhipraśamanāt, aiśvarya hetur, abhijñābhis, tad akṣayatva hetuś, caāanupadhiśeṣa nirvāṇo, 'aapy, anupacchedāt. |

Atas, eva,ouktam, brahma paripṛcchā, sūtre. |

Caturbhir, dharmaiḥ, samanvāgatā, bodhisattvā, dharmam, paryeṣante. |

Ratna sañjñayā, durlabhaāarthena, bhaiṣajya sañjñayā, kleśa vyādhipraśamanaāarthena, artha sañjñayā, avipraṇāśaāarthena, nirvāṇa sañjñayā, sarva duḥkha praśamanaāarthena. |

Ratnaāabhūtāni, hi, lakṣaṇāni, śobhaāakaratvād, atas, tad dhetutvād, dharma ratna sañjñā. |

Ārogya hetutvād, bhaiṣajya sañjñā, abhijñā,aieśvarya hetutvād, artha sañjñā. |

Tad, akṣaya hetutvān, nirvāṇa sañjñā, kṣaya nirbhayataāarthena. |


Kārikā Saptasaptatā

Daśa vidha vikalpo, bodhisattvena, parivarjanīyaḥ. |

Abhāva vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Prajñāpāramitāyām, iha, bodhisattvo, bodhisattvas, eva, sann, iti. |

Bhāva vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Bodhisattvan, na samanupaśyati,īity, evam, ādi. |

Adhyāropa vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Rūpaṃ, śāriputra svabhāvena, śūnyam, iti. |

Apavāda vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Na śūnyataya,eiti. | (śunyatāya)

Ekatva vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Yā, rūpasya, śūnyatā, na tad, rūpam, iti. |

Nānātva vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Na caāanyatra, śūnyatāya,āarūpaṃ rūpam, eva, śūnyatā, śūnyatā,aieva, rūpam, iti. |

Svalakṣaṇa vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Nāma mātram, idaṃ, yad, idaṃ, rūpam, iti. |

Viśeṣa vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Rūpasya, hi, naoutpādo, na nirodho, na saṅkleśo, na vyavadānam, iti. |

Yathā, nāmaāarthaāabhiniveśa vikalpo, yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Kṛtriman, nāma,eity, evam, ādi. |

Yathā,āartha nāmaāabhiniveśa vikalpaś, ca yasya, pratipakṣeṇa,āāha. |

Tāni, bodhisattvaḥ, sarva nāmāni, na samanupaśyat, ya samanupaśyan, naāabhiniviśate, yathā,āarthatayā,eity, abhiprāyaḥ. |


Kārikā Aṣṭāsaptatā

Dharma Paryeṣṭi Samāptiḥ

Anena, nigamana ślokena, paryeṣṭi, māhaāātmyan trividhan, darśayati. |

Upāya māhaāātmyam, ugra vīryatayā, saṃvṛti param, ārtha satya dharmatā, paryeṣaṇataś, ca tatvaṃ, satyam, ity, arthaḥ. |

Parārtha māhaāātmyam, pratiśaraṇī, bhāvāt, prajānām. |

Svārtha māhaāātmyañ, ca guṇaiḥ, samudravat prapūrṇatvāt. |


Mahāyāna Sūtra Alaṅkāre, Dharma Paryeṣṭi, Adhikāra Ekādaśaḥ, Bhāṣya